Wie exemplaren van De Tribune – het clubblad van de SP – doorbladert, ziet in de edities van de jaren zeventig en tachtig iets merkwaardigs. Behalve politieke analyses en een enkele spotprent staan er regelmatig buitenlandse reportages in van een eigen correspondent. Zijn naam: Derk Sauer. „Iran, Zimbabwe, Ierland, Libanon, Uruquay, noem maar op”, zegt Tiny Kox.
De oud-hoofdredacteur van De Tribune en voormalig SP-senator zit in de zon op een terras tegenover de Westerkerk in Amsterdam, waar later die ochtend de uitvaart van Sauer zal plaatsvinden. Bij een cappuccino schudt Kox de herinneringen aan de markante journalist en ondernemer uit zijn mouw. „Derk ging voor de VPRO, De Groene Amsterdammer en later Nieuwe Revu alle plekken af waar een revolutie in de maak was of juist in de knop werd gebroken”, zegt Kox. „En daar schreef hij dan ook voor De Tribune een stuk over. En nog gratis ook!”
In die tijd, waarin nog maar weinig mensen zich openlijk met de partij afficheerden, was Sauer al actief lid. „Stel je daar vooral níet de partijkaders bij voor”, zegt hij. „Derk trok ook toen al volledig zijn eigen plan. Hij was creatief, had geweldige ideeën.”
Dat, zegt Kox, was Sauers grote kracht. „Derk trok mensen als Jan Marijnissen en mij uit het politieke harnas van: ‘We leggen het de wereld nog één keer uit’. Hij liet ons zien hoe je de boodschap ook op een luchtige manier kunt verkopen.” Lachend: „Niet de sterkste kant van de gemiddelde SP’er.”
Maar niet alles waar Sauer mee kwam, was briljant. Zo bedacht hij voor de campagne van 1989 een verkiezingsslogan voor de partij. De SP moest zich veel duidelijker af gaan zetten tegen andere partijen om zo eindelijk in de Tweede Kamer te komen. Het werd: ‘Eerlijk en actief’. Kox: „Daar hebben we Derk vaak mee geplaagd, want welke partij verkoopt zichzelf als ‘Oneerlijk en lui’?”
De doorbraak voor de socialisten („Stem tegen, stem SP”) kwam er in 1994 alsnog. Al snel volgden andere creatievelingen Sauers voorbeeld om zich aan de SP te verbinden: de muzikanten Thé Lau en Bob Fosko, cabaretier Dolf Jansen, acteur Serge Henri Valcke en de schrijvers Karel Glastra van Loon en Nilgun Yerli. Samen sierden ze bij de verkiezingen in 2002 de voorpagina van het AD met de oproep: stem Jan Marijnissen.
Toch zou Sauer zijn lidmaatschap van de SP jaren later opzeggen. Onder meer het standpunt van de partij bij het Oekraïne-referendum in 2016 („Tegen”) zat hem dwars. Kox: „Dat vond Derk moeilijk.” De persoonlijke verhouding van Sauer met de meeste SP’ers leed er evenwel niet onder.
Terwijl Kox zich opmaakt om naar de kerk te lopen, vertelt hij dat hij voor zijn werk als onafhankelijk verkiezingswaarnemer eens in Rusland was en langs ging bij Sauer in Moskou. „De voordeur ging open en daar stond hij – op zijn hoofd. ‘Ik maak even mijn yogasessie af’, zei hij lachend.”
Eenmaal binnen bleek dat Sauer en zijn vrouw Ellen net die week aan het vasten waren, vertelt Kox. „Derk zei: ‘Maar in de koelkast staat nog wel een restje macaroni voor je, Tiny.” Kox: „Dat bleek geen grap.”
Source: NRC