Een piratenvlag uit de Japanse mangastrip One Piece is uitgegroeid tot een symbool van verzet in Indonesië. Vooral jongeren maken zich zorgen over de economie en de democratie in hun land.
is correspondent Zuidoost-Azië van de Volkskrant. Hij woont in Indonesië.
De Jolly Roger – een doodshoofd met gekruiste botjes en strohoedje – verschijnt op steeds meer plekken in Indonesië. De piratenvlag uit de populaire Japanse mangastrip One Piece wappert op vrachtwagens, hangt aan deurposten of verschijnt op muren in steden.
Zo protesteren met name jonge Indonesiërs tegen het beleid van de Indonesische regering, dat zij economisch onverstandig en ondemocratisch vinden. Het protest vindt plaats in de aanloop naar 17 augustus waarop Indonesië tachtig jaar onafhankelijkheid viert.
De Indonesische overheid reageerde in eerste instantie furieus op de protestvlag. ‘Verraad’, concludeerde de minister van Mensenrechten. Het hijsen van de manga-vlag is strafbaar, waarschuwde de minister van Politieke en Veiligheidszaken, omdat volgens hem de eer van de nationale vlag wordt aangetast.
Op Sulawesi kreeg een vlaggende autobestuurder een klap van een militair. Op de Riau-eilanden nam de politie vlaggen in beslag, op Sumatra werd een activist met vlag hardhandig uit een rechtszaal gesleept en op Midden-Java werden muurschilderingen verwijderd. President Prabowo Subianto suste later de gemoederen door te stellen dat hij geen moeite heeft met de piratenvlag, mits deze onder de nationale vlag wappert.
Zoals ieder jaar voor onafhankelijkheidsdag wemelt het van de vlaggen in Indonesië. Op 17 augustus is iedere inwoner volgens de grondwet verplicht de merah-putih, de rood-witte vlag van Indonesië, te hijsen. In de praktijk wappert de vlag al twee weken eerder in de meeste voortuinen. Veel gevels en straten zijn versierd met rood-witte banieren en guirlandes.
De One-Piece-vlag is een uiting van ontevredenheid over het beleid van de huidige regering. In de populaire manga-strip en tv-serie, strijdt de sympathieke piraat Monkey D. Luffy samen met zijn vrijgevochten bemanning tegen een autoritaire wereldregering die wordt geleid door een handvol schimmige figuren.
Eerder dit jaar gingen duizenden studenten en activisten in diverse Indonesische steden de straat op om te demonstreren tegen het beleid van president Prabowo. Directe aanleiding was een wetswijziging, waardoor militairen meer civiele functies mogen bekleden. De demonstranten maakten zich zorgen dat hun land weer afglijdt richting een dictatuur zoals tijdens het bewind van oud-generaal Suharto (1967-1998).
Ook enorme bezuinigingen op onder meer het ministerie van Onderwijs, groeiende economische onzekerheid en corruptieschandalen speelden een rol. Op veel plaatsen trad de Indonesische oproerpolitie hard op.
One Piece is de populairste manga-strip ter wereld, waarvan meer dan 500 miljoen albums zijn verkocht. Monkey D. Luffy en zijn Strohoed-bemanning werden in 1997 verzonnen door de Japanse schrijver en illustrator Eiichiro Oda. De jonge piraten zoeken weliswaar een mythische schat, maar volgens recensenten vechten zij in wezen voor hun vrijheid tegen een totalitair en wreed regime.
Activisten kiezen wel vaker culturele referenties als subtiel demonstratiemiddel. Zo steken vrijheidsstrijders in Myanmar drie vingers op, ter verwijzing naar de Amerikaanse serie The Hunger Games waarin ook weerstand wordt geboden tegen een allesoverheersende overheid.
Chinese activisten verspreidden plaatjes van teddybeer Winnie the Pooh, als satire op de Chinese partijleider Xi Jinping, totdat dit werd verboden. Daarna stapten ze over op blanco A4-tjes.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant