is media- en cultuurredacteur van de Volkskrant.
Wat een meesterlijke prestatie heeft de VPRO – in samenwerking met buitenlandse partners – neergezet met de documentaireserie Vietnam, de wording van een land.
Vier afleveringen van elk iets meer dan vijftig minuten, met voornamelijk Vietnamezen zelf aan het woord, die vertellen hoe hun land de Franse kolonisatie doorstond en daarna uiteengereten werd door een burgeroorlog tussen communisten en niet-communisten, met uiteraard een verwoestende rol voor Amerika dat het communistisch spook uit het land probeerde te jagen met bommentapijten en het giftig ontbladeringsmiddel Agent Orange. Maandagavond was de slotaflevering te zien.
Geef mij hier meer van. Ik leer graag meer over hoe voormalige koloniën hun zelfverwezenlijking ter hand hebben genomen, zeker als dit verhaal verteld wordt door de mensen die dit allemaal zelf hebben meegemaakt.
In Vietnam, de wording van een land zijn niet alleen de ervaringsdeskundigen van Vietnamese afkomst, ook de deskundigen die ingeschakeld worden voor historische en politieke duiding hebben er hun wortels.
Voor iemand die opgegroeid is met series als Tour of Duty, waarin het Amerikaanse perspectief op de Vietnamoorlog (1955-1975) centraal staat, is een documentaireserie als deze daarom een welkome aanvulling.
Verteld vanuit Vietnamees oogpunt wordt duidelijk hoezeer het land worstelde met de vraag wat het wil zijn: communistische heilstaat of een land vrij van communisme?
De serie schakelt continu tussen Vietnamezen met communistische sympathieën, hun gezworen vijanden en partijloze Vietnamezen. Het verhaal ligt daardoor dicht bij de Vietnamezen zelf en maakt duidelijk hoe dit binnenlands conflict zo gruwelijk kon ontsporen en speelbal werd van Russische en Amerikaanse krachten.
Indrukwekkend is ook het archiefmateriaal dat wordt gebruikt om dit verhaal tot leven te brengen. Met name de communisten waren bedreven in het produceren van propagandamateriaal.
Beelden van de Noord-Vietnamese communistenleider Ho Chi Minh als ascetisch levende man van het volk worden afgewisseld met beelden waarin het Vietnamese boerenvolk een heerlijke toekomst wordt beloofd zonder kapitalistische landheren.
Het effect van deze propaganda werkt ook vandaag de dag door, blijkt uit een interview met de voormalig assistente van Ho Chi Minh. Nog altijd is ze verontwaardigd dat zij, een simpele assistente, bijna evenveel salaris ontving als Ho Chi Minh, de grote leider.
Uiteindelijk werd deze burgeroorlog ten koste van heel veel burgerdoden beslecht in het voordeel van de Vietnamese communisten. Maar van de wonden die de strijd heeft geslagen is het land nog steeds niet hersteld.
‘Het onschuldige beeld van Vietnam, zoals een van de geïnterviewden schetst aan het begin van de serie met herinneringen aan in bomen klimmen en spelen in de rijstvelden, is compleet vernietigd’, zegt Rimko van der Maar, Vietnamdeskundige, en door NPO Doc geïnterviewd over de serie. ‘Vietnam moet grotendeels nog beginnen met dit conflict goed te verwerken.’
Gemiddeld heeft Vietnam, de wording van een land per aflevering slechts 135.000 kijkers getrokken. Bizar. Zo’n epische vertelling over een belangrijke geschiedenis verdient veel meer aandacht.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns