Serie De maker van de Fargo-serie heeft zich op het scifi-horror universum van de Alien-reeks gestort. In de achtdelige scifi-serie ‘Alien: Earth’ komt het iconische monster naar de aarde, samen met andere verschrikkingen.
Sydney Chandler in ‘Alien: Earth.’
„Ik heb deze film veel te jong gezien, en de Xenomorph bezocht me daarna nog vaak in mijn nachtmerries.” Het antwoord van actrice Sydney Chandler op de vraag wanneer ze de film Alien (1979) voor het eerst zag, zal menig fan bekend voorkomen. Ridley Scotts klassieker heeft na bijna vijftig jaar nog niks aan kracht ingeboet. Sigourney Weaver zette met Ellen Ripley een iconische heldin neer, de Zwitserse kunstenaar H.R. Giger ontwierp met de biomechanische Xenomorph een monster dat kijkers voor eeuwig zal achtervolgen. Dat alles in een kil universum waar een handvol megabedrijven de dienst uitmaken en over lijken gaan voor winst en dominatie.
Vervolgfilms waren er van elk kaliber, maar Alien: Earth bewijst dat er nog expansie zit in dit universum. De nieuwe serie is een broeierig reactorvat van horror, klassenstrijd en existentiële vragen van Noah Hawley, die als schrijver, regisseur en producent dit project volledig in handen heeft. Hawley maakte eerder furore met de duister-komische misdaadserie Fargo (2014-2024) en de psychedelische X-Men spinoff-serie Legion (2017-2019).
De serie speelt zich af in 2120, in de tijdlijn van dit universum net voor de gebeurtenissen van Alien. Maar waar de eerste film zich lichtjaren van de aarde weg afspeelde op een ruimteschip, is de aarde nu zelf het toneel van een monsterlijk experiment. De jonge technocraat Boy Kavalier (Samuel Blenkin), hoofd van megacorporatie Prodigy, biedt een groep terminaal zieke kinderen een ‘uitweg’ door hun geest in synthetische, volwassen lichamen te proppen. Voor Kavalier is dit een transhumanistische stap om onsterfelijkheid te bereiken. Maar zijn onsterfelijke kinderen zijn tot in de eeuwigheid eigendom van het bedrijf Prodigy en mogen hun familie niet meer zien.
Als deel van hun wedergeboorte krijgen ze de namen van de ‘lost boys’ uit het verhaal van Peter Pan, dat als een rode draad door de serie loopt. Daarover zegt maker Hawley in een online persconferentie: „Voor mij begon het met het feit dat ik zelf kinderen opvoed in een wereld waarin de natuur zich tegen ons begint te keren en onze technologie dat wellicht ook zal doen. Toen ik eenmaal het idee kreeg om kinderen in dit verhaal te stoppen — menselijke geesten overgezet in synthetische lichamen — kwam de Peter Pan-analogie al snel bovendrijven. Op dat moment werd duidelijk dat de CEO die deze technologie uitvindt, zelf het Peter Pan-personage moest zijn.”
Katalysator van het verhaal is het ruimteschip Maginot, dat in een expeditie van 65 jaar allerlei dodelijke buitenaardse wezens heeft verzameld, maar door sabotage neerstort op aarde.
Kavalier, van Prodigy, ziet de ramp tevens als een uitzonderlijke kans het potentieel van zijn creaties te testen: hij stuurt ze naar het wrak om samen met een groep menselijke soldaten de buitenaardse buit op te halen, die inmiddels losloopt. Want in acht afleveringen kan er niet genoeg misgaan, aldus Hawley: „De uitdaging voor mij als maker is: waar zit het drama waarin we week na week investeren? Ik maak me geen zorgen over monsters, maar we moesten een menselijk drama creëren, met veel menselijke monsters, dat kwesties over de wereld waarin we nu leven verkent - geprojecteerd in de toekomst.”
Alex Lawther, Diem Camille en Moe Bar-El in ‘Alien:Earth.’ Beeld Patrick Brown/FX
Van zichzelf is de Xenomorph al een formidabel monster: sterk, sluw en met bijtend zuur als bloed. Hij wekt diepere angsten bij de kijkers als personificatie van seksueel geweld, met fallusvormige hoofd en bloedige voortplantingscyclus. Die begint met een orale verkrachting van een parasiet die een embryo in de maag plant, die, eenmaal volgroeid, zich door de borstkas naar buiten ramt. Hawley vond dat zijn monsterpalet uitgebreid moest worden, en dus zijn er nu vijf buitenaardse soorten die allemaal een unieke dreiging vormen, ook voor elkaar.
„Alien draait om de ontdekking van de levenscyclus van de Xenomorph. Het is eigenlijk vier monsters in één, en elke stap is erger dan de vorige. Na zeven films is dat niet nieuw meer. Maar als ik nieuwe wezens introduceer waarvan je weet niet hoe ze zich voortplanten of wat ze eten, voel je elke keer dat ze in beeld komen dreiging, omdat je niet weet wat er gaat gebeuren. Zo brengen we weer dat gevoel terug van toen je Alien voor het eerst zag.”
Uiteindelijk worden deze monsters, hoe bloeddorstig ze ook lijken, gedreven door dierlijke instincten. Het is calculerend kapitalisme dat deze monsters loslaat op de mensheid en schaamteloos experimenteert met het resultaat. Zoals Ripley in de tweede film Aliens al opmerkte „verneuken de aliens elkaar in elk geval niet voor een winstpercentage”. Voor maximaal effect zette Hawley hier in de serie kinderlijke onschuld tegenover. „De vraag in een Alien-film is: kunnen deze twee of drie mensen dit overleven? In de serie is het: kan de mensheid overleven? En daaruit volgt: verdienen we het om te overleven? De beste manier om dat te onderzoeken is door naar de volwassen wereld te kijken door de ogen van een kind. Kinderen zijn slechte leugenaars, ze weten niet hoe ze moeten doen alsof ze niet bang zijn. Die pure oprechtheid gaat de confrontatie aan met de zelfgenoegzaamheid en kwaadaardigheid van de volwassen wereld.”
Alien: Earth. Showrunner: Noah Hawley. 1ste seizoen, acht afleveringen. Disney +. Vanaf woensdag 13 augustus
Hij is niet kapot te krijgen, de Xenomorph die Ridley Scott in 1979 in ons onderbewustzijn injecteerde met zijn scifi-horrorklassieker Alien. Maar na zoveel films is hij ook niet echt eng meer; duikt hij weer eens met kwijlende kaken achter iemand op dan zie je een man in rubberpak. Dat beseft Noah Hawley, showrunner van Disney +-serie Alien: Earth , die met versterking komt in de vorm van een ‘dream team’ ruimtegriezels: een superteek, een bijtend zuur spuitende libelle en de leukste van het stel: een intelligent oog op tentakels dat oogballen uitrukt, hun plaats inneemt en dan het veroverde lichaam bestuurt.
De monsters zijn her en der verzameld door researchschip Maginot van het gevreesde concern Weyland-Yutani. Dat stort op een kwade dag neer in New Siam, de hoofdstad van concurrent Prodigy. Nota bene: in 2120 wordt de wereld bestuurd door vijf mega-concerns, de staat is er slechts voor arbitrage.
Uiteraard ontsnappen de ruimtegriezels: tweemaal zelfs, uit faciliteiten met veiligheidsprotocollen waarvoor een Chinees viruslab zich nog zou schamen. Alien: Earth valt met de deur is huis met een jacht op aliens, die voor research naar het eiland van oligarch Boy Kavalier van Prodigy gaan, een arrogant wonderkind die het met de veiligheid niet te nauw neemt. Weyland-Yutani zet de wrokkige cyborg Morrow in om zijn ruimtemonsters terug te stelen: qua rampzalige industriële sabotage herinnert Alien: Earth aan Jurassic Park.
Qua actie verzet Alien: Earth geen bakens: een flashback biedt de vertrouwde gothische ruimtehorror met panikerend gehol door smalle gangen en sluisje open, deurtje dicht. Veel boeiender is het ‘wereldbouwen’. Anno 2120 zijn er twee types übermenschen, zo blijkt: cyborgs – mensen met machineonderdelen – en synths: AI in een androïde lichamen. Concern Prodigy voegt daar nu hybriden aan toe: menselijk bewustzijn ge-upload in een androïde lichaam – zie de serie Black Mirror. Dat lukt alleen nog met kinderbreinen: Prodigy ronselt daarom doodzieke kinderen.
Alien: Earth boeit vooral als transhumane clash tussen wonderkind, alien, cyborg Morrow, synth Kirsh en de onsterfelijke superkinderen. Zijn die hybriden de toekomst of een mislukt experiment? En wat zijn ze: individuen of eigendom? De jacht op de aliens zijn een eerste test; daar blijken het naïeve, bange en getraumatiseerde kinderen. Dat gegeven – fragiele kindergeesten in volwassen superlichamen – is intrigerend, net als de vraag die de synth Kirsh stelt: hoelang blijven ze menselijk met een supercomputer als brein?
Voor antwoorden heeft dit seizoen van Alien: Earth nog geen tijd. Het ritme tussen actie, bedrijfspolitieke intriges en de trage groepsdynamiek is nog niet optimaal, de referenties naar J.M. Barrie’s Peter Pan lijken opzichtig te hengelen naar Westworld-achtige existentiële diepte. Maar als trans-en posthumanistische verkenning is het prikkelend; hopenlijk bouwt Hawley dat verder uit.
Wat moet je deze week kijken? Tips voor boeiende programma's series en films
Source: NRC