Demonstranten kiezen opvallend vaker voor treinstations, strategische locaties waar zij volop de aandacht trekken. De NS en ProRail hebben liever niet dat reizigers worden gehinderd, maar daar is het de activisten juist om te doen. ‘Anders is het geen demonstratie.’
Wie aan demonstraties denkt, ziet al snel het Malieveld in Den Haag voor zich, of de Dam in Amsterdam. Maar er zijn ook steeds vaker protestborden en spandoeken op treinstations te zien. Zo klinken er donderdagavond op tientallen stations in het land potten- en pannenprotesten voor Gaza. En iedere eerste maandag van de maand, als om 12 uur het luchtalarm wordt getest, gaan activisten van Extinction Rebellion (XR) op verschillende stations ‘doodliggen’.
Het treinstation als demonstratieplek is een strategische keuze, zegt Iman Fawzi (47) van de Rotterdam Palestina Coalitie (RPC). ‘We organiseren onze acties gedecentraliseerd, daarom moet je een locatie kiezen waar veel mensen komen.’ Bovendien is een demonstratie op het station ‘licht verstorend’, zegt XR-woordvoerder Puk van Noort (47). ‘Reizigers moeten om een grote menigte heen, dat trekt de aandacht.’
De locaties en tijdstippen van acties zijn ook gekozen om demonstranten gemakkelijker te mobiliseren, zegt Mo Kotesh (27) van de Palestijnse Gemeenschap in Nederland (PGNL). ‘Doordat je protesten op verschillende stations organiseert, hoeven deelnemers minder ver te reizen.’
Stations zijn gunstig gelegen, vult Van Noort aan. ‘Tijdens je lunchpauze meedoen kost net zoveel tijd als een wandeling met je boterhammetjes onder je arm. En wie van verder komt, stapt zo weer de trein in naar huis.’
Hoewel de NS en ProRail protesten op stations onwenselijk vinden, kunnen ze er weinig tegen inbrengen. Het demonstratierecht biedt activisten de vrijheid zich te verenigen in openbare ruimten, waaronder het treinstation. ‘Meerdere veiligheidscollega’s zullen hun ogen en oren openhouden, zonder dat ze mogen ingrijpen als een protest uit de hand loopt’, zegt een woordvoerder van de NS.
Bij de NS en ProRail spreken ze van een ‘moeilijk verhaal’. ‘Normaal respecteren we demonstraties ook, alleen is het station daar bij uitstek niet voor bedoeld’, zegt de NS-woordvoerder. ‘Het is een plek waar iedereen van A naar B moet kunnen gaan, zonder dat een grote groep dit ophoudt.’
Laat dat nou juist de reden zijn waarom demonstranten reizigers op stations hinderen, zegt Van Noort. ‘Je hoort vaak: ‘Kun je niet ergens demonstreren waar niemand er last van heeft?’ Maar dat is geen demonstratie.’
Ook pro-Palestijnse activisten kiezen daarom het station als demonstratieplek, vertelt Majdolin Ashour (20) van Friends of Handala. ‘Elke paar minuten komen er nieuwe mensen langs, dan pas word je écht gezien. Soms blijven forensen na hun werk eventjes hangen om zich te laten informeren. Dat is precies wat we willen.’
De timing van protestacties heeft vaak ook een symbolisch belang. Bij XR wordt met de maandelijkse sirenes letterlijk alarm geslagen voor het klimaat, en pro-Palestijnse demonstranten slaan bewust rond het avondeten met pollepels op pannen. ‘Een boodschap verbindt meer als die visueel is’, zegt Kotesh. ‘Als iemand potten en pannen ziet, wekt dat meer de aandacht dan wanneer we leuzen scanderen.’
Demonstreren op de treinstations is bovendien een effectieve manier om aandacht te trekken van de media. ‘Ook voor de pers is het makkelijker verslag doen met de trein naar Utrecht Centraal dan wanneer wij in de provincie een slachterij bezetten’, zegt Van Noort van XR.
‘Als we alleen in Den Haag demonstreren, komen er slechts een paar nationale mediakanalen op af’, zegt Kotesh. ‘Maar als je een protest over dertig steden verspreidt, dan besteden veel meer lokale media er aandacht aan.’
Dat veel demonstraties zich op het treinstation afspelen, betekent niet dat de scanderende menigte uit het straatbeeld verdwijnt. ‘We verzamelen vaak bij het station en lopen daarna nog steeds door de stad’, zegt Fawzi. Elke vorm van actievoeren gaat door, aldus Kotesh. ‘Uiteindelijk moeten we alles aangrijpen om de mensen te bereiken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant