Met een aantal handelsakkoorden op zak en nieuwe heffingen die deze week ingaan, gaat Trump onverstoorbaar door met het herscheppen van de economische wereldorde. Maar wat betekent dat eigenlijk voor de Amerikaanse economie?
Zie je nou, klonk het tartend vanuit het Witte Huis de afgelopen week, Trump kan handelsakkoorden sluiten en nieuwe importheffingen opleggen aan landen waarmee dat niet is gelukt én de Amerikaanse economie laten floreren. Al die economen en Democraten die voorspelden dat Trumps handelsbeleid zou leiden tot economische rampspoed, allemaal zouden ze ongelijk hebben gehad.
Deze week gaan de aangekondigde importheffingen in. Maar na een week waarin er een stroom aan belangrijke cijfers over de Amerikaanse economie is verschenen, is de vraag: heeft Trump ook gelijk?
Absoluut niet, aldus Mark Zandi, hoofdeconoom van Moody’s Analytics. De ‘enige duidelijke conclusie’ die volgens hem op basis van al die cijfers getrokken kan worden: ‘De economie balanceert op de rand van een recessie.’ En hoewel zeker niet iedereen zo alarmistisch is, is Zandi niet de enige die zich zorgen maakt over het economisch welzijn van de VS. Volgens Brad Setser, econoom bij de Council on Foreign Relations, zijn Trumps importheffingen ‘groot genoeg om de economie af te remmen’.
Een van de grootste aanleidingen voor de (hernieuwde) onrust zijn de cijfers over de Amerikaanse banenmarkt van vorige maand. Het Bureau of Labour Statistics (BLS) becijferde dat er in juli 73 duizend banen zijn bijgekomen, enkele tienduizenden minder dan waarop economen hadden gerekend.
Een groot deel daarvan was ook nog toe te schrijven aan de zorgsector, die de vergrijzende bevolking het hoofd moet bieden. Het aantal banen in de productiesector liep juist terug. Trump heeft zich met zijn importheffingen ten doel gesteld fabrieksbanen terug te halen naar de VS.
Nog erger voor Trump: de al eerder gepubliceerde cijfers voor de maanden mei en juni moesten met 258 duizend banen fors naar beneden worden bijgesteld. Buiten de recessie als gevolg van de coronapandemie in 2020 is de gemiddelde banengroei over de afgelopen zes maanden het laagste sinds 2010, toen de Amerikaanse economie nog de wonden likte van de financiële crisis.
‘Het lastig is om mensen aan te nemen als je niet weet wat er met de tarieven gaat gebeuren’, verklaart Diane Swonk, hoofdeconoom bij KPMG, tegen The New York Times. ‘Die onzekerheid zorgt er eigenlijk voor dat alles stilvalt.’ De voor Trump onwelgevallige cijfers waren aanleiding om BLS-directeur Erika McEntarfer de laan uit te sturen.
Ook de inflatie biedt reden tot zorg. De consumentenprijzen stegen in juni met 0,3 procent, zo bleek uit de Personal Consumption Expenditures prijsindex van het ministerie van Handel. De inflatie voor dit jaar komt daarmee op 2,6 procent te liggen (ten opzichte van 2,4 procent in mei). De Amerikaanse centrale bank Federal Reserve, die de index als belangrijkste graadmeter ziet van de inflatie, stuurt op een prijsstijging van 2 procent op de lange termijn.
Met name goederen die gevoelig zijn voor de importheffingen, zoals meubels en elektronische apparaten, noteerden relatief grote prijsstijgingen. In totaal lagen goederenprijzen in juni zo’n 0,4 procent hoger dan een maand eerder, volgens Gus Faucher, hoofdeconoom bij The PNC Financial Services Group een ‘indicatie’ dat de importheffingen worden doorberekend aan de consument. ‘Consumenten gaan dit voelen’, aldus Faucher tegenover CNN. ‘Ze zullen merken dat hun salaris minder waard is en dat ze minder met hun geld kunnen dan vroeger.’
De Amerikaanse consumenten lijken zich wat behoedzamer op te stellen. Hun uitgaven, goed voor het grootste aandeel van de Amerikaanse economie, stijgen nog altijd, maar lopen wel achter op het niveau van vorig jaar. En aan diensten als vliegreizen en hotelverblijven wordt ook minder besteed – volgens Aditya Bhave, econoom bij de Bank of America, een ‘vroegtijdig waarschuwingssignaal’ voor een afkoelende economie.
De cijfers duiden er volgens Faucher niet op dat ‘een recessie nabij is’, maar maken wel de eerste scheurtjes zichtbaar. ‘Als er iets anders is dat misgaat, dan is de economie kwetsbaar voor een neergang.’
De Amerikaanse economie noteerde in het tweede kwartaal van dit jaar nog wel een groeicijfer van 3 procent, een sterke verbetering ten opzichte van de 0,5 procent daling in het eerste kwartaal.
Zowel de daling als de stijging zijn echter uitschieters als gevolg van Trumps handelsconflict: in het eerste kwartaal importeerden bedrijven fors meer anticiperend op de wereldwijde importheffingen, waarna die importen in het volgende kwartaal weer flink terugliepen. (Volgens de berekeningsmethode van het bruto binnenlands product wordt import afgetrokken van de totale waarde en export eraan toegevoegd.)
Bovendien: als je naar het totaalplaatje kijkt, dan loopt de groei in 2025 nog altijd achter op de 2,8 procent van vorig jaar. Volgens Yale Budget Lab kosten Trumps heffingen dit jaar zo’n 0,5 procent aan groei.
En dan heeft de volledige impact van Trumps handelsconflict zich volgens Michael Gapen, hoofdeconoom voor de VS bij de Amerikaanse bank Morgan Stanley, nog niet eens laten voelen. ‘Ik zie niet hoe we hier doorheen komen zonder op z’n minst een tijdelijke dip’, zei hij tegen The New York Times.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant