Palestijnse Autoriteit Hoewel opgericht als een soort interim-bestuur bestaat de Palestijnse Autoriteit al decennia, met een afkalvende machtsbasis. Maar met het voortduren van de genocidale oorlog in Gaza wint de organisatie internationaal aan aanzien.
Een auto met het portret van de overleden PLO-leider Yasser Arafat en huidige PA-president Mahmoud Abbas tijdens een optocht in Nablus in januari.
Mahmoud Abbas wordt weer gebeld. De afgelopen jaren stond de president van de Palestijnse Autoriteit (PA) aan de zijlijn – hij mocht zelfs niet aanschuiven toen Arabische leiders begin dit jaar in Saoedi-Arabië spraken over de toekomst van Gaza.
Maar de afgelopen weken hingen achtereenvolgend de Britse, Canadese en Australische premier bij Abbas aan de lijn met het nieuws dat hun landen naar alle waarschijnlijkheid in september de Palestijnse staat zullen erkennen. Eerder al ontving de Palestijnse president een brief van zijn Franse ambtgenoot Emmanuel Macron met eenzelfde toezegging.
Wat betekent dit voor de PA? Hoewel de internationale gemeenschap de organisatie naar voren schuift als toekomstig bestuurder van Gaza, herhaalde de Israëlische premier Benjamin Netanyahu vorige week nog eens dat de PA wat hem betreft geen enkele rol zou spelen in de toekomst van de kuststrook. Ondertussen breidt Israël de oorlog in Gaza uit, met de geplande overname van Gaza-Stad.
Oorspronkelijk was de Palestijnse Autoriteit bedoeld als een tijdelijke instantie. Ze was een product van de Oslo-akkoorden, tussen Israël en de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) uit de jaren negentig, en moest een deel van de Palestijnse Gebieden besturen, in afwachting van de oprichting van een volwaardige Palestijnse staat.
Van die staat kwam het nooit. Verdere onderhandelingen liepen nergens op uit; in plaats daarvan vestigden zich sinds de akkoorden honderdduizenden Israëlische kolonisten in Oost-Jeruzalem en op de Westelijke Jordaanoever.
Tegelijkertijd verdampte de populariteit van de Palestijnse Autoriteit onder de eigen bevolking. Ze heeft de reputatie dat ze een ‘onderaannemer’ van de Israëlische bezettingsmacht is, mede vanwege de samenwerking tussen PA-veiligheidsdiensten en Israël.
Ook zien veel Palestijnen de PA als corrupt en autocratisch. Sinds de Fatah-partij van Abbas in 2006 de parlementaire verkiezingen verloor van Hamas, zijn er geen nationale verkiezingen meer gehouden. Er volgde een burgeroorlog, waarin Hamas de Palestijnse Autoriteit uit Gaza knikkerde. Wel bleef de organisatie aanwezig op de Westelijke Jordaanoever, nog altijd onder leiding van de inmiddels 89-jarige Abbas.
„De voornaamste manier waarop Mahmoud Abbas zich vandaag de dag verhoudt tot de Palestijnse samenleving is door het verstrekken van salarissen aan ambtenaren en door het onderdrukken van de bevolking met de inzet van veiligheidstroepen”, zegt Yezid Sayigh, een Palestijnse historicus die verbonden is aan het Carnegie Middle East Center, een denktank in de Libanese hoofdstad Beiroet.
„De PA worstelde de afgelopen twee jaar met het vinden van een rol in de oorlog in Gaza”, zegt Raja Khalidi, directeur van MAS – een Palestijns economisch onderzoeksinstituut in Ramallah. Dat liep nergens op uit. De telefoontjes naar Abbas wijzen er volgens de analist op dat de Palestijnse Autoriteit weer een rol van betekenis speelt. „Ze is onderdeel van een poging om een Palestijns alternatief te bieden voor Hamas in Gaza.”
De steun van het Westen aan de PA is voorwaardelijk. Zo liet de Canadese premier Mark Carney de Palestijnse president weten dat erkenning van zijn land onder meer afhankelijk is van de toezegging om volgend jaar verkiezingen te houden – en Hamas daarbij uit te sluiten.
Om Palestijnen te vertellen dat ze „eerst hun zaken op orde moeten hebben voordat ze ergens recht op hebben is cynisch en vals”, zegt Yezid Sayigh. Functioneel bestuur verwachten van de Palestijnen is volgens Sayigh onrealistisch zolang hun samenleving gevangen blijft in een uitzichtloze situatie onder militaire bezetting – waarbij „Israëlische kolonisten moordend en brandend door dorpen heen trekken”.
Mahmoud Abbas ontving de Franse president Emmanuel Macron in oktober vorig jaar in Ramallah. Foto Messyasz Nicolas/ABACA
Israël ondermijnt de Palestijnse Autoriteit ook op financieel gebied. Want hoewel Israël douane- en belastinginkomsten int namens de PA, worden die slechts gedeeltelijk aan de Palestijnen overgemaakt. Ook zijn Palestijnse banken afhankelijk van samenwerking met Israëlische banken. Vorige maand kondigde de Israëlische minister Bezalel Smotrich (Financiën) aan dat hij de regeling schrapt die Palestijnse banken in staat stelt om transacties te verwerken.
Niet alleen het Westen, maar ook de Palestijnen zelf willen democratische hervormingen, stelt Sayigh. Maar te vaak roepen westerse landen volgens de analist op tot hervormingen om hun eigen passiviteit te verhullen. Ook het erkennen van Palestina is een „leeg gebaar” zolang het niet wordt gekoppeld aan praktische maatregelen, zegt analist Mouin Rabbani telefonisch tegen NRC. Denk aan het opleggen van sancties aan Israël of het boycotten van producten uit Israëlische nederzettingen op Palestijns grondgebied.
De Israëlische regering wil helemaal niet dat er een Palestijnse staat komt. Volgens Netanyahu zou zo’n staat „een springplank voor de vernietiging van Israël” zijn. Mede hierom verzet zijn regering zich tegen de plannen om het bestuur van Gaza na de oorlog over te laten aan de Palestijnse Autoriteit. Het verenigen van Gaza en de Westelijke Jordaanoever zou immers een stap moeten zijn naar „het doel van een soevereine en onafhankelijke Palestijnse staat”, aldus de slotresolutie van een tweedaagse conferentie over het onderwerp bij de Verenigde Naties in New York, vorige maand.
Minister Itamar Ben Gvir (Nationale Veiligheid) pleitte afgelopen weekend op sociale media voor het „omverwerpen” van de Palestijnse Autoriteit als antwoord op de fantasieën over het oprichten van een Palestijnse staat door de „terrorist” Abbas.
Mocht de PA volgend jaar inderdaad na twintig jaar weer nationale verkiezingen uitschrijven, dan wacht het nieuwe Palestijnse leiderschap een haast onmogelijk taak, zegt Sayigh. Ook al kloon je volgens de analist „je favoriete politicus van waar dan ook ter wereld” – ook die zal onder de actuele omstandigheden weinig kans van slagen hebben.
Source: NRC