Oekraïne gaat niet meewerken aan het plan van de Amerikaanse president Trump om in Alaska de landkaart van Oekraïne te hertekenen met de Russische president Poetin. Het plan zou Oekraïne dwingen om zijn sterkste militaire posities op te geven zonder garantie op vrede.
is buitenlandredacteur en voormalig correspondent in Moskou van de Volkskrant. Hij doet verslag van de Russische oorlog tegen Oekraïne.
De Oekraïense president Zelensky maakte zaterdag duidelijk dat Trumps een-op-eenontmoeting met Poetin van komende vrijdag gedoemd is te mislukken. Hij nam in klinkklare bewoordingen afstand van Trumps voornemen om in Alaska met de Russische president Oekraïense ‘gebieden te ruilen’.
‘Alle beslissingen die tegen ons zijn, alle beslissingen die genomen worden zonder Oekraïne, zijn tegelijkertijd beslissingen tegen vrede’, zei Zelensky in een videoboodschap op X. ‘Ze zullen niets opleveren. Het zijn doodgeboren beslissingen. Het zijn onuitvoerbare beslissingen.’
Met die kritiek neemt Zelensky het risico op een nieuwe woedeaanval van Trump. De Amerikaanse president heeft Zelensky meermaals publiekelijk beledigd omdat Zelensky zich verzette tegen voorstellen die zouden neerkomen op Oekraïense capitulatie. Trump noemde Zelensky ‘een dictator’ die ‘de kaarten niet heeft’ voor een goede deal en legde tweemaal de Amerikaanse wapenleveringen aan Oekraïne tijdelijk stil.
Trump lijkt juist te geloven dat hij via een ontmoeting met Poetin de oorlog in Oekraïne kan beëindigen. Hij wil Oekraïne grote territoriale concessies opleggen in ruil voor Russische instemming met een wapenstilstand, zo meldt de Amerikaanse krant The Wall Street Journal.
Volgens de krant heeft Poetin aan Trumps gezant Steve Witkoff voorgesteld dat Oekraïne de Donbas afstaat aan Rusland. Het gebied in het oosten van Oekraïne bestaat uit de provincies Donetsk en Loehansk. Loehansk is vrijwel volledig bezet door Rusland, maar dat geldt niet voor Donetsk: een aanzienlijk deel van de provincie, inclusief grote steden als Kramatorsk, Slovjansk en Pokrovsk, zijn in Oekraïense handen.
Poetin eist tevens internationale erkenning van de Donbas als Russisch grondgebied, schrijft The Wall Street Journal. Ook wil Poetin erkenning van de bezette Krim als deel van Rusland. Het is onduidelijk wat Poetins plan is voor Cherson en Zaporizja, twee Oekraïense provincies die hij in 2022 annexeerde, maar slechts deels onder controle heeft.
In ruil voor de enorme gebiedsopofferingen zou Oekraïne de Russische instemming met een wapenstilstand krijgen. Hoe die wapenstilstand eruit zou zien en welke garanties Oekraïne zou krijgen voor de naleving ervan, blijft vaag.
In elk geval zou de ruil geen permanente vrede opleveren. Daarvoor heeft Poetin tal van aanvullende eisen, waaronder ontwapening van het Oekraïense leger, beëindiging van de westerse steun aan Oekraïne en de garantie dat het land nooit toetreedt tot de Navo.
Trumps beoogde ‘ruil’ zou een militaire ramp zijn voor Oekraïne, stelt de Amerikaanse denktank Institute for the Study of War (ISW). Opgave van de provincie Donetsk zou het Russische leger ‘in een uitstekende positie brengen om hun aanvallen te hernieuwen’, schijft ISW.
De provincie is sinds het begin van de oorlog in 2014 een niet te bezetten fort gebleken voor Rusland, dat er al meer dan honderdduizend militairen is verloren. ‘Instemming met Trumps eis zou Oekraïne dwingen zijn fortengordel op te geven zonder garantie dat de gevechten niet worden hervat’, aldus ISW.
Oekraïne en Europese landen vermoeden dat Poetins voorstel enkel bedoeld is om Amerikaanse sancties te ontlopen en spanningen te creëren tussen westerse landen, met name tussen Trump en Zelensky. Ze hadden juist gehoopt dat Trump voor de verandering eens zou vasthouden aan een ultimatum.
Vrijdag verliep Trumps ultimatum aan Poetin om de oorlog te beëindigen zonder dat Trump zijn aangekondigde strafmaatregel − een breed pakket aan sancties − in werking zette. ‘Rusland is begonnen met [deze oorlog] en rekt die, negeert alle ultimatums – dat is het probleem, niets anders’, aldus Zelensky zaterdag.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant