Het Chinese ministerie van handel heeft woensdag voor het eerst sancties ingesteld tegen Europese banken. Bedrijven en personen mogen geen zaken meer doen met twee banken in Litouwen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Vlaskamp was 18 jaar correspondent in Beijing.
De Chinese financiële sancties zijn een reactie op Europese maatregelen tegen twee Chinese banken die vorige week zijn ingegaan. Drie weken geleden verbood Brussel alle zakelijk verkeer met twee Chinese plattelandsbanken in het grensgebied van China met Rusland. Dit vanwege hun vermeende rol bij het schenden van Europese handelssancties tegen Rusland.
Wegens ‘het schaden van Chinese belangen’ betaalt Beijing de EU nu met gelijke munt terug, met vergeldingsmaatregelen tegen de Litouwse banken UAB Urbo Bankas en AB Mano Bankas.
Litouwen, een felle Europese criticus van Beijing, heeft China geschoffeerd door op te komen voor Taiwan; Litouwen stond in 2021 het eiland toe een vertegenwoordiging in Vilnius te laten openen onder de naam ‘Taiwan’, in plaats van de naam ‘Taipei’ die voor dat soort informele ambassades gebruikelijk is.
Beijing, dat Taiwan als een afvallige provincie beschouwt, sloeg terug met een langdurige informele economische boycot. Niet alleen kelderde de Litouwse export naar China met 90 procent, ook zette China multinationals onder druk geen onderdelen van Litouwse bedrijven te gebruiken, anders zouden hun producten niet in China mogen worden verkocht.
Deze druk op derde landen was ongekend voor China, dat voorheen bij wijze van informele sancties slechts de Chinese markt afsloot voor producten uit bijvoorbeeld Noorwegen, Zuid-Korea en Australië.
Die ouderwetse tactiek heeft Beijing, een verklaard tegenstander van sancties, de afgelopen jaren aanzienlijk aangescherpt. Dit in reactie op de reeks strafmaatregelen van westerse regeringen tegen China.
Nadat Amerikaanse bondgenoten het voorbeeld van Washington grotendeels hadden gevolgd bij het weren van de Chinese telecomgigant Huawei en andere techbedrijven, begon de Chinese leider Xi Jinping in 2020 het Chinese sanctiebeleid om te vormen. In plaats van de toegang tot de Chinese markt als voornaamste wapen in te zetten, gebruikt Beijing tegenwoordig als drukmiddel de (bijna)monopolies van de Chinese industrie op zevenhonderd verschillende producten.
Met exportbeperkingen naar Amerikaans voorbeeld heeft Beijing recent met succes zijn dominante positie op het gebied van aardmetalen ingezet. Chinese bedrijven moeten een speciale vergunning aanvragen waaruit blijkt wie hun afnemers zijn om te voorkomen dat hun producten terechtkomen bij de westerse defensie-industrie.
Soortgelijke exportbeperkingen zijn in de VS al jaren van kracht tegen China. Ook Europese bedrijven zien er strenger op toe dat de Chinese defensie-industrie niet profiteert van hun samenwerking met het Chinese bedrijfsleven.
Deze ontwikkelingen zijn in een stroomversnelling geraakt door de internationale sancties die tegen Rusland werden ingesteld na de Russische invasie van Oekraïne.
De twee Chinese plattelandsbanken die Brussel recentelijk in de ban heeft gedaan stellen internationaal weinig voor. Maar ze zouden de Europese sancties tegen Moskou danig frustreren met het faciliteren van digitaal betaalverkeer. In de sterk toegenomen handel tussen China en Rusland ging vorig jaar 245 miljard dollar om, een verviervoudiging ten opzicht van 2020.
De verdekte Chinese steun aan Moskou heeft de verhoudingen tussen Beijing en Brussel verslechterd. Dit waren de eerste Europese sancties tegen Chinese banken. Eerder trof Brussel maatregelen tegen Chinese bedrijven die met Rusland handelen.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant