Almar Latour | uitgever The Wall Street Journal Van buitenaf lijkt het misschien alsof er in dit land alleen maar verdeeldheid is, zegt uitgever Almar Latour over de Verenigde Staten. „Maar het ecosysteem van kapitaal, creativiteit en de vrijheid om een leven op te bouwen zoals jij dat zelf voor je ziet, blijft bestaan.”
De in Limburg geboren en getogen Latour (54) is uitgever van The Wall Street Journal. „Ik ben een strategische optimist.”
Voor de glazen deuren van de wolkenkrabber midden op Manhattan waar Almar Latour werkt, demonstreren op een dinsdagochtend ruim twintig witte, grijzende New Yorkers. Ze dragen verstandige schoenen en slogans op T-shirts en karton. Ze protesteren tegen de „dodelijke” president Donald Trump en tegen het „leugenachtige” Fox News dat hier gevestigd is.
De in Limburg geboren en getogen Latour (54) is uitgever van The Wall Street Journal, de een-na-grootste krant van de Verenigde Staten. De economisch georiënteerde publicatie staat bekend om haar diepgravende verslaggeving en ouderwets conservatieve opiniepagina’s. De krant is net als het rechts-populistische, Trump-gezinde Fox News onderdeel van het mediaconglomeraat van Rupert Murdoch. Daardoor is op het pleintje voor de deur „altijd wel iets aan de hand”, zegt Latour even later op de zevende verdieping. Hij is casual gekleed en draagt, na 35 jaar in de Verenigde Staten, sportieve schoenen van Floris van Bommel.
Kort na het interview over hoe en waarom Latour naar de VS kwam, zijn journalistieke loopbaan, de overstap naar de zakelijke kant en het huidige tijdsgewricht, is de Journal plots het middelpunt van een storm. Trump heeft de krant afgelopen maand aangeklaagd vanwege verslaggeving over zijn vriendschap met de pedofiel Jeffrey Epstein. Journalisten schreven, voorzichtig, dat een „brief met Trumps naam erop” zou zijn verschenen in een boek ter ere van Epsteins vijftigste verjaardag, voordat hij voor het eerst gearresteerd werd voor seksueel misbruik van minderjarigen. Trump noemde het bericht „nep” en eist een schadevergoeding van 10 miljard dollar.
Latour in zijn kantoor in New York.
Wie: Almar Latour (Geleen, 1970)
Beroep:ceo Dow Jones, uitgever The Wall Street Journal, voorheen journalist
Voor het eerst naar VS: Een tussenjaar in 1990 – althans dat was de bedoeling – aan een universiteit in Pennsylvania via een Fulbright-programma.
Wat is er veranderd?„Er verandert ontzettend veel, in politiek, diplomatie, handel en technologie. Het land vindt zichzelf opnieuw uit. Maar ‘het merk’ Amerika, de aantrekkingskracht, blijft voortbestaan.”
Die zaak lijkt kansloos, maar dat gold ook voor claims tegen de televisiezenders ABC en CBS. Beide concerns schikten voor miljoenen met de president. Latour wil niet op de zaak reageren. Eerder waarschuwde hij dat niet „hysterisch” gedaan moet worden over bedreiging van de Amerikaanse persvrijheid.
Het hoofd koel houden is zijn streven in het tumult van Trumps tweede regeringsperiode. Latour is „een strategische optimist”, zoals hij het zelf noemt. „Ik ben niet blind optimistisch. Ik zie wel dat …” – hij valt even stil. „Ik heb empathie voor mensen die zich zorgen maken, maar ik probeer ook het positieve van dit moment in te zien.”
Bijvoorbeeld in de relatie tussen Europa en Amerika. „We hebben het steeds over Amerikaans isolationisme, maar dan wordt er opeens weer een vuist gemaakt tegen Iran. Amerika zou zich loskoppelen van Europa, maar dwingt juist af dat Europa in defensie investeert. Je ziet het ook in de internationale handel. De importheffingen veroorzaakten paniek bij alle overheden buiten Amerika. Maar met allerlei deals heeft de wereld zich alweer aangepast.” De methode-Trump is onconventioneel, en soms weinig consequent, ziet hij, maar er worden nog altijd zaken gedaan.
Latour ziet zichzelf graag als brug om begrip te bouwen tussen de VS en Europa. „Net als wij als instituut een brug zijn voor mensen om de verandering die zich om hen heen afspeelt te begrijpen.” Wat die verandering op dit moment behelst, daar doet hij geen uitspraken over. „Ik wil geen labels plakken op een tijd waar we nog middenin zitten.”
Latour houdt zich zo goed op de vlakte over wat hij vindt van Trump, zijn beleid, populariteit en de binnenlandse en internationale koers van de Verenigde Staten, dat hij in een gesprek van vijftig minuten de president niet één keer bij naam noemt. Het is moeilijk te peilen of de uitgever werkelijk niet zo onder de indruk is van alles wat er de afgelopen zes maanden is gebeurd, of dat hij zich vooral strategisch opstelt. Hij wil journalistieke neutraliteit behouden en heeft zakelijke belangen te dienen.
The Wall Street Journal is een van de publicaties die Latour uitgeeft. Als ceo van uitgeefconcern Dow Jones, de drijvende kracht achter de winstgevendheid van de Murdoch-media, is hij ook verantwoordelijk voor specialistische financiële bladen en sites als Barron’s, MarketWatch en Private Equity News. Allemaal geen media die belang hebben bij conflicten met de bewoner van het Witte Huis of die hun lezers een plezier doen met politiek activisme.
Almar Latour groeide in de jaren zeventig en tachtig op in het dorp Welten (gemeente Heerlen), met een broer en met ouders die in het speciaal onderwijs werkten. Zijn fascinatie met de Verenigde Staten begon al vroeg. „Toen ik vijf of zes was, kwam een oom met grote verhalen terug uit Amerika. Ik kreeg van hem maquettes van het Empire State Building en van het Chrysler Building cadeau. Die hebben in mijn slaapkamer gestaan totdat ik achttien was.” Nu werkt hij op nog geen twintig minuten lopen van beide iconische torens.
Zijn gretige nieuwsgierigheid en ambitie om al jong naar Amerika te gaan, werden door zijn ouders aangemoedigd. „Mijn moeder is in Nederlands-Indië geboren. Mijn overgrootvader en grootvader werkten een tijd in New York. Er is absoluut een traditie van het opzoeken van avontuur in mijn familie. Je interesses achterna gaan.”
Deze zomer interviewt NRC Nederlanders die een sterke persoonlijke band met de VS hebben. Veranderen hun gevoelens en ideeën over het land, nu dat onder Trump zo verandert?
Lees hier alle afleveringen
Als jongetje dat van geschiedenis hield, het nieuws verslond en van zijn ouders een abonnement op De Limburger en de Volkskrant kreeg, had hij het gevoel dat „de hele wereld om mij heen werd gestuurd door de Amerikaanse hand”. Verhalen over de bevrijding in de Tweede Wereldoorlog, het meemaken van het vallen van de Muur en het einde van de Koude Oorlog, waren vormend. Van het NAVO-commandocentrum, vlakbij in Brunssum, en de verkenningsvliegtuigen die overvlogen, tot muziek, films, series, boeken en documentaires – overal was Amerika dominant. Latour zag de VS „als een positieve culturele kracht, vernieuwend, een soort maatstaf van democratie en gerechtigheid in de wereld.” Waarmee hij niet wil zeggen dat de VS perfect zijn of waren. Maar gedesillusioneerd raakte hij er nooit over.
Wat in 1990 bedoeld was als een Amerikaans tussenjaar, liep uit op – met uitzondering van in totaal twaalf jaar aan journalistieke banen overzee – nooit meer weggaan. „In feite zit ik nog steeds in dat gap year.” De toen negentienjarige Almar kwam uit „pure nieuwsgierigheid om de Amerikaanse maatschappij van binnenuit te begrijpen”, zegt hij. „Hiernaartoe verhuizen was nooit de bedoeling. Het is gewoon gebeurd.”
Zijn kennismaking met het ‘werkelijke’ Amerika vond plaats aan de Indiana University of Pennsylvania. „Ik weet nog dat ik aankwam met de bus en eigenlijk rechts moest naar de internationale dorm. Daar heb ik tegen geprotesteerd: ‘Ik kom hier om Amerika te begrijpen, dus ik ga links naar de Amerikaanse.’ Dat kleine besluit, in de eerste uren nadat ik hier arriveerde, heeft enorme gevolgen gehad. Mijn amerikanisering kwam in een snelkookpan.” Hij spreekt in zinnen waarin Engels en Nederlands in elkaar overgaan, de voorzetsels in zijn moedertaal niet meer altijd kloppen en hij het consequent heeft over Amerika, in plaats van de Verenigde Staten.
Het land waar Latour terechtkwam, was totaal anders dan hij uit boeken en films kende. Indiana was „echt het platteland, met een plattelandsarmoede die ik me niet had kunnen voorstellen. [Toenmalig president Bill] Clinton werd er gehaat. Ik leerde daar een deel van Amerika kennen dat later politiek stukken belangrijker is geworden.”
Wat hij wel herkende: de enorme ambitie van veel mensen. „Iedereen had een droom, een drijfveer om te slagen.” Zijn droom werd journalist worden in Washington of New York.
Hij studeerde verder in Washington, liep stage bij The Wall Street Journal en klom daar steeds hoger op de carrièreladder. Hij werkte in Londen, Stockholm, Brussel, New York en Hongkong voor de krant en leidde die vervolgens het digitale tijdperk in. In 2020 werd hij uitgever. Onderweg trouwde hij met een Amerikaanse journalist en voedde in New York twee dochters op, inmiddels jongvolwassen.
Zijn oudste dochter is queer en popzangeres met een diploma van Columbia University. Ze omschreef een van haar liedjes als „een manifest voor een toekomst zonder natiestaat”. De jongste is net afgestudeerd aan Cornell, ook een Ivy League-universiteit die met de regering in de clinch ligt. Latour laat in het midden of zijn dochters zijn optimisme over het huidige Amerika delen. „We hebben er thuis superinteressante gesprekken over”, is het enige wat hij erover kwijt wil.
Latour uit geen dramatische gevoelens over hoe het land onder Trump verandert. De druk die de Republikein nu leggen op de rechtsstaat, media, minderheden en internationale verhoudingen zijn een fase, geen eindstation, is zijn overtuiging. En de president is belangrijk, maar niet bepalend voor de koers. „Er zit iets in Amerika dat het land en de mensen hier pusht om zichzelf continu opnieuw uit te vinden. Dat proces is ook nu weer gaande.” Hij doelt daarmee niet zozeer op de gepolariseerde politiek en de Amerikaanse rol op het wereldtoneel, maar vooral op technologie en cultuur. „Het merk Amerika is alleen nog maar sterker geworden sinds ik hiernaartoe kwam. Kijk naar de AI-revolutie, elektrische auto’s, ruimtevaart, finance. Tegelijkertijd verspreiden Amerikaanse ideeën en cultuur zich via streaming nog sneller dan voorheen.”
Een stapel oude Wall Street Journals in het kantoor van Latour.
De wereld is kleiner geworden dan toen hij uit Pennsylvania brieven naar zijn ouders stuurde. „Maar de kloof tussen steden en het platteland, tussen de elite en de rest is verscherpt.” Trumps populariteit, „het politieke aanbod op een vraag van veel kiezers”, heeft Latour daarom niet verrast. „Eigenlijk zagen we dit in Nederland, met Pim Fortuyn en migratie als ‘probleem’, al eerder dan hier.” Het verschil is dat Trump, in het Amerikaanse systeem met slechts twee grote partijen, oppermachtig werd.
„Van buitenaf lijkt het misschien alsof er in dit land alleen maar verdeeldheid is. Alsof alles hier wordt overstemd door politiek. Maar het ecosysteem van kapitaal, creativiteit en de vrijheid om, op een andere manier dan in Europa of waar dan ook in de wereld, een leven op te bouwen zoals jij dat zelf voor je ziet, blijft voortbestaan.”
De vraag is of de Verenigde Staten nu net zo open staan en net zo aantrekkelijk zijn voor wereldwijd talent als toen Latour hier aankwam. Trump verzwakt de wetenschap en wil Harvard de mogelijkheid ontnemen om internationale studenten op te leiden. Ook hierover klinkt Latour nuancerend. „Het is verleidelijk om dit moment”, zes maanden na Trumps terugkeer in het Witte Huis, „als permanent te zien. Er wordt in Europa nu anders over Amerika gesproken dan we gewend waren, maar ik denk dat dat voorbij trekt.”
Want wat er ook mis mag zijn met de VS, er is geen land of continent dat het kan aftroeven. „Als je een goed idee hebt en je hebt daar kapitaal en talent voor nodig, dan kun je niet om Amerika heen. Inmiddels ben ik een business leader. Het ondernemerschap hier blijft een grotere stuwende kracht dan de politiek.”
Wat kunnen we verwachten van weer vier jaar Trump?