Max Pam is schrijver en columnist van de Volkskrant.
Binnenkort ga ik met vakantie en dan kom ik voor de aloude vraag te staan: ga ik ergens heen waar ik al ben geweest, of ga ik ergens heen waar ik nog nooit ben geweest?
Het is wel zo veilig om te reizen naar een land, plaats of plek die je al kent en waaraan je prettige herinneringen bewaart. Bezit je een tweede huis dan ben je bijna verplicht om daar vakantie te vieren. Het is zonde om dat huis leeg te laten staan, terwijl je er al zoveel in hebt geïnvesteerd. Het lekkende dak is hersteld en eindelijk is er in slaapkamer vloerverwarming aangelegd, dus waarom nog op vakantie naar Groenland, of naar een ander oord waar de omstandigheden een stuk primitiever zijn. Voor wie de veiligheid en de herkenbaarheid zoekt, loert wel de teleurstelling. Meestal is het de tweede keer minder leuk dan de eerste keer, het is zoiets als teruggaan naar een oude liefde. De voorpret is opwindend, maar de werkelijkheid blijkt soms lelijk tegen te vallen en niet zelden ga je met een leeg gevoel weer naar huis.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Zelf ben ik meer het type vakantieganger die het onbekende opzoekt. Dat vergt een groot incasseringsvermogen en vooral een goed humeur. Voor iemand als ik die geneigd is de zaken somber in te zien, is de vakantie een goede training in zelfreflectie en daadkracht. Wanneer je ergens in Polen om zes uur ’s avonds bij invallende duisternis bent aangekomen op een doodlopende weg, waar oude eikenbomen aan de rand van een ondoordringbaar woud je aanstaren, dan leer je wel dat het geen zin heeft ruzie te maken met degene die naast je op de passagiersstoel de kaart heeft gelezen. Niettemin kan op zoek zijn naar iets nieuws ook leiden tot onverwachte ontmoetingen, adembenemende uitzichten en opklarende inzichten. Ineens sta je op een schitterende plek die je moet onthouden, omdat je er later nog eens naar terug wilt – maar dat doe je dan weer niet, omdat je er al een keer bent geweest.
Eigenlijk zou ik liefst weer eens terug willen naar de Verenigde Staten. Dat is een land waar ik denk alles te herkennen, maar dat ook groot genoeg is om telkens weer nieuw te zijn. Er zijn tijden geweest dat ik er elk jaar naar toeging, maar sinds Trump voor de eerste keer aan de macht kwam, is mijn enthousiasme voor dat land elk jaar gedaald. Terwijl Trump ergens diep in mij toch ook a guilty pleasure is, vanwege zijn voorspelbare onvoorspelbaarheid die mij tot heimelijk leedvermaak aanzet. Joe Biden, de ouwe wiens geheugen vergeten was plaats te maken voor een opvolger, heeft mijn tanende nieuwsgierigheid niet doen keren en nu heb ik al helemaal geen zin meer om naar Amerika te gaan.
De onvriendelijkheid van de Amerikaanse douane wordt met de dag erger, net als de lange wachtrijen op de vliegvelden. Een ontmoeting met een redneck is grappig de eerste keer en ze zijn met hun cowboyhoeden soms aandoenlijk gastvrij – tenminste als je maar niet zegt dat je Bill Clinton best een aardige kerel vindt. Maar nu ze aan de macht zijn, ga ik toch liever een straatje om. De
wijze waarop Europa zich door Trump laat vernederen, staat mij bijzonder tegen en als ik de baas van ons continent was geweest, had ik allang keihard met tit for tat teruggeslagen. Nog goed dat ik de baas niet ben.
Inmiddels ben ik beslist niet meer de enige die de Verenigde Staten overslaat. Reizigers uit alle windstreken mijden Amerika. Cijfers omtrent de daling lopen uiteen bij verschillende bronnen, maar volgens de site Vakantieweb zijn de Verenigde Staten momenteel het enige land ter wereld waar de gelden uit toerisme teruglopen. Het gaat om miljarden aan gederfde inkomsten. De slogan America First heeft het land er niet sympathieker op gemaakt. Door de harde immigratiepolitiek van Trump hangt er bovendien een aureool van xenofobie boven de VS, opmerkelijk voor een land dat in feite voor 99 procent uit immigranten bestaat.
De Zweedse historicus Johan Norberg, een liberaal die eens samen met Margaret Thatcher een gouden medaille heeft gekregen van de Hayek Stichting, voorspelde onlangs in deze krant dat beschavingen die zich niet meer openstellen voor de buitenwereld tot ondergang zijn gedoemd. Het Oude Athene is daar een van de vele voorbeelden van. Misschien willen toeristen die Amerika mijden diep in hun hart die vent met dat oranje haar en zijn grote bek een lesje leren of nog liever: hem ten val brengen. Of dat gaat lukken, valt te bezien. Poetin demonstreert al een tijd dat je met een groot tankstation en een enorm leger, en verder met bijna niets, het heel lang kunt volhouden.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.