De BBB hengelt in haar nieuwe verkiezingsprogramma nadrukkelijk naar de gunst van teleurgestelde PVV-kiezers die willen stemmen op een partij die wél kans maakt op regeringsdeelname. Naast de vertrouwde landbouw- en streekpromotie staat het weren van asielzoekers centraal.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën en landbouw.
BBB-partijleider Caroline van der Plas klonk vrijdag net als Geert Wilders, tijdens haar gastoptreden bij het tv-programma Nieuws van de Dag. Ze zei dat de meeste Nederlanders zich niet zozeer zorgen maken over het aantal vluchtelingen dat naar Nederland komt, maar over de ‘islamisering’ van de samenleving. Ze koppelde dat vervolgens aan homohaat in de grote steden en aan demonstraties waar volgens haar wordt opgeroepen tot het invoeren van de sharia.
Het problematiseren van het groeiend aantal moslims in Nederland is Wilders’ bekende stokpaardje, maar de BoerBurgerBeweging lijkt die insteek nu over te nemen van de PVV-leider. Het asielhoofdstuk is in het nieuwe verkiezingsprogramma langer en heeft een veel prominentere plek dan in de vorige versie uit 2023.
Hoewel het volgens Van der Plas dus niet zozeer om het aantal gaat, maar om het geloof, richt het asielbeleid van de BBB zich vooral op het drastisch terugdringen van de aantallen. De partij gaat daarin nog verder dan de al heel strenge VVD. De BBB wil überhaupt geen permanente verblijfsvergunningen meer verstrekken, alleen nog tijdelijke van maximaal drie jaar.
Ook het aanvragen van asiel in Nederland moet nagenoeg onmogelijk worden: migranten die via buurlanden Nederland bereiken, moeten via ‘effectieve grenscontroles’ worden tegengehouden. Opvang in de regio is het parool, en van statushouders die vrijwillig teruggaan naar hun herkomstland, bijvoorbeeld voor familiebezoek of vakantie, moet onmiddellijk de verblijfsvergunning worden ingetrokken (want zij kunnen blijkbaar veilig terugkeren).
Terwijl de VVD het onderwerp ‘migratie’ nu zoveel mogelijk schuwt, zoekt de BBB het juist op. Dat is waarschijnlijk een strategische zet. De BBB ziet een gat in de electorale markt nu de PVV wegvalt als potentiële regeringspartij (doordat de VVD Wilders nu ook uitsluit).
Met het snoeiharde migratiestandpunt vormt de partij mogelijk een aantrekkelijk alternatief voor PVV’ers die hun maatschappijvisie willen terugzien in het volgende kabinet. De titel van het BBB-programma, BBB levert, hint daar ook op. Net als het veelvuldige gebruik van de Nederlandse driekleur – niet omgekeerd, deze keer.
Op pagina 14 contrasteert de BBB zichzelf met de PVV, die het kabinet ten val bracht. ‘BBB heeft zich een betrouwbare partner getoond, die doet wat ze zegt en zegt wat ze doet. Wij staan voor onze handtekening als we die zetten.’ Hierin zit een duidelijke verwijzing naar een bekende uitspraak van wijlen Pim Fortuyn: ‘Ik zeg wat ik denk en ik doe wat ik zeg.’
Het boerenbelang blijft uiteraard een speerpunt van de partij. Zo moet de overheid voortaan streven naar ‘landbouwinclusieve natuur’, waarbij boeren en jagers de regie hebben, en niet meer naar ‘natuurinclusieve landbouw’. Wolven, ganzen en houtduiven moeten dan ook zoveel mogelijk worden bestreden.
Ook de merkwaardige BBB-obsessie met het begrip ‘voedselzekerheid’ houdt aan (het woord valt 27 keer). De partij doet alsof hongersnood in Nederland een reëel gevaar is. ‘We zorgen dat we voldoende voedsel produceren om honger te voorkomen als handel stilvalt’ en ‘een land dat zichzelf niet kan voeden is kwetsbaar voor conflicten en handelsbelangen van anderen’.
In feite wordt bijna de helft van de Nederlandse voedselproductie naar het buitenland geëxporteerd en wordt een aanzienlijk (en groeiend) deel van het landbouwareaal benut voor bloembollenteelt.
De BBB laat haar programma dit keer doorrekenen door het Centraal Planbureau (in 2023 gebeurde dat niet) en dat is vooral te merken aan het veel zuinigere zorghoofdstuk. Twee jaar geleden pleitte de partij nog voor afschaffing van het eigen risico en een ruime beschikbaarheid van ‘innovatieve geneesmiddelen’ voor patiënten die anders uitbehandeld zijn.
Inmiddels is de BBB voor een ‘basispakket’ en een ‘basisverzekering’ die alleen behandelingen en geneesmiddelen vergoeden waarvan de effectiviteit wetenschappelijk bewezen is. Wie dure medicijnen nodig heeft voor bijvoorbeeld een zeldzame ziekte, moet zich daarvoor maar aanvullend verzekeren. Over afschaffing of verlaging van het eigen risico lezen we niets meer.
Een ander zuinigheidje is dat de BBB zich niet volledig committeert aan de nieuwe Navo-norm van 3,5 procent aan directe defensieuitgaven. De partij houdt een slag om de arm, want verhoogde defensieuitgaven ‘mogen niet ten koste gaan van belangrijke zaken als de AOW, betaalbare zorg, het mkb en een leefbaar platteland’.
De BBB bagatelliseert de ernst van de klimaatopwarming en de noodzaak om daar iets tegen te doen. De partij hekelt ‘klimaatgekte’ en ‘doorgeschoten klimaatbeleid’ en wil stoppen met de bouw van windturbines op land en op zee. Kerncentrales vallen, net als bij andere rechtse partijen, wel in de smaak.
Op grond van het verkiezingsprogramma is BBB een partij voor witte, behoudende kiezers die hechten aan oer-Nederlandse evenementen als sinterklaas, de trekkertrek, fanfares en bloemencorso’s. Culturele tradities als het Suikerfeest en Ketikoti komen in het BBB-programma niet voor.
Alles over politiek vindt u hier.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant