Zap Er zijn te weinig ‘laffe’ poëten die ingaan tegen de feitenvrije ophitserij die zo welig mag tieren op tv. Onze recencent zou graag meer mensen zien als ontwerper Karel Boonzaaijer en politiek verslaggever Hannah Warnar.
Karel Boonzaaijer rijdt de A’dammer kast van ontwerper Aldo van den Nieuwelaar naar binnen bij de HKU in de documentaire ‘De A’dammer – De man achter de kast’.
De machoman maakt de dienst uit in de Nederlandse publieke beeldtaal, zowel op sociale media als op televisie. Met een rits aan programma’s over deurwaarders, handhavers, luchthavencontroleurs en uitsmijters (sinds kort bij PowNed op NPO 3) lijkt conflict de normaalste zaak van de wereld. Voeg daar het diep gepolariseerde politieke debat aan toe en het geheel doet denken aan een column in NRC van journalist Anil Ramdas uit december 2004, een maand na de moord op Theo Van Gogh: „Dit is de tijd van de macho’s, van de strijders, van onverzettelijkheid en agressie. De wereld is verdeeld tussen de laffen en de dapperen. De dapperen zeggen waar het op staat, ze deinzen nergens voor terug, ze prediken de leer van het geweld, fysiek dan wel verbaal. De laffen zijn lieden als ik; volgens de dapperen willen wij lafaards de werkelijkheid niet onder ogen zien, en die werkelijkheid wordt voorgesteld als oorlog.”
De Tweede Kamer kwam terug van reces voor een debat over Gaza – een debat dat geen debat was maar het startschot van de verkiezingscampagne. Het demissionair kabinet vond dat het genoeg deed, de oppositie vond van niet. Dat was vijf weken geleden ook al zo, en vijf maanden geleden ook. In de gelaagde NPO Doc De A’dammer – De man achter de kast (Omroep MAX) van regisseur Harro Henkemans, werd onbedoeld het communicatieve doel van een politiek debat geformuleerd: „Ik zoek nooit een compromis, ik zoek wel een consensus. Het beste van jouw idee en het beste van mijn idee, en laten we zien of we daar iets mee kunnen bereiken.”
Ontwerper Karel Boonzaaijer had het over de werkwijze van Aldo van den Nieuwelaar (1944-2010), bedenker van de wereldberoemde A’dammer kast. Zijn minimalistische ontwerpen kenden grote internationale successen, maar zijn kunstenaarsziel botste met de commerciële kant van het ontwerpen. Een genie met een tragisch leven: hij werd als homoseksueel afgewezen door zijn familie, verloor vrienden aan aids en raakte verwikkeld in een slopend juridisch conflict met zijn fabrikant. In 2010 pleegde hij zelfmoord.
Omdat de film postuum gemaakt is en de kritiek op Van den Nieuwelaar niet geschuwd werd, schuurde de documentaire wel wat. De man kon zich immers niet verweren. Van belang, want, in de woorden van dichter Dean Bowen in een aflevering van Op de planken (NTR), een reeks intieme documentaires over podiumkunstenaars: „De meest boeiende technologie die de mens ooit heeft uitgevonden [is] taal, omdat het de complexiteit van mijn binnenwereld poogt te communiceren naar een ander en vice versa. En dat gaat gepaard met het bewustzijn dat dat ook een gebrekkige technologie is. Daarom is de poëzie zo bijzonder.”
Misschien is dat wel wat ik mis op televisie: poëtische taal. In de geest van Ramdas, een poëzie van de lafheid. Niet iedere dag weer die taal van oorlog en agressie, van wij tegen zij, van meer van hetzelfde tegen minder van het andere. Er zijn te weinig ‘laffe’ poëten die ingaan tegen de feitenvrije ophitserij die zo welig mag tieren op tv. Meer mensen als Hannah Warnar, politiek verslaggever van Hart van Nederland, die bij De Oranjezomer (SBS) zat om te praten over het Gazadebat. De ‘dappere’ macho Wierd Duk brieste dat niemand het over Hamas had gehad in het Tweede Kamerdebat. Warnar zei kalm dat dat niet waar is. Meer mensen als de joodse Dan Blazer uit Amsterdam, die in een reportage van Nieuwsuur (NPO 2) vertelde hoe verschrikkelijk hij het vindt wat Israël doet en waarom hij zich uitspreekt. Meer mensen als ontwerper Karel Boonzaaijer, die zijn gastcollege over de A’dammer kast aan HKU-studenten afsloot met het advies: „Elke dag opnieuw is een nieuwe dag, en elke dag moet je proberen iets te doen wat nog niet eerder gedaan is. Dus: zoek naar dingen met bestaansrecht.” Een advies dat ook het demissionaire kabinet gisteren ter harte had mogen nemen.
Wat moet je deze week kijken? Tips voor boeiende programma's series en films
Source: NRC