Adis Ahmetovic | Bondsdaglid SPD De Duitse regering lijkt niet van plan een hardere lijn tegenover Israël te kiezen. SPD’er Adis Ahmetovic wil een koerswijziging afdwingen. Want alleen praten werkt niet, zegt hij.
SPD-Bondsdaglid Adis Ahmetovic spreekt in de Bondsdag. Foto IMAGO/dts Nachrichtenagentur
Onder internationale en maatschappelijke druk leek kanselier Friedrich Merz (CDU) vorige week het Duitse Israël-beleid bij te willen stellen. De methode „het gesprek blijven zoeken” met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en zijn regering, zo moeten ook Merz en zijn minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul (CDU) langzamerhand erkennen, sorteert weinig, zo niet averechts, effect.
Sancties voor Israël in Europees verband leken bespreekbaar; het kabinet zou er woensdag over praten. Maar de afgelopen dagen klonken juist weer die stemmen in de Duitse politiek het luidst die Israël onder alle omstandigheden willen blijven steunen. Over sancties werd tijdens het kabinetsberaad nauwelijks meer gesproken.
Twee video’s van gekwelde Israëlische gijzelaars in Gaza, die afgelopen week door Hamas naar buiten werden gebracht, droegen bij aan de stemmingswissel. De voormalig CDU/CSU-lijsttrekker Armin Laschet schreef op X dat Hamas met de video’s kwam omdat het „propaganda-offensief [van Hamas] in Europa al lang succes heeft”.
Bovendien werd er de afgelopen dagen in rechts-conservatieve Duitse media op gewezen dat enkele uitgemergelde kinderen op foto’s uit Gaza niet alleen uitgehongerd waren, maar ook chronisch ziek (waardoor ze er extra uitgemergeld uitzagen) en dat Hamas de foto’s van de kinderen zou hebben misbruikt om een verkeerde voorstelling van zaken te geven.
Het kabinet heeft geen besluit genomen, en pas over drie weken komt het weer bijeen om het opnieuw over sancties te hebben. Maar als het kabinet niet op korte termijn het Israël-beleid verandert wil SPD-buitenlandwoordvoerder Adis Ahmetovic via een motie in de Bondsdag een koerswijziging van de regering afdwingen. Daarvoor heeft Ahmetovic naar eigen zeggen grote steun van zijn SPD-fractie – en ook van een aantal CDU’ers.
Waar ligt het volgens u aan dat er woensdag niets is beslist?
„In de SPD is grote overeenstemming over de weg die zou moeten worden ingeslagen. Binnen de CDU zijn er verschillende, deels zeer uiteenlopende opvattingen. Die onduidelijkheid verlamt ook het kabinet enigszins.”
In juli publiceerde u samen met oud-SPD-fractievoorzitter Ralf Mützenich een manifest waarin u oproept tot sancties en een stop van Duitse wapenleveranties aan Israël. Waarom op dat moment – en niet bijvoorbeeld een aantal maanden eerder?
„We stellen vast dat de Israëlische regering haar oorspronkelijke militaire doelen uit het oog heeft verloren. Het gaat niet meer in de eerste plaats om de bevrijding van de gijzelaars en het ontwapenen van Hamas. Het verdrijven en uithongeren van de bevolking van Gaza en de annexatie van de Westelijke Jordaanoever is beleid. Dat is een duidelijke breuk met het internationaal recht. De SPD staat pal voor het internationaal recht. Het recht maakt geen onderscheid tussen mensen op basis van huidskleur, religie of etnische afkomst. Daarom hebben we maatregelen geformuleerd om het Duitse beleid aan te passen aan de Europese koers.”
Vindt u dat voormalig SPD-kanselier Olaf Scholz niet voldoende instond voor het volkerenrecht?
„Ook de vorige regering heeft lang gezwegen over de schendingen van internationaal recht door Israël. Het bewust onthouden van levensmiddelen aan de bevolking van Gaza gebeurt immers niet pas sinds vandaag. Maar de situatie heeft zich nog eens dramatisch verslechterd - en dat is niet voorkomen door de vele gesprekken van de nieuwe bondskanselier met Netanyahu.”
Zouden alle SPD-ministers met sancties instemmen?
„De positie van de SPD is erg eensgezind: we willen de wapenexport naar Israël stoppen, we willen dat het niet langer een taboe is sancties aan bepaalde Israëlische ministers op te leggen, we willen dat Duitsland niet langer sancties in Europees verband blokkeert. Ook willen we dat humanitaire hulp in Gaza door de VN en andere internationale organisaties mogelijk wordt gemaakt, we willen dat de annexatie van de Westelijke Jordaanoever stopt, we willen de vrijlating van de gijzelaars en medische evacuaties mogelijk maken.”
U heeft aangekondigd om sancties via de Bondsdag af te dwingen als het kabinet niet zelf het besluit daartoe neemt.
„Ook CDU’er Norbert Röttgen heeft gezegd dat de regering-Merz van koers moet veranderen. In de afgelopen eenentwintig maanden zijn de gijzelaars niet bevrijd, de humanitaire situatie in Gaza is alleen maar verslechterd, Netanyahu kondigt aan de Gaza-strook geheel te willen bezetten. De Duitse regering heeft niet veel gedaan behalve gesprekken voeren, en doet nu voedseldroppings boven Gaza, die niet meer zijn dan een druppel op een gloeiende plaat.
„Ik zou graag in samenwerking met Röttgen onderzoeken of ook Duitsland het (deels) opschorten van het EU-associatieverdrag met Israël zou steunen, om zo de Israëlische regering tot een beleidswijziging te bewegen.”
Wanneer zet u dat proces in gang?
„Het zou strategisch niet handig zijn om daar nu uitspraken over te doen: het kan morgen zijn, het kan over een maand zijn. Het hangt er vanaf wat er deze dagen gebeurt.”
In uw toespraak in de Bondsdag bij de herdenking van de volkerenmoord in Srebrenica heeft u niet de link gelegd met de oorlogsmisdaden in de Gazastrook. Heeft u dat niet overwogen?
„Met historische vergelijkingen ben ik voorzichtig. Over Bosnië is door rechters geoordeeld: er heeft een genocide plaatsgevonden in Srebrenica, en ook op elders werden oorlogsmisdaden gepleegd. Onafhankelijke internationale rechters zullen ook hun oordeel vellen over wat er in Gaza gebeurt. Tot die tijd is het de taak van de politiek om een einde te maken aan de verdrijving van de Gazanen, het geweld en de schending van de mensenrechten.”
Source: NRC