In Italië zijn dit jaar tien mensen overleden aan het westnijlvirus. Muggen die het virus overdragen, gedijen goed in het steeds warmere Europa. Maar slechts een kleine groep besmette mensen wordt ernstig ziek. "Gewoon behandelen als normale muggen", zeggen deskundigen.
De gezondheidsrisico's van het westnijlvirus zijn klein, benadrukken experts van het RIVM. Vier op de vijf besmette mensen lopen geen klachten op.
Westnijlkoorts zorgt in 19 procent van alle gevallen voor milde griepklachten, zoals vermoeidheid, koorts of diarree. In ongeveer 1 procent van de gevallen kan iemand ernstig ziek worden. Het gaat dan relatief vaak om ouderen of mensen met een verminderde weerstand.
In ernstige gevallen kan er een hersenontsteking of hersenvliesontsteking ontstaan. In die gevallen is de kans op overlijden 4 tot 14 procent, meldt het RIVM. Bij mensen van zeventig jaar of ouder kan dit stijgen naar 15 tot 29 procent.
Het westnijlvirus zorgt in Europa vooral in het zuiden en op de Balkan voor doden. In 2018 was het toppunt met 166 doden, meldt het Europees centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC). In 2024 ging het om 125 sterfgevallen.
Het aantal besmettingen en doden schommelt. Maar het aantal landen waar het virus opduikt, neemt wel toe. Vorig jaar zagen Albanië en Tsjechië hun eerste besmettingsgevallen.
Het westnijlvirus kwam aanvankelijk vooral in Afrika voor. Sinds het eind van de vorige eeuw verspreidt het virus zich over de wereld. Dat komt mede door de klimaatverandering, waardoor er steeds meer muggen zijn. "Langzaam trekt het virus ook richting het noorden", zeggen viroloog Marc Van Ranst en muggenexpert Bart Knots tegen NU.nl.
Het westnijlvirus is al in Nederland gesignaleerd. In 2020 werd het virus op Nederlandse bodem vastgesteld bij een huismus. Kort daarna volgden de eerste besmettingen bij mensen. In de jaren daarna werd het virus niet meer gevonden bij mensen, wel bij enkele dieren, zoals paarden en vogels.
Door de warmere winters overleven meer muggen het koudste seizoen, zegt Van Ranst. "Deze zomer zijn er hoge temperaturen met flinke regenbuien, ideale omstandigheden voor muggen." Stilstaand water is ook belangrijk voor de insecten, voegt Knots toe. "Daar leggen ze hun eitjes in."
In de Verenigde Staten verspreidde het virus zich in vijf jaar door het hele land. Tussen 1999 en 2024 stierven ongeveer drieduizend (voornamelijk kwetsbare) Amerikanen aan de gevolgen van het westnijlvirus.
Knots wijt de snelle verspreiding aan het warme klimaat in een groot deel van de VS. Van het hoge dodental schrikt hij niet. "De VS is natuurlijk gigantisch", zegt de muggenexpert.
Vaccinatie of medicatie tegen het virus bestaat nog niet. In de VS zijn onderzoekers sinds 2003 bezig met de ontwikkeling van een vaccin, weet Knots. Normaal gaat zulk onderzoek een stuk sneller. Maar het economisch gewin is klein, vult Van Ranst aan. "Dan gaat er weinig geld naar die onderzoeken, en duurt het langer."
Knots heeft geen opmerkelijke tips voor Nederlanders. Volgens hem kunnen mensen de mug op dezelfde wijze aanpakken als de 'Hollandse huismug'. Hij noemt insectenspray of slapen onder een klamboe. Daarnaast adviseert de muggenexpert regelmatig stilstaand water te vervangen of op te ruimen, voor zover dat mogelijk is.
Source: Nu.nl algemeen