Genocideverdrag Iedere staat, ook Nederland, is volgens het internationaal recht verplicht om te handelen vanaf het moment dat hij zich bewust is van „een ernstig risico” dat genocide wordt gepleegd, schrijft een adviescommissie aan de regering.
Het advies gaat niet specifiek in op de oorlog in Gaza. Over deze oorlog zijn veel experts het eens dat deze te bestempelen is als genocide.
Nederland is verplicht om te handelen om daarmee een genocide te voorkomen, anders kan zij daarvoor aansprakelijk worden gesteld. Dat schrijft de Commissie van advies inzake volkenrechtelijke vraagstukken (CAVV) in een advies aan het kabinet dat zij maandag op eigen initiatief heef gepubliceerd. De CAVV vervult een belangrijke adviseringsrol aan kabinet en parlement.
Het advies gaat in op de inspanningsverplichting om genocide te voorkomen voor landen die niet direct betrokken zijn. Deze verplichting is opgenomen in het internationaal recht in het Genocideverdrag, dat door 153 staten is ondertekend, waaronder Nederland.
Het advies is niet specifiek gericht op de oorlog in Gaza, waarvan veel experts en mensenrechtenorganisaties inmiddels zeggen dat deze als genocide te bestempelen is. De situatie in Gaza was voor juristen van het ministerie van Buitenlandse Zaken wel de aanleiding om minister Caspar Veldkamp (NSC) in april al te vragen om een advies van het CAVV over de inspanningsverplichting.
Dat hield Veldkamp destijds af, blijkt uit een interne nota die de minister vorige maand zelf openbaar heef gemaakt. Toen was de commissie al begonnen met schrijven, waarna zij het uiteindelijke advies op eigen initiatief naar buiten heeft gebracht.
Over de betekenis en de omvang van de inspanningsverplichting bestond namelijk al langer onduidelijkheid in het politieke en maatschappelijke debat, schrijft de CAVV, dat naast de regering ook de Eerste en Tweede Kamer adviseert. Naar aanleiding van het debat hierover is de verplichting door de CAVV verder onderzocht.
In het advies schrijft de commissie nu dat iedere staat verplicht is om te handelen, „ook als hij niet de capaciteit heeft om, alleen handelend, genocide te voorkomen”. Dit geldt vanaf het moment dat een staat zich bewust is van „een ernstig risico” dat genocide wordt gepleegd.
De commissie noemt in haar advies ook een aantal maatregelen die landen kunnen nemen, waaronder diplomatieke stappen zoals „naming and shaming” of het terugroepen van ambassadeurs. Ook visumrestricties, het weigeren van wapenleveranties, het opschorten van verdragen en het aanhangig maken van een zaak bij het Internationaal Gerechtshof worden door het CAVV genoemd.
Source: NRC