Ik moet iets bekennen: ik weet niet hoe je deze ssd moet noemen. Is het de Sandisk WD_Black SN7100, de WD Black SN7100, de WD_Black SN7100 of iets anders? Voordat we het gaan hebben over deze opvolger van de SN770, moeten we even de splitsing van Western Digital en Sandisk bespreken. Dat lijkt wel een vechtscheiding en zoals zo vaak zijn anderen de dupe: in dit geval wij als consument.
Voor wie het verdrongen heeft: WD nam in 2016 Sandisk over. WD maakte destijds voornamelijk harde schijven (met onder meer een overname van Hitachi's hdd-divisie een paar jaar eerder) en Sandisk was sterk in flashgeheugen. Dat huwelijk ging een paar jaar goed, tot WD het in 2023 welletjes vond en een splitsing aankondigde. De boel verdelen duurde pakweg twee jaar en begin 2025 zou WD alleen nog harde schijven van hun merk voorzien, en alles wat met flash te maken heeft werd bij Sandisk belegd. Dat betekent dat bij Sandisk niet alleen geheugenkaartjes voor camera's en andere apparaten ondergebracht werden, maar ook alle ssd's.
Daar wringt de schoen, want de ssd's van voormalig WD (inclusief Sandisk) heten allemaal 'WD'. Zo is er de WD Green-serie, de WD Blue-serie en de WD_Black (let op de consistent gebruikte underscore /s). Dus we zitten in een situatie dat WD rigoureus alle verwijzingen op de WD-site naar ssd's verwijderd heeft en die allemaal heeft verhuisd naar de Sandisk-site. Dat is inclusief alle naamgeving en beeldmerkaanduidingen van WD. Zo staat de WD Blue SN5000 op de Sandisk-site met WD in de naam en het typenummer of SKU, er staat Western Digital op de producten en nergens is Sandisk te vinden.
Nu wil ik WD dan wel Sandisk natuurlijk niets in de weg leggen als ze het bedrijf willen opsplitsen, maar voor ons consumenten wordt het er niet bepaald duidelijker op. Voorbeeldje: zullen we eens op zoek gaan naar de WD_Black SN7100 op de site van Sandisk? In de Nederlandse shop zijn er slechts zeven M.2-2280-drives te vinden en geen SN7100, maar als je niet filtert op het juiste formaat, kun je de SN7100-drives wél vinden. Het is kort gezegd een behoorlijke bende met de naamgevingen, vindbaarheid en overzichtelijkheid, maar gelukkig biedt de Pricewatch nog wél een overzicht van alle (al dan niet voormalige) WD-ssd's.
Zoals ik al schreef volgt de Sandisk Western Digital WD_Black SN7100 de SN770 op, maar dan niet met een Gen5-interface (zoals de Gen5 SN8100 de Gen4 SN850X opvolgde): de SN7100 blijft bij de Gen4-interface. De SN7100 heeft WD's eigen controller aan boord, een Polaris 3 A101-000172-A1, die door TSMC op 16nm zou worden gemaakt en het nand aanspreekt via vier kanalen op 2400MT/s. Dat nand is afkomstig van Kioxia en is BiCS8 met 218 laagjes en een snelheid van 3600MT/s, hoewel het nand is voorzien van een eigen opdruk. Een dram-cache ontbreekt: daarvoor gebruikt de drive het werkgeheugen via HMB.
Sandisk belooft sequentiële snelheden tot 7250MB/s voor lezen en 6900MB/s voor schrijven, 1 miljoen iops voor lezen en 1,4 miljoen voor schrijven, en een opgenomen vermogen van maximaal 3,7W. Die specs zullen we in onze benchmarks toetsen. Daarbij vergelijken we de drive onder meer met de Lexar NM790: die ssd is al een tijd enorm populair vanwege zijn combinatie van lage prijs en goede prestaties. Weet de SN7100 de NM790 van zijn aanraderspositie te verstoten?
We hebben de WD_Black SN7100 drive getest volgens onze standaardtestmethode voor ssd's. Een uitgebreide beschrijving van onze testmethode vind je onder meer hier. De prestatie-indices zie je direct hieronder; klik op de uitklapkaders om alle testresultaten te zien.
We splitsen de resultaten van CDM op in sequentiële en random groepen. We draaien CDM twee keer: één keer met de defaultinstellingen en de tweede keer met het NVMe-profiel. Tussen beide tests zit wat overlap, maar we hebben de NVMe-specifieke tests als zodanig aangegeven.
Hoge iops zijn natuurlijk een direct gevolg van hoge doorvoersnelheden, maar voor het gemak voegen we ze voortaan toe aan de benchmarkresultaten.
In onderstaande grafiek zie je het verloop van de bandbreedte tijdens de consistencytest. In de acht degradatiefases wordt de ssd eerst twee keer volgeschreven met data en draait PCMark de Storage-test, met tussentijds steeds langer durende randomwriteworkloads. Vervolgens wordt in de drie steadystatefases de Storage-test gedraaid, voorafgegaan door drie kwartier randomwriteworkloads. De ssd zou in die fase zijn 'slechtste' prestaties moeten geven. Tijdens de vijf recoveryfases kan de drive zich herstellen. Tussen de Storage-benchmarks door is de drive steeds vijf minuten idle om ruimte te bieden voor interne optimalisaties als garbage collection.
Ons testsysteem bestaat uit een Core i7-13700K die we in een ASRock Z790 Taichi-moederbord plaatsen. We combineren dit met 128GB DDR5-werkgeheugen, bestaand uit twee kitjes Kingston Fury Beast van 64GB. Dat geheugen hebben we nodig om een ramdisk te maken om alle tests mee te draaien, zodat we geen bottleneck hebben van een systeemschijf. Omdat we alle geheugenslots bezetten met dualrankmodules, kan het geheugen niet meer dan 3600MT/s halen. Om te booten hebben we een Corsair MP600-drive in gebruik, waarop we Windows 11 Pro hebben geïnstalleerd. Het geheel wordt van stroom voorzien door een Seasonic 650W-voeding.
Wat benchmarks betreft, hebben we een paar wijzigingen aangebracht. We draaien nog steeds enkele synthetische benchmarks zoals AS SSD en ATTO, en hebben daar CrystalDiskMark aan toegevoegd, met de standaardinstellingen en de tests van de NVMe-benchmark.
De praktijkbenchmarks bestaan uit PCMark 10, waarvan we de complete Storage-test draaien. Ook de zware consistencytest is gebleven. Speciaal om de gamingprestaties in kaart te brengen, heeft UL Benchmarks een Storage Benchmark aan 3DMark toegevoegd; die draaien we voortaan ook. We hebben onze eigen traces, opgenomen en afgespeeld met NasPT, geschrapt. Die kregen een baard en de software wordt al te lang niet meer bijgewerkt om relevante resultaten te geven.
We hebben onze USB-test naar ssd-benchmarks geport, zodat we een realworldtest toevoegen waarmee je kunt zien hoe snel een drive kleinere en grotere bestanden kopieert. Daarnaast testen we hoe snel de (pseudo-)slc-cache van een ssd is en hoelang die bruikbaar is, door er sequentiële data in blokken van 500MB naartoe te schrijven en de snelheid te loggen. Velen van jullie vroegen eerder of we kunnen testen hoe ssd's presteren als ze niet volledig leeg zijn. Dat doen we met deze test, door niet alleen te testen op een lege drive, maar ook op een halfvolle drive en een ssd die voor driekwart vol is. We schrijven in die drie gevallen vanaf een ramdisk naar de drive.
Die laatste testmethode gebruiken we ook om de warmtehuishouding in kaart te brengen. Een te hete ssd gaat immers throttelen, waardoor de prestaties teruglopen. We testen ssd's daarom ofwel met hun eigen heatsink als ze daarmee worden geleverd, ofwel met de heatsink van ons Taichi-moederbord, om te zien hoe de temperaturen en snelheden van de drive zich ontwikkelen bij belasting. De overige tests worden met actieve koeling op de ssd's uitgevoerd om de effecten van throttling op de ruwe prestaties te minimaliseren. Uiteraard testen we de drives met de op het moment van testen nieuwste firmware.
Ons testplatform bestaat uit een Z790-moederbord met een Intel Core i7-13700K-processor. Voorheen konden we op dat nieuwe platform het opgenomen vermogen van ssd's nog niet testen. Daar komt nu verandering in, want inmiddels hebben we een manier ontwikkeld om het energiegebruik van ssd's nauwkeurig te meten en te loggen.
Om het vermogen van ssd's te meten, gebruiken we een aangepast riserkaartje van het bedrijf SerialCables. Daarmee kunnen we behalve van Gen3- en Gen4-ssd's ook het vermogen van de snellere Gen5-drives meten.
We hebben het pcb aangepast en er een stroommeter op gesoldeerd. Die INA226-meter stuurt data, of eigenlijk weerstandswaarden, naar een Arduino. Die logt tijdens de tests wat de spanning op de 3,3V-lijn is, welke stroomsterkte geleverd wordt en wat het gevraagde vermogen van de drives is. We meten dat in milliwatts en de samplesnelheid is 20ms, waarbij de sensor al acht samples heeft gemiddeld, voor een effectieve samplerate van 400Hz.
We gebruiken CrystalDiskMark om het opgenomen vermogen tijdens lezen en schrijven te meten. Om het vermogen in idle te meten, zetten we het Windows-energieprofiel op Power Saver en wachten we tot ASPT de drive in Deep Sleep op PS4 zet. Dat idle- of slaapverbruik is vooral relevant voor laptopgebruikers, maar let op: een drive die niet correct in slaapstand gaat, verbruikt al snel ongeveer 1W. Dat klinkt niet als veel, maar bij acht uur per dag is het 3kWh per jaar. Als je pc constant aan staat, is het 9kWh: toch goed voor een paar euro extra op je energierekening.
WD beloofde met de SN7100 een zuinige en snelle ssd. Bovendien zit de SN7100 in een prijsbereik waar ook de populaire NM790-drive zit: van beide drives koop je de 2TB-variant voor een paar euro meer of minder dan 120 euro. De prijs zie je terug in de Pricewatch, maar hoe zit het met de zuinigheid en snelheid? Laten we met dat eerste aspect beginnen: zowel idle als onder sequentiële en random loads is de SN7100 een van de zuinigere ssd's die we getest hebben. Met iets meer dan 3,5 watt maximaal vermogen is de drive lekker zuinig en zeker gecombineerd met een idlegebruik van slechts 6mW is de drive gezien zijn snelheid ontzettend efficiënt.
Met die snelheid zit het net zo goed wel snor. In de prestatie-indices scoort de drive keurig in lijn met zijn prijs: de scores lijken bijna op prijs gesorteerd. De drive is in de indices en de praktijktests vrijwel overal sneller dan de NM790. Alleen de P310 scoort ver boven zijn gewicht; dat is te danken aan enkele deelscores, waaronder randomread- en randomwriteprestaties in ATTO, waar de drive boven verwachting goed scoort. In onze praktijktest met bestanden kopiëren is de SN7100 een van de snelste drives in de test en ook in PCMark scoort de drive goed. De cache is eveneens riant en schrijven naar die cache is snel. Voor een dram-loze ssd zouden we, zeker gezien de prijs en prestaties, de SN7100 zeker aanraden. Een Great Value-award is dan ook op zijn plaats.
Redactie: Willem de Moor Testlab: Joost Verhelst Eindredactie: Marger Verschuur
Prijs bij publicatie: € 123,-
Vanaf € 123,67
Vergelijk prijzen
Bekijk alle uitvoeringen (4)