Israël Tienduizenden Israëliërs gingen zaterdagavond de straat op om te protesteren tegen de regering-Netanyahu. De woede over het besluit van het Israëlische veiligheidskabinet om Gaza-Stad binnen te vallen, militair te bezetten en ontvolken, is groot.
Betogers demonstreren zaterdagavond bij het hoofdkwartier van het Israëlische leger in Tel Aviv.
Ondanks de hitte zijn er zaterdagavond naar schatting tienduizenden mensen op de been. Zoals ieder weekend wordt er deze avond gedemonstreerd in het centrum van Tel Aviv. Op de Begin-weg, naast het hoofdkwartier van het Israëlische leger, richt de woede zich op het nieuws van afgelopen week: het Israëlische veiligheidskabinet heeft besloten Gaza-Stad militair te bezetten en te ontvolken.
„De regering zegt hiermee dat het niet bereid is om de onderhandelingen [over een bestand] voort te zetten, maar de oorlog wil voortzetten en Gaza veroveren,” zegt demonstrant Ayelet Nahum (53). „Dit zal niet alleen de gijzelaars doden, maar ook Israël verwoesten.”
Eerder die avond zijn er toespraken gehouden door familieleden van gijzelaars in Gaza. Volgens hen geeft het veiligheidskabinet met de aangekondigde plannen de levens van hun familieleden op. Einav Zangauker, moeder van Matan Zangauker uit kibboets Nir Oz, die sinds 7 oktober 2023 wordt vastgehouden in Gaza, noemde het Israëlische kabinet het „kabinet des doods”.
De geplande invasie en militaire bezetting van Gaza-Stad noemt psychologe Miri Ben Rafael (72) „heel slecht nieuws”. Ze draagt een T-shirt met de tekst ‘genoeg’ in het Arabisch en het Hebreeuws. „Dit gebeurt omwille van politieke macht, niet omwille van het land. We moeten weg uit Gaza, en de gijzelaars moeten thuiskomen.”
Ze krijgt bijval van haar gepensioneerde vriendin Lea Miran (75). „Bullshit”, noemt zij de uitspraken van de Israëlische premier Benjamin (‘Bibi’) Netanyahu dat een invasie van Gaza-Stad behalve tot de „vernietiging” van Hamas zal leiden tot het thuisbrengen van de gijzelaars. „Bibi wil op zijn zetel blijven zitten”.
De scepsis klinkt niet alleen op straat in Tel Aviv. Vanuit de Israëlische legerleiding, veiligheidsdiensten en politieke oppositie klonk de afgelopen week kritiek op het besluit, niet op basis van humanitaire, maar strategische overwegingen.
Anonieme leden van het Israëlische veiligheidskabinet zeiden afgelopen week tegen de Israëlische nieuwswebsite The Jerusalem Post dat de inname van Gaza-Stad niet zal leiden tot het verslaan van Hamas, noch het thuisbrengen van de gijzelaars. Legerchef Eyal Zamir zou tegen het veiligheidskabinet hebben gezegd dat het doel om de gijzelaars terug te krijgen, uit het plan moest worden geschrapt.
„We vechten al twee jaar, maar zonder strategie”, denkt demonstrante Bosmat Eilat (50), die in de levensverzekeringen werkt. „Bibi zegt dat hij de Gazanen van Hamas wil bevrijden. Maar de oorlog duurt al twee jaar en er komt geen politieke oplossing. Oorlogen moeten eindigen met een bestand en een politieke overeenkomst.”
Het besluit van het veiligheidskabinet afgelopen week vormt een volgende stap in wat gerenommeerde genocidewetenschappers en mensenrechtenorganisaties Israëls genocide op de Palestijnen noemen. Gaza-Stad ligt door de eerdere aanvallen van het leger grotendeels in puin; de rest dreigt nu ook te worden verwoest. De bevolking hangt verdrijving boven het hoofd, naar het zuiden van Gaza. Daarmee zou het hele noorden van Gaza etnisch gezuiverd worden, nadat het Israëlische leger in oktober vorig jaar al Noord-Gaza (Jabalia, Beit Hanoun, Beit Lahia) goeddeels ontvolkte en platwalste.
Nu al heeft het leger volgens recente cijfers van de VN de controle over 87 procent van Gaza middels militaire zones en ‘evacuatiebevelen’. In het zwaar verwoeste Gaza-Stad verblijven naar schatting een kleine miljoen Palestijnen. Veel van hen raakten eerder gedwongen ontheemd en keerden tijdens het tijdelijke bestand terug naar het noorden.
Tijdens een persconferentie in Jeruzalem zondagmiddag zei premier Netanyahu dat het leger zich ook op vluchtelingenkampen in Centraal-Gaza zal richten. Israëlische leiders kondigden eerder aan de Palestijnen in het zuiden te willen opsluiten in een „concentratiezone” als opmars naar etnische zuivering (door Israëlische politici „vrijwillige migratie” genoemd).
In Tel Aviv richten de wekelijkse protesten zich nog altijd vrijwel uitsluitend op het lot van de gijzelaars en Israëlische soldaten in Gaza. Toch is een verschuiving waarneembaar in de marges. Deze avond zijn er diverse groepen aanwezig die demonstreren tegen de Israëlische bezetting en de uithongering in Gaza. Zij vormen een minderheid: uit een recente peiling blijkt dat de meerderheid van de Joods-Israëlische bevolking zich geen zorgen maakt om de hongersnood in Gaza.
Demonstrant Ayelet Nahum zegt compassie te hebben met de bevolking in Gaza, maar trekt ook de uithongering in twijfel: „Iedere keer als ik eet, denk aan de mensen in Gaza. Hoewel mijn dochter in Gaza was en zei dat er genoeg voedsel was” – haar dochter diende als verpleegkundige voor het leger in Gaza.
Twee weken geleden sprak de prominente Israëlische mensenrechtenorganisatie B’Tselem, in navolging van diverse experts, mensenrechtenorganisaties en ngo’s, in een rapport van genocide in Gaza. Dat wordt ook door enkele demonstranten uitgedragen: zo houdt docent kunstgeschiedenis en kunstcriticus Gilad Melzer (60) een bord vast met een foto van een Palestijns kind in Gaza en de tekst ‘genocide’.
Betogers van het ‘Pink Front’ tijdens een demonstratie in Tel Aviv op zaterdagavond. Foto Amir Cohen / Reuters
Volgens Melzer willen de organisatoren van het centrale protest niet langer dat zijn beweging (‘Kijk de bezetting in de ogen’) daar onderdeel van uitmaakt, omdat de focus moet blijven liggen op de Israëlische gijzelaars. Terwijl demonstranten gehuld in Israëlische vlaggen hem aan alle kanten passeren, spreekt Melzer hen toe door een megafoon. „Onze boodschap is dat Israëliërs dienst [in het leger] moeten weigeren, omdat dit een illegale oorlog is.”
Volgens Melzer is politieke overleving niet de enige motivatie van het kabinet: „Ik geloof dat zij Gaza willen veroveren en daar nederzettingen stichten.” Hij legt een verband tussen Gaza en de Westelijke Jordaanoever: „Het gaat in beide gevallen om bezetting, het bouwen van nederzettingen, en onteigening van Palestijnen.”
Israëls officiële doelen in Gaza om Hamas te verslaan en de gijzelaars thuis te krijgen zijn volgens Melzer met elkaar in tegenspraak. Hij benadrukt dat Hamas kort na oktober 2023 heeft gezegd dat het bereid was alle gevangenen vrij te laten in ruil voor een staakt-het-vuren en Israëls terugtrekking uit Gaza. Afgelopen januari was er een gefaseerd akkoord met Hamas, „maar Israël weigerde over te gaan naar fase twee van het bestand.”
„De enige manier om de burgers en krijgsgevangenen thuis te krijgen die zijn meegenomen door Hamas, is middels een akkoord, en niet onder druk of middels oorlog. Iedere keer dat Israël heeft geprobeerd dat met geweld te doen, kwam het met dode lichamen thuis. Slechts een enkeling is levend thuisgekomen.”
Opgepakte betogers roepen vanuit een bus bij een demonstratie in Tel Aviv op zaterdagavond. Foto Abir Sultan / EPA
Source: NRC