Tweede Kamerverkiezingen Met een rechtsere koers en ervaring in de top van de kieslijst hoopt D66 op zetelwinst. Grote verrassing is een nieuw gezicht, direct onder Rob Jetten: UWV-bestuurder Nathalie van Berkel.
Nieuwkomer op de D66-kieslijst: Nathalie van Berkel.
Dat Rob Jetten op plek één staat is geen verrassing. En ook de verdere top van de woensdag gepresenteerde conceptkandidatenlijst van D66 bestaat vooral uit ervaren Kamerleden. Zo staat buitenlandwoordvoerder Jan Paternotte op de derde plek, migratieportefeuillehouder Anne-Marijke Podt op vier en oud-staatssecretaris Mijnbouw Hans Vijlbrief op vijf. De zesde plek is voor senator Fatimazhra Belhirch en op plek zeven staat Tweede Kamerlid en portefeuillehouder zorg, Wieke Paulusma.
De tweede plek is een uitzondering op de keuze van D66 om in de top van de kieslijst voor ervaren Kamerleden te gaan. Die is namelijk gereserveerd voor Nathalie van Berkel. Ze is nieuw bij D66, op dit moment bestuurder bij UWV en werkte eerder bij de gemeenten Rotterdam en Amsterdam, onder meer als stedelijk directeur Bedrijfsvoering en als politiek adviseur van twee PvdA-wethouders.
Vooral in haar rol als UWV-bestuurder en voorzitter van het Netwerk van Publieke Dienstverleners, de koepelorganisatie van uitvoeringsinstanties, maakte Van Berkel naam. In een interview in NRC, dat ze samen gaf met toenmalig CBR-directeur en oud-D66-leider Alexander Pechtold, hekelde ze de complexe wetten die de politiek opstelt. Hun oproep: geef prioriteit aan het versimpelen van bestaande regels, „in plaats van er nog iets bovenop te zetten”.
Dat pleidooi sluit aan bij wat partijleider Rob Jetten ziet als het grootste probleem van deze tijd: een vastgelopen overheid. Hij wil werk maken van vereenvoudiging, zegt hij. In een plan dat hij lanceerde samen met Kamerlid Hans Vijlbrief, pleit hij bijvoorbeeld voor deregulering op de huizenmarkt ten gunste van de woningzoeker. Dat Van Berkel op twee is geplaatst, past in deze nieuwe koers van D66.
Die koers is in het algemeen wat rechtser dan in voorgaande jaren. De partij legt minder nadruk op thema’s als diversiteit, en meer op woningbouw. D66 hoopt zo teleurgestelde VVD’ers aan te trekken en lijkt aansluiting te zoeken bij rechtse partijen voor een nieuw kabinet.
Of dat werkt, moet blijken in oktober. In de huidige Tweede Kamer heeft de partij negen zetels. In de Peilingwijzer, het gewogen gemiddelde van twee peilingen, staat de partij vooralsnog op tien tot twaalf zetels.
Na Nathalie van Berkel is het hoogste niet-Kamerlid op de lijst Felix Klos, op plek acht. Een nieuwkomer in Den Haag is hij niet. Hij was speechschrijver, persvoorlichter en campagneleider voor de Tweede Kamerfractie tussen 2017 en 2024. Nu werkt hij voor de Europese fractie in Brussel. De negende plek wordt ingenomen door Marijke Synhaeve, zij was gemeenteraadslid in Nijmegen, promoveert op een onderzoek naar jeugdzorg en stond de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen op de elfde plek. Ze heeft eerder kort in de Tweede Kamer gezeten om Kamerlid Hanneke van der Werf te vervangen toen die met zwangerschapsverlof was.
De plekken tien tot en met dertien zijn gereserveerd voor Kamerleden Joost Sneller, Mpanzu Bamenga, Ilana Rooderkerk en Hanneke van der Werf. Daarop volgen wethouders Robert van Asten (Den Haag) en Anouschka Biekman (Schiedam). Van Asten is ook landelijk campagneleider van D66.
Dat de lijst in deze volgorde op het stembiljet komt, staat nog niet vast. D66-leden kunnen kandidaten omhoog of naar beneden stemmen tot uiterlijk 21 augustus 12.00 uur. In aanloop naar de vorige verkiezingen leverde dat verschuivingen op. Hoogste nieuwkomer destijds, Ilana Rooderkerk, zakte van plek drie naar de zesde plek en Kamerlid Wieke Paulusma steeg juist van veertien naar zeven.
Hanneke van der Werf hoopt te stijgen op de lijst. Ze roept D66-leden op Instagram op om haar een zetje te geven. Haar plek, op dertien, noemt ze „in alle eerlijkheid” lager dan waar ze voor ging. „Mijn strijd voor de veiligheid van vrouwen, tegen de techreuzen en voor een sterkere defensie is nog lang niet af.”
De partijtop heeft in het afgelopen jaar gepoogd meer gewicht toe te kennen aan de conceptlijst van de adviescommissie, onder leiding van Rob Jetten en partijvoorzitter Alexandra van Huffelen. Het plan was om de lijst van de commissie voor de helft te laten meetellen en de stemmen van de leden ook voor de helft. Zo zouden de motieven voor de volgorde – een balans vinden tussen ervaring, expertise, gender, diversiteit en regionale spreiding – beter behouden blijven.
Leden stemden dat plan op het congres op 23 november 2024 in Den Bosch weg.
Volg politiek Den Haag op de voet en word zelf een Haagse ingewijde
Source: NRC