Het aantal meldingen van en incidenten met agressie in Nederlandse ziekenhuizen stijgt na vijf jaar nog steeds, blijkt uit een rondgang van NU.nl. Ondanks maatregelen blijven het "korte lontje" van patiënten én de lange wachttijden een groot probleem.
Alle tien ziekenhuizen die NU.nl heeft gesproken, zien een trend: de afgelopen vijf jaar is het aantal meldingen van agressie toegenomen. Het St. Antonius Ziekenhuis in Utrecht en Isala in Zwolle spreken zelfs van een ruime verdriedubbeling sinds 2020.
Niet alle ziekenhuizen houden cijfers bij, maar overal zijn meer meldingen gemaakt van agressie tegen personeel. In onderstaande grafiek kun je de stijging van het afgelopen jaar in een aantal ziekenhuizen zien. Ze kampen dagelijks met agressie van patiënten en hun naasten tegen medewerkers, zeggen meerdere woordvoerders. Die noemen het aantal meldingen mogelijk slechts het topje van de ijsberg. Meerdere ziekenhuizen zeggen ook dit jaar al een stijging te zien.
Zorgmedewerkers krijgen vooral te maken met verbale agressie, zoals schreeuwen, schelden, intimidatie en dreigen. Een woordvoerder van het LUMC in Leiden spreekt onder meer van "frustratieagressie" die ontstaat uit onmacht, angst of teleurstelling. "Een begrijpelijke vorm die meestal goed kan worden gede-escaleerd door het personeel, maar elk incident is er een te veel."
Bij vrijwel elke vorm van agressie wordt de beveiliging ingeschakeld. Het aantal beveiligers in ziekenhuizen is dan ook toegenomen. Ook wordt regelmatig de politie ingeschakeld en/of aangifte gedaan, vooral bij fysieke agressie. Onder meer het Albert Schweitzer Ziekenhuis meldt dat dit tot heftige ervaringen heeft geleid waardoor medewerkers tijdelijk uitvielen.
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) beaamt dat het "niet goed gaat". Uit een peiling in opdracht van het ministerie blijkt dat meer dan de helft van de zorg- en hulpverleners het afgelopen jaar te maken had met verbale agressie. Van hen gaf 14 procent aan een of meerdere keren per week een agressie-incident te hebben meegemaakt.
Ziekenhuizen hebben daarom hun beleid aangescherpt, maar dat heeft het tij niet kunnen keren. Veel ziekenhuizen, waaronder Isala, het UMC Groningen, het LUMC, het OLVG in Amsterdam, het Albert Schweitzer en het St. Antonius, zetten in op scholing en trainingen voor het personeel. Daarin leren zij hoe ze met agressieve patiënten en bezoekers moeten omgaan.
Het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch werkt met gele en rode kaarten. Een gele kaart staat voor een officiële waarschuwing en iemand met een rode kaart mag niet meer in het ziekenhuis komen.
Het Medisch Spectrum Twente (MST) werkt met een soortgelijk systeem. Zo ontzegde het ziekenhuis vorig jaar 29 mensen de toegang. Vier jaar eerder waren dat er nog zeven. Vorig jaar kregen 42 mensen een gele kaart, een verdrievoudiging ten opzichte van 2021. Het MST heeft ook noodknoppen voor baliemedewerkers aangeschaft.
Daarnaast wordt het maken van een "agressiemelding" bij de beveiliging meer gestimuleerd. Volgens een aantal woordvoerders draagt dat mogelijk bij aan de stijgende hoeveelheid meldingen. Toch is het algehele beeld dat de agressie nog steeds toeneemt en het aangescherpte beleid vooralsnog niet werkt.
Ruim een jaar geleden gaven ziekenhuizen die NU.nl had gesproken aan te hopen dat het verbeterde beleid zou helpen en er een daling in de cijfers zou komen. Maar het tegendeel blijkt waar. "Het gaat niet beter dan een jaar geleden, het aantal incidenten groeit zelfs", meldt Isala.
Zo zien ziekenhuizen sinds corona een "kort lontje" bij steeds meer mensen. "Onze ervaring is dat het respect dat de zorgmedewerkers in het begin van de pandemie kregen gedurende de jaren erna sterk daalde en niet meer is teruggekomen", zegt een woordvoerder van het St. Antonius Ziekenhuis.
Om de agressie te dempen, is de overheid vorige maand een campagne begonnen die oproept "tot elf te tellen" en zo de rust te bewaren. Maar echt landelijk agressiebeleid blijft uit. Volgens veel ziekenhuizen is dat wel nodig om de kern van het probleem aan te pakken.
Groeiende wachtlijsten, personeelstekorten in de zorg en hoogoplopende emoties zorgen (nog) sneller voor frustratie. Die mix leidt volgens de ziekenhuizen tot meer agressie in de zorg. Daarbij leiden de incidenten zelf ook tot langere wachttijden, blijkt uit de peiling van het ministerie van VWS. Daarnaast lijdt de kwaliteit van de zorg onder de agressie, door onder meer verhoogde werkdruk, stress en slapeloosheid bij medewerkers.
Meer investeren in de zorg waardoor wachtlijsten slinken en de aanwas van personeel kan groeien, zou volgens de ziekenhuizen kunnen leiden tot minder frustratie en betere zorg. In het zorgakkoord werd onder meer afgesproken om meer personeel op te leiden. Maar voor zo'n plan van de grond komt, gaat er veel tijd voorbij. Daarbij lijkt het budget van VWS voor campagnes en andere plannen voorlopig onvoldoende om agressie in de zorg aan te pakken.
Source: Nu.nl algemeen