Kandidatenlijst SP De SP blijft bij hoger minimumloon, gratis ov en een lagere btw op bijvoorbeeld boodschappen. Nieuw is een vermogensplafond voor burgers van 50 miljoen euro.
Jimmy Dijk, SP fractievoorzitter in de Tweede Kamer
Met enkele nieuwe gezichten en klassieke SP-thema’s gaan de socialisten de Tweede Kamerverkiezingen van eind oktober in.
Lijsttrekker is zoals verwacht partijleider Jimmy Dijk, die Lilian Marijnissen opvolgde na het zetelverlies in 2023 (9 naar 5 zetels). De tweede en derde plek op de conceptkandidatenlijst die donderdag is gepubliceerd, zijn gereserveerd voor zittende Kamerleden Sandra Beckerman en Sarah Dobbe.
De rest van de top-10 bestaat uit relatief jonge SP’ers die al langer actief zijn voor de partij, of (oud-)wethouders en gemeenteraadsleden. Zo is de nummer vier de 27-jarige Bastiaan Meijer. Hij was eerder voorzitter van FNV Jong én SP Jongeren, de nieuw opgerichte jongerenbeweging van de SP nadat de moederpartij in 2021 brak met Rood. De nummers vijf (Maurits Hondmann) en zeven (Sebastiaan van den Hout) werken al langer als fractiemedewerker in de Tweede Kamer.
De kandidaten uit de lokale SP-gelederen zijn oud-wethouder Gerrie Elfrink uit Arnhem, Stephanie Blom, gemeenteraadslid in Maastricht, en Sunita Biharie, wethouder in Apeldoorn. Op plek tien staat Ruud Kuin, voorzitter van het wetenschappelijk bureau van de SP.
In aanloop naar de verkiezingen maakten twee ervaren Kamerleden deze zomer bekend te stoppen. Michiel van Nispen en Bart van Kent hadden, na respectievelijk elf en acht jaar in de landelijke politiek, genoeg van Den Haag.
In het conceptverkiezingsprogramma, dat donderdag ook bekend werd gemaakt, snijdt de partij klassieke SP-thema’s aan zoals ongelijkheid en het belasten van de rijken.
Als enige gevestigde linkse partij is de SP tegen de 5-procentnorm die NAVO-landen onlangs in Den Haag, onder druk van de VS, hebben afgesproken voor defensie. Volgens de SP komt die norm (5 procent van het bbp) „vooral de Amerikaanse wapenindustrie ten goede” en leiden die hogere defensie-uitgaven tot het „kapotbezuinigen” van publieke en sociale voorzieningen.
Tegelijkertijd vindt de SP wel dat Europa moet investeren in de eigen defensie-industrie en zichzelf leren beveiligen, zodat de NAVO kan worden opgeheven. De partij wil geen gezamenlijk Europees leger, maar wel verdere samenwerking en afstemming tussen EU-landen. De dienstplicht is volgens de SP „onnodig”. De partij pleit ook voor sancties tegen Israël, zoals het boycotten van producten en het opschorten van het associatieverdrag tussen de EU en Israël.
Verder houdt de partij vast aan bestaande voorstellen, zoals het verhogen van het minimumloon, gratis openbaar vervoer en lagere btw op bijvoorbeeld boodschappen. Zorgpremies, evenals boetes, moeten inkomensafhankelijk worden.
Nieuw is dat de partij een vermogensplafond voor burgers wil invoeren van 50 miljoen euro. Geld dat daaruit naar de staat vloeit, moet worden gebruikt om te investeren in zaken als onderwijs en infrastructuur. Ook wil de SP een vermogensbelasting van 5 procent, al stelt de partij wel de eerste 5 miljoen euro daarvoor vrij van heffingen.
Naast herverdelingsvoorstellen, richt de SP zich op de woningmarkt met een plan dat het eerder dit jaar presenteerde: ‘Wonen zonder winst’. De partij wil 30 miljard euro investeren in het bouwen van huurwoningen, met een maximum huurprijs van 800 euro per maand. Sociale huur moet bovendien toegankelijk worden voor alle Nederlanders, op de groep met de 25 procent hoogste inkomens na.
De partij wil de huurprijzen ook bevriezen en zegt dat het wél kan – een verwijzing naar het uiteindelijk ingetrokken kabinetsplan van minister Mona Keijzer (BBB) dit voorjaar. Corporaties verzetten zich toen tegen de aangekondige huurbevriezing voor twee jaar. Volgens hen konden zij minder in nieuwbouw investeren door de bevriezing. Het plan werd afgeschoten, tot ongenoegen van de PVV. Hoe de SP dit wel wil gaan regelen, maakt de partij niet expliciet.
In 2024 gaf SP-leider Jimmy Dijk in een interview met NRC aan een fellere, stevigere koers te willen varen, ook op migratie. In het verkiezingsprogramma lijkt de SP vooral voor een harde lijn te kiezen op arbeidsmigratie. Vluchtelingen, vindt de partij, moeten kunnen worden opgevangen, maar arbeids-, kennis- en studiemigratie moet worden teruggedrongen.
Ook wil de SP asielzoekers meer mogelijkheden geven om te werken. Volgens de partij verbetert daardoor de integratie, en kunnen asielzoekers met betaald werk financieel bijdragen aan de opvang. Taallessen moeten verplicht worden voor zowel vluchtelingen als arbeids- en kennismigranten. Bij die laatste groep moeten bedrijven en kennisinstellingen die deze mensen inhuren, de lessen regelen, vindt de partij.
Op 13 september houdt de SP een congres en stemmen de leden over het definitieve verkiezingsprogramma.
Volg politiek Den Haag op de voet en word zelf een Haagse ingewijde
Source: NRC