Amerikaanse invoerheffingen Na maanden van onrust over de importheffingen van de Amerikaanse president Trump, zijn ze deze van kracht geworden voor zestig landen en de EU. Wat staat de wereldeconomie te wachten?
De wereld reageerde geschokt toen de Amerikaanse president Donald Trump in april aankondigde de importheffingen voor veel landen drastisch te verhogen. Elk land kreeg toen een basisheffing opgelegd van 10 procent, waar forse heffingen bovenop kwamen voor landen die wat betreft goederen een handelstekort hebben met de VS. Deze landen exporteren meer goederen naar de VS dan dat ze Amerikaanse waar importeren.
De financiële markten reageerden na de aankondiging direct zeer negatief, en grote handelspartners als China en de Europese Unie maakten zich op voor tegenheffingen. Trump pauzeerde vervolgens zijn plan plots en verkondigde dat landen tot 1 augustus konden onderhandelen over de hoogte van de heffingen. De deadline verschoof hij later nog eens, tot de nacht van afgelopen woensdag op donderdag. Zes vragen over de gevolgen.
Voor zo’n negentig landen is het nu echt menens: vanaf deze donderdag zijn de lang aangekondigde Amerikaanse importheffingen ingegaan, vier maanden nadat Trump de eerste heffingen aankondigde.
De Europese Unie, Japan en Zuid-Korea hebben sinds de eerste aankondiging een deal weten te sluiten met Trump over de hoogte van de heffingen. Voor de import van hun goederen geldt een heffing van 15 procent. Landen die geen afspraken konden maken, krijgen hardere klappen. Zo geldt voor goederen uit Brazilië een heffing van 50 procent (al zijn voor vliegtuigen, brandstoffen en sinaasappelsap uit Brazilië de tarieven lager).
De heffingen gelden niet voor goederen die vóór middernacht (tijd in Washington DC) onderweg waren naar de VS, mits ze vóór 5 oktober binnenkomen. Wel heeft Trump gezegd sancties te willen opleggen aan landen als bedrijven daar hun goederen via landen met lagere importheffingen naar de VS exporteren – bijvoorbeeld als Braziliaanse bedrijven hun spullen via Colombia (met een heffing van 10 procent) naar de VS proberen te exporteren. Zodra daar bewijs van is, legt Trump een extra tarief van 40 procent op aan het land van herkomst van de overtreders.
Met de heffingen tracht Trump zijn bekende belofte ‘Make America Great Again’ waar te maken. Trump wil Amerikaanse bedrijven stimuleren hun producten in de VS te produceren en buitenlandse bedrijven ertoe bewegen meer te investeren in productie in de VS. Dat moet zorgen voor meer banen voor Amerikanen.
Verder wil Trump met de importheffingen miljarden binnenhalen om belastingverlaging in de VS te kunnen financieren. Ook gebruikt hij de heffingen als sanctie: landen die hem om wat voor reden dan ook niet bevallen, straft hij af met hoge heffingen.
De kosten worden in eerste instantie opgebracht door de Amerikaanse importeurs: de heffingen zijn in feite een belasting op de goederen die zij uit het buitenland halen. De hoogte van die ‘importbelasting’ is afhankelijk van de heffing die Trump het land van origine heeft opgelegd. In de praktijk maakt Trump daarmee handel met bepaalde landen goedkoper dan met andere landen. Over goederen die Amerikaanse importeurs uit de EU halen, hoeven zij bijvoorbeeld minder belasting te betalen dan over dezelfde goederen uit Zwitserland. Ook kunnen producten die gemaakt zijn in de VS goedkoper worden dan in het buitenland gemaakte producten.
Amerikaanse importeurs kunnen de heffingen doorrekenen in hun verkoopprijzen. Als ze dat doen, zullen vooral Amerikaanse consumenten gaan merken. In hoeverre dit gaat gebeuren is nog niet te zeggen, ook al verwachten veel economische analisten wel een prijseffect en dus een stijging van de inflatie.
Handelspartners van de Verenigde Staten hebben deze week nog koortsachtig in Washington gelobbyd, om dreigende importheffingen voor hun goederen af te wenden. Zwitserland ving bot, in een laatste poging van president Karin Keller-Sutter om de uitzonderlijke hoge heffing van 39 procent af te wenden. India moest zelfs de klap incasseren die president Trump woensdag aankondigde dat de VS het huidige importtarief van 25 procent over drie weken zullen verdubbelen, als straf voor de Indiase import van Russische olie.
Handelspartners die al akkoorden met de Amerikanen hadden gesloten, zoals de Europese Unie, Japan en Zuid-Korea, konden afgelopen dagen niet rustig achterover leunen. Ook zij lobbyden nog, en blijven dat doen, om voor bepaalde sectoren uitzonderingen te bedingen en meer helderheid te krijgen over de tot nog toe slechts schetsmatig ingevulde afspraken.
Ook het kleine en arme Cambodja onderhandelt nog, om voor sectoren als textiel en schoenen een uitzondering te bedingen op de 19 procent die het opgelegd heeft gekregen. Vice-premier en onderhandelaar Sun Chanthol toont in The Wall Street Journal zelfs medelijden met de Amerikanen: „Ik heb met ze te doen, ze moeten met zoveel landen praten.”
En niet alleen landen en groepen van landen lobbyen, ook bedrijven, zoals de Duitse automakers Volkswagen en BMW, proberen uitzonderingen op importtarieven te bedingen door toezeggingen te doen over investeringen in de Verenigde Staten.
Voor buurland en belangrijke handelspartner Mexico heeft Trump een heffing van 25 procent afgekondigd, maar hij heeft het land negentig dagen uitstel gegund. Daarin kan nog van alles gebeuren.
Dat geluk heeft Canada niet, waar de heffing van 35 procent al is ingegaan. Toch zegt de Canadese hoofdonderhandlaar nog te hopen op een deal en een lagere heffing. Voor beide landen wordt een uitzondering gemaakt voor enkele categorieën goederen die vallen onder het handelsakkoord dat de VS, Mexico en Canada tijdens Trumps eerste termijn sloten. Dat gaat om veruit het grootste deel van alle goederen die de grens overgaan tussen de drie landen.
Onduidelijk is nog wat er uiteindelijk voor China uit de bus komt. In april escaleerde de confrontatie tussen de twee economische en geopolitieke rivalen snel, en kondigde Trump voor de op één na grootste economie ter wereld een importtarief van 145 procent aan. In mei verlaagde hij dat weer naar voorlopig dertig procent, hangende verdere onderhandelingen. Maar daaraan verbond hij ook een deadline, komende dinsdag 12 augustus. Let wel: die 30 procent komt bovenop eerdere heffingen die zowel Trump tijdens zijn eerste termijn als de vorige president Joe Biden aan China oplegden.
Tim Cook, de topman van Apple, had een mooie witte doos („gemaakt in Californië”) bij zich, woensdag in de Oval Office. Noem het een relatiegeschenk. Cook pakte het cadeau zelf uit voor de president: een glazen schijf („gemaakt in Kentucky”), speciaal ontworpen voor Trump, met een 24-karaats gouden voetstuk („gemaakt in Utah”).
Het glas komt uit een fabriek waarin Apple, als onderdeel van honderd miljard dollar aan extra investeringen in de VS, glas gaat produceren voor iPhones, die grotendeels buiten de VS gemaakt zullen blijven worden. De president was hem gunstig gestemd, maar kwam ook weer met een dreigement. Wie hier investeert, zei hij, krijgt geen heffingen. Wie chips uit het buitenland blijft halen, leggen we een importheffing van 100 procent op. Ook al voldoet Apple niet aan Trumps eis om de iPhone volledig in de VS te maken, het bedrijf hoeft de superheffing niet te vrezen. Dat is wel een bedankje waard.
Wat kunnen we verwachten van weer vier jaar Trump?
Source: NRC