De Oekraïense president Volodymyr Zelensky.
Gaan Vladimir Poetin en Volodymyr Zelensky elkaar binnenkort voor het eerst sinds het begin van de Russische invasie ontmoeten om het einde van de oorlog te bespreken? De gezant van het Kremlin Joeri Oesjakov stelde donderdag dat er „in de komende dagen” in ieder geval een ontmoeting gaat plaatsvinden tussen Poetin en de Amerikaanse president Trump. Zelensky, klonk het in Amerikaanse kringen, zou daar mogelijk bij kunnen aanschuiven. Zou, want hoewel Poetin „in het algemeen” openstaat voor een ontmoeting met Zelensky, lijkt hij er op dit moment nog weinig voor te voelen.
Over de locatie zou al wel meer duidelijkheid zijn. Poetin zelf noemde de Verenigde Arabische Emiraten als mogelijkheid.De Amerikaanse speciaal gezant Steve Witkoff sprak woensdag in Moskou drie uur met de Russische leider. Over de inhoud van de bijeenkomst, die door Trump als „zeer productief” werd samengevat, is weinig bekend. Het enige openbare feit is dat Witkoff een trilaterale bijeenkomst geopperd zou hebben: drie presidenten in één kamer.
Maar hoewel het Kremlin al een tijd aast op een rechtstreekse ontmoeting met de Amerikaanse president, houdt het de rechtstreekse ontmoeting met Zelensky tot nu toe steevast af. Juist de Oekraïense president zou graag één-op-één zaken doen. Mogelijk omdat het contrast tussen de twee leiders in zijn voordeel kan uitpakken: de jonge, toegankelijke en retorisch sterke Oekraïense performer, tegenover de 72-jarige, afstandelijke en ambtelijke tsaar.Donderdagmiddag zei Poetin dan ook opnieuw dat het voor rechtstreekse gesprekken nog te vroeg is. Zelensky had het even daarvoor nog over de mogelijkheid van „twee bilaterale overleggen, en één trilateraal”, waarbij beide leiders eerst met Trump zouden praten en vervolgens gedrieën.
Eind juli begon Trump steeds opzichtiger zijn geduld te verliezen met het Kremlin. Eerst stelde hij een ultimatum van vrede binnen vijftig dagen – waarna zware sancties ingesteld zouden worden. Vorige week werd deze deadline verkort naar „tien tot twaalf dagen” en die termijn loopt deze vrijdag af. Het zou nieuwe sancties kunnen betekenen, ditmaal tegen derdelanden die olie bij Rusland inkopen. India lijkt hiervan doelwit te gaan worden – met dit land zijn de VS momenteel toch al in een handelsoorlog verwikkeld.
Het Poolse medium Onet lekte donderdag een aantal van de voorwaarden die op tafel zouden liggen: een wapenstilstand – geen vrede. Het bevriezen van de de bestandslijn en het opschorten van het territoriumbesluit over 49 of 99 jaar. In ruil hiervoor zou Rusland beloond worden met het opheffen van alle sancties tegen het land en, op termijn, hernieuwde handel in olie en gas.
In Oekraïense media wordt dit voorstel al „erg voordelig voor Poetin” genoemd. Het uitstellen van de gebiedsverdeling wordt daar gezien als een de-facto erkenning van de Russische bezetting. Dat zal lastig te verkopen zijn aan de bevolking.
Hoewel Zelensky eerder al heeft gezegd dat hij niet gelooft dat de bezette gebieden militair heroverd kunnen worden, is het formeel afstaan van de gebieden een rode lijn voor Kyiv. Zowel de Krim als delen van Loehansk, Donetsk, Cherson en Zaporizja heten in Oekraïne formeel „tijdelijk bezet”.
Bij het overwegen van dit voorstel zal voor Oekraïne belangrijk zijn dat er garanties komen dat een wapenstilstand daadwerkelijk gehonoreerd wordt. Denkend aan de Minsk-akkoorden is de vrees groot dat Rusland doorvecht met het opheffen van de sancties als beloning op zak.In het voorstel dat door het Poolse medium is ingezien staan geen afspraken over NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne. Dit kan mogelijk nog een twistpunt worden voor Moskou.
In deze plannen is nog één grote afwezige: de Europese Unie. Volodymyr Zelensky drong er donderdag op aan dat de EU ook een plek aan tafel moet krijgen. „De oorlog is in Europa, en Oekraïne is een integraal onderdeel van Europa. We onderhandelen al over toetreding tot de Europese Unie”, stelde Zelensky. Over het opheffen van de eigen sancties tegen Rusland besluit Europa uiteindelijk zelf – dus de EU heeft iets om over te onderhandelen.
Wat kunnen we verwachten van weer vier jaar Trump?
Source: NRC