Marcia Luyten is journalist en columnist van de Volkskrant.
Meneer Dikke Meneer zat in zijn leren stoel en keek uit over de Torteltuin. ‘Te veel kleuren’, bromde hij, ‘te veel bloemen, en die stinkende vlinders.’ Weg dat onkruid en al het ongedierte, besloot hij. Een dichtgroene mat van gemaaid raaigras wilde hij, een akker vol knollen zonder gedonder, strak op orde gespoten. In zijn vuist een flesje met iets dat rook naar onheil.
Alsof Annie M.G. Schmidt de kinderboeken heeft verlaten om het script voor de echte wereld te schrijven. De Vlinderstichting publiceerde onderzoeksgegevens over pesticiden in natuurgebieden: 51 verschillende bestrijdingsmiddelen in tien natuurgebieden met de hoogste beschermingsstatus, zo stond gisteren op de site van de Volkskrant. Er zijn soorten gif gevonden die al decennia in Nederland zijn verboden.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Vervolgens gaf meneer Dikke Meneer zijn niet al te snuggere loopjongen een fooi om Pluk en andere redders van de Torteltuin een busje gif te bezorgen. Een onderzoeker van de Vlinderstichting vond het gif in zijn brievenbus, in de vorm van een brief met doodsbedreiging. De niet al te snuggere loopjongen had er nog bijgeschreven: en we weten waar je woont.
De gevolgen van gif worden meestal niet al te snugger in kaart gebracht. Ontwikkelaars en de onderzoekers die de overheid adviseren over bestrijdingsmiddelen kijken vooral naar wat een type gif doet met een specifieke plant, insect of schimmel, en zijn directe omgeving. Begin dit jaar verscheen een grote internationale studie naar de gevolgen die bij de beoordeling van bestrijdingsmiddelen buiten beeld blijven. Twintigduizend soorten leven werden bekeken.
Twee cruciale bevindingen. 1. Pesticiden schaden veel levensvormen náást de te bestrijden plaag: van essentiële micro-organismen als bacteriën en schimmels tot grote zoogdieren. Gif verstoort groei, voortplanting en gedrag, en zo hele ecologische gemeenschappen. 2. Ontwikkelaars en goedkeurders meten of een stof binnen de wettelijke grens blijft. Ze kijken niet naar stapeling en combinaties van gif, het zogenoemde cocktaileffect. Die cocktails blijken erg schadelijk voor bijvoorbeeld zweefvliegen: minder sexy dan de bij, maar superbelangrijk voor het ecosysteem. Zoals de soort van Dikke Meneer zelf ook kampt met allerhande gezondheidsproblemen die in verband worden gebracht met pesticiden.
Alleen is zijn soort, Homo sapiens superior, voor de natuur van weinig belang. Want dat is het goede nieuws. Waar de natuur haar gang kan gaan als de superieure mens zich terugtrekt, herstelt haar woeste wilde overdaad. Zie het moerasje achter mijn huis. Twintig jaar terug lag de uitloper van weiland aan een kale waterkade. Nadat mijn groenvingerige echtgenoot er riet heen sleepte, wilgentakken in de grond stak en tuinafval stortte aan de slootkant, kwamen vanzelf de kikkers, libellen, salamanders, rietzangers, gele lis, moerasandoorn en een wirwar aan groene slierten vol klein leven dat ik niet ken.
Zo gaat het ook op grote schaal. Toen de 3.500 hectare van het Britse landgoed Knepp mocht verwilderen, werd het doodse intensieveveeteeltterrein overspoeld met leven. En de mens hóéft niet weg. Kijk naar John en Molly Chester, die een verwoestijnd stuk land in de heuvels van Californië omtoverden tot de nog steeds weelderig bloeiende oase van Apricot Lane Farm uit The Biggest Little Farm.
De Dikke Meneer vergeet dat hij ooit zelf uit aminozuren is ontstaan en op de oever van het moeras gekropen. Zonder uitbundige natuur vol vlinders heeft zijn soort geen lang leven. Sterker, hij ís hetzelfde als al dat andere leven. En zo wordt hij, heel natuurlijk, door eigen toedoen een bedreigde diersoort.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant