is econoom en publicist.
Anders dan flankpartijen hecht het politieke midden aan goed beheer van de schatkist. Ook voor het middenkabinet, waarover we op deze plek aan het dagdromen zijn (aan te treden na de Kamerverkiezingen van 29 oktober), is prudent schatkistbeheer een gegeven. Maar hoe scheppen VVD, GroenLinks-PvdA, CDA en D66 dan de financiële ruimte voor investeringen in de toekomst, zoals de energietransitie, en stijgende overheidsconsumptie, zoals aan defensie?
Kortweg? Door de zeis te slijpen en die met forse halen door het woud aan fiscale regelingen te laten glijden. Ja, ik verklaar me nader.
‘Fiscale regelingen’ zijn uitzonderingen in de belastingen, zoals vrijstellingen, kortingen en verlaagde tarieven. In het Nederlandse belastingstelsel wemelt het ervan, en er is groot geld mee gemoeid. De belastinginkomsten belopen dit jaar een kleine 430 miljard euro. Tegelijkertijd loopt de schatkist door in totaal 125 fiscale regelingen 167 miljard euro aan inkomsten mis.
Voor een deel zijn dit prima regelingen. Ze dienen een helder doel, dat actueel is en maatschappelijk relevant. De fiscale regelingen bereiken het gestelde doel ook, met een uitvoerbare en handhaafbare regeling. De kosten van de regeling zijn lager dan de baten. Van dit soort regelingen blijft het middenkabinet uiteraard netjes af.
Maar, schrijven ambtenaren van het ministerie van Financiën in een rapport dat een dikke maand geleden verscheen: van die 125 regelingen zijn er inmiddels 116 netjes geëvalueerd, en liefst 53 ervan krijgen een negatieve uitkomst. Deze negatief beoordeelde regelingen kosten de schatkist 85 miljard euro per jaar, oftewel bijna 5.000 euro per Nederlander. En daar zet het middenkabinet dus juist de zeis in.
Deze vrolijke uitdaging illustreert waarom Nederland een breed middenkabinet nodig heeft. Waar fiscale regelingen, vaak al langdurig, overbodig, ondoelmatig, onterecht en/of onrechtvaardig zijn, is sprake van een privilege. En kom niet aan een fiscaal privilege! Want het huis is te klein en de schaamteloze voorvechters van het privilege zullen de achterban mobiliseren, sociale media volstoppen met vergif en de politici zwartmaken die de moed hebben het privilege te willen afpakken.
Onze politici uit het midden moeten kunnen steunen op elkaar. Ja, de VVD is er bij als sommige privileges van ondernemers en ondernemingen sneuvelen; ja, GroenLinks-PvdA gaat akkoord met het laten verdwijnen van het lage btw-tarief; ja, het CDA heeft getekend voor het afschaffen van de fiscale voordelen van boeren; en ja, D66 gaat de koophuizen van de eigen achterban zwaarder belasten. Om eens een paar dingen te noemen. En daar is een goed inhoudelijk verhaal bij nodig. En er moet een wenkend perspectief worden geboden. Maar de partijen moeten elkaar ook politiek kunnen vasthouden als de stormbal wordt gehesen.
De breedte van de aanpak bevordert bovendien het draagvlak onder de burgerij. Als alleen mijn privilege wordt bedreigd, dan ga ik de strijd aan. Waarom ik wel en zij niet? Maar als alle privileges gelijktijdig sneuvelen, dan kan ik er vrede mee hebben dat ook het mijne verdwijnt. Vooral in combinatie met dat goede verhaal en het wenkende perspectief.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen. Reageren? E-mail: frank@frankkalshoven.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant