Een belangrijke adviescommissie van de regering onderstreept dat Nederland juridisch verplicht is om een genocide in een ander land te voorkomen. Die verplichting geldt altijd, maar "zeker ook" voor de situatie in Gaza, zegt commissielid Elies van Sliedregt, hoogleraar strafprocesrecht aan Tilburg University.
De commissie van advies inzake volkenrechtelijke vraagstukken (CAVV) adviseert de regering en Eerste en Tweede Kamer. In een nieuwe publicatie zet de CAVV uiteen wat de verplichtingen zijn die volgen uit het Genocideverdrag, dat ook door Nederland is ondertekend.
Een van de plichten is dat landen zoveel mogelijk moeten doen om genocide in een ander land te voorkomen. Doen zij dat niet, dan kunnen zij aansprakelijk worden gesteld voor het verzaken van deze preventieplicht.
In januari 2024 legde het Internationaal Gerechtshof maatregelen aan Israël op vanwege aanwijzingen dat sprake is van schending van het genocideverdrag. Daaruit volgt dat Nederland maatregelen moet treffen, stelt Van Sliedregt.
De commissie schreef het advies op eigen initiatief. De directie Juridische Zaken raadde minister Veldkamp aan om de CAVV om advies te vragen, maar de commissie kreeg hierover geen verzoek. De CAVV ging vervolgens zelf aan de slag "omdat er veel discussie is - juridisch en maatschappelijk - over deze vraag", zegt Van Sliedregt.
Er zijn verschillende dingen die een land kan doen als er aanwijzingen zijn voor genocide, stelt de commissie. Een diplomatieke maatregel is naming and shaming, wat neerkomt op kritiek uitoefenen in het openbaar. Een andere optie is diplomatiek protest, door bijvoorbeeld de ambassadeur van een land op het matje te roepen.
Zwaardere maatregelen zijn bijvoorbeeld weigeren om wapens te leveren, investeringen in een het betreffende land ontmoedigen, of een verdrag opschorten. Nog zwaarder zijn onrechtmatige maatregelen, zoals het niet naleven van verdragsverplichtingen of de bevriezing van activa.
De acties van Nederland met als doel om de situatie in Gaza te verbeteren, hadden nog nauwelijks effect. In zo'n geval moeten er zwaardere middelen worden ingezet, schrijft de commissie. "Je moet zo veel mogelijk doen", zegt Van Sliedregt. "Een plicht om genocide te voorkomen is een ernstige plicht omdat het gaat over een heel ernstig strafbaar feit."
Het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt kennis te hebben genomen van het advies. "Het kabinet bestudeert het advies, werkt aan een inhoudelijke reactie en zal deze aan de Tweede Kamer versturen."
Binnenland
Buitenland
Deel artikel:
Advertentie via Ster.nl
Source: NOS nieuws