Olie en gas Nu hun winsten dalen zien de grote olie- en gasconcerns streven naar vergroening als onrendabel. Maar aandeelhouders worden beloond.
Opslagtanks voor olie en gas in de haven van Amsterdam.
Kenners zagen het al van ver aankomen: de winstcijfers van grote olie- en gasconcerns zoals Shell, BP en Saudi Aramco daalden, zij het minder fors dan analisten hadden verwacht. Naast die winstdaling waren er nog twee opvallende trends bij de olie- en gasbedrijven, bleek rond de publicatie van de sectorcijfers.
1. Dalende winst door schommelende gas- en olieprijzen
Dat bedrijven in de afgelopen maanden hun winstcijfers zagen zakken, kwam grotendeels door de gedaalde olieprijs. Oliekartel OPEC+, een groep van 23 olie-exporterende landen onder leiding van Saoedi-Arabië en Rusland, besloot om meer olie te gaan produceren. Dat drukt de olieprijs. De prijs van een vat Brent-olie, de in Europa meest gehanteerde olieprijs, daalde van ongeveer 80 Amerikaanse dollar (69 euro) naar iets onder de 70 dollar tussen begin dit jaar en eind juli. Met uitschieters naar beneden van net iets boven de 60 dollar.
Waarom nam OPEC+ dat besluit? Volgens persbureau Bloomberg is dat omdat sommige lidstaten structureel te veel produceren, met name Kazachstan en Irak. Een lagere olieprijs moet die landen stimuleren om minder te produceren, maar uiteindelijk is zo’n besluit ook nadelig voor olie- en gasbedrijven in andere landen.
De afgelopen zes maanden profiteerden olie- en gasbedrijven af en toe van de geopolitieke spanningen. Na de Israëlische aanvallen op Iran steeg de prijs van een vat Brent-olie afgelopen juni tijdelijk met 10 procent, naar meer dan 77 dollar. Maar toch: wie naar het eerste halfjaar in zijn geheel kijkt, „ziet dat het drukkende effect van oliekartel OPEC+ sterker is”, zegt marktanalist Jean-Paul van Oudheusden van beleggingsplatform eToro.
Olie- en gasbedrijven hebben bovendien last van turbulentie op de markt, vooral als gevolg van Trumps handelsoorlog. De prijsschommelingen in olie en gas waren zo onvoorspelbaar dat zelfs de beste handelaren op de olie- en gasmarkt daar nauwelijks op konden anticiperen.
Shell had eerder dit jaar al gewaarschuwd voor tegenvallende inkomsten. Daarom schroefden analisten hun verwachting voor de Shellcijfers naar beneden. Ze voorspelden gemiddeld een zogeheten aangepaste winst, het cijfer waar analisten in geïnteresseerd zijn, van 3,7 miljard dollar.
Uiteindelijk viel de daling mee, bleek toen Shell vorige week zijn kasboek opende. Shells aangepaste winst zakte van 5,6 miljard dollar in het eerste kwartaal naar 4,3 miljard dollar in het tweede kwartaal. In 2024 was de winst over het tweede kwartaal nog 6,3 miljard dollar. De omzet daalde met 12 procent, van 73,2 miljard dollar in het eerste kwartaal naar 65,4 miljard in het tweede kwartaal. Hoe sterk de winst uit de handelsdivisie is afgenomen, wil Shell in verband met „concurrentiegevoeligheid” niet zeggen.
Voor BP was de aangepaste winst in het tweede kwartaal 2,4 miljard dollar, 15 procent minder dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Analisten rekenden op ongeveer 1,8 miljard dollar. Saudi Aramco, het grootste oliebedrijf ter wereld, zag zijn aangepaste winstcijfer met bijna 14 procent dalen naar 24,5 miljard dollar. De raming van analisten was 23,7 miljard.
Waarom presteerden de bedrijven beter dan analisten hadden verwacht? „De broekriem werd aangehaald”, zegt Van Oudheusden. Om te compenseren voor de gedaalde olieprijs en om te gaan met de turbulentie op de markt, „moeten bedrijven kiezen: of extra olie en gas produceren of juist besparen op bijvoorbeeld personeel en projecten. Veel bedrijven kozen voor dat laatste en deden dat beter dan analisten hadden verwacht.”
BP is al lang druk aan het bezuinigen. Het bedrijf zei afgelopen dinsdag tot nu toe voor 1,7 miljard dollar aan besparingen te hebben doorgevoerd sinds BP-baas Murray Auchincloss vorig jaar zijn kostenbesparende programma aankondigde. In de eerste helft van dit jaar bespaarde het bedrijf 900 miljoen euro.
Niet verrassend is dat de Amerikaanse bedrijven ExxonMobil en Chevron juist een record in productie rapporteerden. „De oproep van Trump, drill baby drill, voeren ze in de moeilijke marktomstandigheden schoorvoetend uit”, zegt van Oudheusden. Zo produceerde Chevron 3,4 miljoen vaten per dag. 40.000 meer dan het voorgaande kwartaal, meldt de Britse zakenkrant Financial Times. Die bedrijven zagen hun winst ook flink dalen, maar door de hoge productievolumes haalden zij meer geld op dan analisten hadden geraamd.
2. Aandeelhouders belonen
Al jaren is het „in de mode” bij olie- en energieconcerns om aandeelhouders te belonen door eigen aandelen in te kopen, zegt Van Oudheusden. „Bedrijven zijn voorzichtiger met het investeren in nieuwe projecten. Investeren is veel riskanter dan voorheen, door geopolitieke spanning en allerlei milieu-onderzoeken die nodig zijn om vergunningen te krijgen.” Dus houden bedrijven geld over om eigen aandelen in te kopen. Een daling van het aantal uitstaande aandelen maakt de winst per aandeel hoger.
Shell zal ook komend kwartaal weer voor 3,5 miljard dollar eigen aandelen inkopen. Dit wordt het vijftiende kwartaal op rij waarin Shell voor minstens 3 miljard aan aandelen terugkoopt, zei het bedrijf vorige week. BP maakt er 750 miljoen dollar voor vrij.
3. Meer focus op fossiele brandstoffen
Hoewel de gas- en oliereuzen volgens Van Oudheusden over het algemeen voorzichtiger investeren, pronkte BP afgelopen maandag met zijn „grootste olie- en gasvondst in een kwarteeuw.” Het gaat om een olie-en gaskolom met een oppervlakte van meer dan 300 vierkante kilometer, 404 kilometer van Rio de Janeiro. Weliswaar is het nog onduidelijk hoeveel olie en gas er daadwerkelijk uit gewonnen kan worden, hoe rendabel dat is en of de Braziliaanse regering toestemming geeft om naar olie en gas te boren.
Wat in ieder geval wel duidelijk is: de ontginning van nieuwe olie- en gasvelden zal niet helpen om onder de 1,5 graad opwarming (ten opzichte van de pre-industriële temperatuur) te blijven, zoals landen afspraken in het Parijsakkoord.
Het snoeien in vergroeningsplannen en focussen op fossiel is een duidelijke trend onder olie- en gasbedrijven. Bedrijven schroeven hun vergroeningsambities terug omwille van winsten en vanwege druk vanuit aandeelhouders. Eerder dit jaar kondigde BP al aan het ambitieuze groene plan om de olieproductie met 40 procent te verminderen, vrijwel volledig te laten varen.
Auchincloss herhaalde tijdens de presentatie van de kwartaalcijfers afgelopen week zijn eerdere uitspraak dat BP „projecten stopzet die niet goed concurreren om kapitaal” en dat het bedrijf zich volledig richt op „groeiende rendementen en aandeelhouderswaarde op de lange termijn.” Shell-topman Wael Sawan gaf eerder dit jaar aan te zullen snijden in bedrijfsactiviteiten die niet voldoende renderen. Dat blijkt vooral de duurzaamheidstak van Shell te zijn.
Wat kunnen we verwachten van weer vier jaar Trump?
Source: NRC