Een patrouilleboot van de Israëlische marine vaart door de haven van Haifa in oktober 2024.
Het kabinet heeft in juli drie vergunningen ingetrokken die het eerder had uitgegeven voor de levering van marineschiponderdelen aan Israël. Dat zei demissionair minister van Buitenlandse Zaken Casper Veldkamp vrijdag tegen Nieuwsuur. Veldkamp noemde die stap desgevraagd „uniek”.
De maatregelen gelden specifiek voor de vergunningen voor onderdelen van oorlogsschepen, blijkt na navraag door NRC bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. Die vaartuigen worden gebruikt om doelwitten op zee en in de lucht uit te schakelen, zoals duikboten, vliegtuigen en drones. De vergunningen zijn ingetrokken na een herbeoordeling „vanwege de verslechterende omstandigheden in de Gazastrook”, aldus de woordvoerder.
Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft sinds het begin van de Gazaoorlog op 7 oktober 2023 acht vergunningen verleend voor de export van „militaire goederen” die gebruikt worden in Israël. Dat blijkt uit gegevens die het ministerie zelf heeft gepubliceerd. Het gaat naast de drie vergunningen voor leverantie van onderdelen van schepen ook om onder meer de doorvoer vanuit Canada van onderdelen voor het Israëlische Iron Dome-luchtafweersysteem en om „demonstratiematerieel” dat na deelname aan een wapenbeurs in Nederland weer teruggestuurd is naar Israël, waar het gebruikt wordt.
Vanaf 7 oktober 2023 heeft het ministerie naar eigen zeggen ook elf vergunningsaanvragen voor exporten van militaire goederen naar Israël afgewezen. Volgens Buitenlandse Zaken verleent Nederland geen vergunningen „als er enig vermoeden is dat wapenexporten bijdragen aan activiteiten van het Israëlische leger in Gaza of op de Westelijke Jordaanoever”.
De vergunningen zijn „vanwege de verslechterende omstandigheden in de Gazastrook” opnieuw langs de toetsingscriteria gelegd van het wapenexportbeleid van de Europese Unie, laat Buitenlandse Zaken aan NRC weten. Die criteria zijn sinds het begin van de oorlog niet veranderd, maar de risico-inschatting van het gebruik van het materiaal wel. „Het risico op ongewenst eindgebruik werd bij deze herbeoordeling dermate groot geacht dat de drie vergunningen in juli zijn ingetrokken”, aldus Buitenlandse Zaken.
Het ministerie laat weten dat het, „zoals de situatie in Gaza nu is”, op dit moment „vrijwel uitgesloten” is dat nog nieuwe vergunningen worden verleend voor de uitvoer van wapens naar Israël die kunnen worden gebruikt op de bezette Westelijke Jordaanoever of in de Gazastrook. Wel hecht het kabinet aan „het recht op zelfverdediging van Israël”, wat bijvoorbeeld de levering van onderdelen voor het Iron Dome-luchtafweersysteem behelst. Van de twee vergunningen die voor die onderdelen werden uitgegeven sinds 7 oktober 2023 is er volgens het ministerie nog één geldig.
Ook Duitsland nam vrijdag de voor dat land opzienbarende beslissing om alle wapenexport naar Israël per direct te staken. Het wapenembargo hing al langer in de lucht, maar was snel beklonken nadat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu vrijdag aankondigde Gaza-Stad te willen bezetten. Het aantal Duitse wapenleveranties aan Israël werd de afgelopen maanden al sterk ingeperkt.
Source: NRC