Marjo zit even met haar handen in het haar. Ze hoopt dat het meevalt, zegt ze tegen Abdullah, dat er een foutje gemaakt is. Dat de nieuwe energiemeter niet goed is, of dat hij een verkeerde meterstand heeft ingediend. Want die 2.500 euro die hij anders moet bijbetalen aan Eneco, die heeft hij helemaal niet. Hij zit al flink in de schulden.
De twee zitten aan een tafel in het buurthuis van Bouwlust, één van de armste wijken van Den Haag – het gemiddelde inkomen is er met 23.000 euro per jaar zo’n drie keer lager dan in de rijkste wijk van de stad. Zoals elke donderdagochtend is er een spreekuur van Schuldhulpmaatje, een vrijwilligersorganisatie die mensen met schulden probeert te helpen. Het aantal arme mensen met problematische schulden neemt toe, meldde het CBS laatst, daarom zit ik hier.
Aan de koffietafel zeggen coördinator Hennie en vrijwilligers Martin en Bert: het kan iedereen overkomen. Mensen raken hun baan kwijt, gaan scheiden of worden ziek, en dat ene duwtje blijkt genoeg om in de ellende te raken. Met geld maak je meer geld, hoor je wel eens, maar met schulden maak je ook meer schulden. Het begint met één onbetaalde rekening, die door kosten voor incasso’s en deurwaarders verder oploopt. Boetes verdubbelen. Vervolgens kunnen mensen de zorgverzekering niet meer betalen. Dan de energie niet meer – door slechte isolatie betalen ze al veel. Als laatste blijft de huur over.
Als de gemeente van betalingsachterstanden hoort, doen ze in het kader van ‘vroegsignalering’ twee keer een briefje in de bus, dat mensen hulp kunnen krijgen. Maar tegen die tijd durven veel mensen de post al niet meer te openen. Komt iemand vervolgens toch bij Schuldhulpmaatje op de radar, dan gaat het maatje vaak eerst thuis langs. Soms doen mensen niet zelf open, uit angst voor deurwaarders, dus bellen ze bij de buren aan. Eenmaal binnen liggen er stapels ongeopende post, die vaak voor minstens de helft blauw kleuren.
Want de overheid probeert schulden aan te pakken, maar schulden beginnen ook vaak bij de overheid, zegt Bert. Mensen verdienen bijvoorbeeld nét te veel en moeten in één klap de huurtoeslag over een heel jaar terugbetalen. Dat lukt niet, en dan begint het. In Bouwlust, vertelt Hennie, durven veel mensen inmiddels geen toeslagen meer aan te vragen.
Bij Abdullah begon het met pech. Hij kwam negen jaar geleden uit Syrië hierheen en werkte als bezorger bij UberEats en DHL. Maar de trombose waar zijn vader en zus ook al last van hadden begon op te spelen en van de pijn kon hij niet meer staand werken – hij wil nu zittend werk. De onbetaalde verzekeringen liepen op, er kwamen incassokosten en andere schulden bij en voor hij het wist stond hij tienduizend euro rood.
En nu is er dus de jaarnota van Eneco. Hij snapt er niks van, hij is niet ineens veel meer gaan verbruiken. Wat nu? De overheid gaat uit van zelfredzaamheid, zeiden ze aan de koffietafel, maar simpel is dat niet. Ook maatje Marjo moet er even goed naar kijken. Om door Eneco geholpen te worden, zegt de klantenservice telefonisch tegen haar, moet je online een formulier invullen. Ja, dat is raar, zegt Marjo, en frustrerend. Over anderhalve maand moet de nota betaald zijn. Ze hopen dat Eneco snel reageert.
Source: NRC