Oorlog in Gaza Israël heeft al 75 procent van de Gaza-strook in handen en wil nu ook Gaza-Stad innemen. Premier Netanyahu krijgt echter steeds meer kritiek. ,,Dit is precies wat Hamas wilde”.
Tenten worden gebruikt als tijdelijk onderkomen door Palestijnen in Gaza-Stad.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu luidt een nieuwe fase van de oorlog in met het besluit het offensief uit te breiden tot Gaza-Stad. Het markeert de Israëlische intenties om de Palestijnse bevolking naar het zuiden van de Gazastrook te verdrijven.
Gaza-Stad is sinds oktober 2023 verschillende keren binnengevallen door het Israëlische leger. Voor de oorlog was het de grootste stad van de Gazastrook, met naar schatting tussen de één en anderhalf miljoen inwoners. Hoeveel daarvan nog leven, is onduidelijk. Tienduizenden Palestijnen zijn tijdens, de door Israël verbroken, tijdelijke wapenstilstand teruggekeerd naar Gaza-Stad. Daar troffen zij een grotendeels verwoeste stad aan, waar net als in de rest van het gebied nauwelijks voedsel voor handen is.
Naar eigen zeggen heeft het Israëlische leger driekwart van de Gazastrook in handen. De overgebleven 25 procent bestaat uit vluchtelingenkampen en Gaza-Stad. De vraag is waar de inwoners van die stad naartoe kunnen als Israël daar binnenvalt. Een deel zal te verzwakt zijn om te vertrekken, maar een langer verblijf maakt ze tot militair doelwit.
Tot wanhoop gedreven inwoners lieten aan Al Jazeera weten dat het ,,vrijwel heel Gaza is samengeperst in het westelijke deel van de stad”. Een Israëlische invasie beschouwen ze als hun doodvonnis. Uitwijkmogelijkheden zijn er nauwelijks meer: het grootste deel van de Gazastrook is onleefbaar.
De donderdagnacht ingezette koers lijkt een logisch gevolg van de zeer controversiële plannen die defensieminister Israël Katz vorige maand uit de doeken deed. Katz heeft het Israëlische leger verordonneerd te beginnen met de voorbereidingen op de komst van een opvangkamp voor Palestijnen in het zuiden van Gaza. Katz’ plan, door critici als concentratiekamp betiteld, behelst het samendrijven van de bevolking in de geruïneerde stad Rafah. Daar voert het leger „veiligheidscontroles uit”, waarna de Palestijnen of in de stad moeten blijven of naar het buitenland moeten emigreren.
Eerder fantaseerde de Amerikaanse president Donald Trump al hardop over het verwijderen van de Palestijnse bevolking uit Gaza, om daar een „Rivièra van het Midden-Oosten” te laten verrijzen.
Door Gaza-Stad aan te vallen, maakt Netanyahu duidelijk dat er voorlopig geen einde komt aan de impasse in de gesprekken over een staakt-het-vuren met Hamas. De afgelopen weken groeide de internationale druk op Netanyahu om een wapenstilstand te bewerkstelligen, maar stevige sancties bleven tot dusver uit.
Wel maakte de Duitse regering vrijdag bekend de export naar Israël op te schorten van wapens die in Gaza kunnen worden gebruikt. De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp noemde de Israëlische koers weliswaar een „verkeerde stap”, maar onthield zich van maatregelen. Ondanks een breed gevoeld ongemak over de humanitaire ramp die zich in Gaza voltrekt, konden de lidstaten van de Europese Unie het vorige maand evenmin eens worden over sancties. Dat zal Netanyahu hebben gesterkt.
Desondanks neemt de kritiek op Netanyahu in eigen land toe. De Israëlische oppositieleider Yair Lapid noemde het besluit om Gaza-Stad in te trekken, en mogelijk daarna de rest van Gaza te bezetten, een „ramp”. „Dit is precies wat Hamas wilde: dat Israël vast komt te zitten in het veld zonder doel, […] in een zinloze bezetting waarvan niemand begrijpt waar die toe leidt”.
Familieleden van gijzelaars hebben in Israëlische media kritiek geuit. Zij vrezen dat Netanyahu de levens van de vermoedelijk twintig gijzelaars op het spel zet met een invasie van Gaza-Stad, waar zij vermoedelijk onder Hamas-gevangenschap verblijven. Netanyahu denkt hen dankzij een geïntensiveerd offensief te kunnen bevrijden, maar Hamas dreigde hen te executeren zodra Israëlische troepen te dicht in de buurt van Gaza-Stad komen. Verschillende deskundigen stelden eerder dat het plan van Netanyahu onrealistisch is: door Israëlische actie zouden de gijzelaars eerder in gevaar komen.
Een deel van de Israëlische bevolking dringt er al langer op aan bij Netanyahu om een deal te sluiten met Hamas om de gijzelaars vrij te krijgen. Deze week kwamen betogers bijeen rond zijn ambtswoning in Jeruzalem om te protesteren tegen de oorlog in Gaza; ook in Tel Aviv waren mensen op de been: er werd onder meer een brand gesticht voor de deur van Netanyahu’s Likoed-partijkantoor.
Een invasie van Gaza-Stad ligt ook gevoelig in het Israëlische leger. Volgens Amerikaanse en Israëlische media heeft de legertop Netanyahu geadviseerd ervan af te zien omdat hij daarmee de levens van de gijzelaars riskeert. Aanvankelijk zinspeelde de premier op een volledige militaire bezetting van Gaza, maar daar lijkt hij op teruggekomen. In een interview stelde hij Hamas te willen uitroeien, de bevolking ’te bevrijden’ en de Gazastrook onder een nieuw bestuur te brengen, zonder Hamas of de Palestijnse Autoriteit.
Wat kunnen we verwachten van weer vier jaar Trump?
Source: NRC