Armenië en Azerbeidzjan hebben vrijdag een door de Amerikanen bemiddelde vredesovereenkomst getekend in het Witte Huis. Daarmee komt er een einde aan het bijna veertig jaar durende conflict over de regio Nagorno-Karabach. Daarnaast sloot de VS lucratieve handelsdeals met de twee landen.
"Het is een lange tijd geweest, 35 jaar. Ze hebben gevochten en nu zijn ze vrienden, en ze zullen dat nog lang blijven", zei de Amerikaanse president Donald Trump bij de ceremonie. Voor de ondertekening schudden de Azerbeidzjaanse president Ilham Aliyev (links op de hoofdfoto) en de Armeense premier Nikol Pashinyan elkaar de hand.
Volgens Trump hebben de landen afgesproken te stoppen met vechten en gaan ze elkaars grenzen respecteren. Dat betekent dat Nagorno-Karabach Azerbeidzjaans blijft. Ook gaan de landen diplomatieke banden aan. Daarnaast heeft de VS de beperkingen op de defensiesamenwerking met Azerbeidzjan opgeheven.
De VS heeft met beide landen deals gesloten voor samenwerkingen op het gebied van energie, handel en technologie. De VS krijgt daarbij exclusieve rechten voor een doorvoercorridor door de Kaukasus. Volgens het Witte Huis krijgt die corridor de naam "De Trump route voor internationale vrede en welvaart". Deze corridor zou meer export van energie en andere grondstoffen mogelijk maken.
Aliyev en Pashinyan prijzen Trump voor zijn bijdrage aan het beëindigen van het conflict. Ze zeiden dat ze de Amerikaanse president zouden nomineren voor de belangrijkste vredesprijs. "Dus wie verdient de Nobelprijs voor de Vrede, als president Trump dat niet is?", zei de Azerbeidzjaanse Aliyev.
De regio Nagorno-Karabach ligt officieel binnen de grenzen van Azerbeidzjan, maar heeft ook een grote Armeense bevolkingsgroep. Decennialang vormde een bron van conflict. Het gebied werd tijdens de Sovjet-Unie een autonome regio binnen Azerbeidzjan.
Bij het uiteenvallen van de Sovjet-Unie escaleerden deze spanningen, wat leidde dit tot de Eerste Karabachoorlog (1988-1994). In deze oorlog kwamen naar schatting dertigduizend mensen om het leven en raakten meer dan een miljoen mensen ontheemd, voornamelijk Azerbeidzjanen. In 1991 werden zowel Armenië als Azerbeidzjan onafhankelijk van de Sovjet-Unie. Nagorno-Karabach verklaarde zich vervolgens ook onafhankelijk, gesteund door Armenië.
Armenië wist de controle over Nagorno-Karabach en omliggende gebieden te verkrijgen, wat een status quo creëerde die decennialang standhield. Internationale erkenning van de regio als onafhankelijk bleef echter afwezig, en pogingen tot een duurzame oplossing voor de spanningen boekten weinig vooruitgang.
De recentste geweldsuitbraak in het conflict vond plaats in september 2023, toen Azerbeidzjan een groot offensief uitvoerde en daarmee de controle over Nagorno-Karabach heroverde. Bijna alle 100.000 Armenen in de regio vluchtten naar Armenië.
Armenië en Azerbeidzjan bereikten in maart dit jaar al mondeling een vredesakkoord. Een conceptovereenkomst werden toen nog niet ondertekend. Beide partijen hadden nog aanvullende voorwaarden en eisen. Zo wilde Azerbeidzjan dat Armenië zijn grondwet wijzigt, zodat het buurland geen aanspraak meer kan maken op Nagorno-Karabach.
Source: Nu.nl algemeen