is hoofdredacteur en commentator van de Volkskrant
De Europese Commissie heeft geen andere keuze dan óf de marktmacht te breken óf een maximum aan de commissies te stellen.
De grootste hotelboekingsite van Europa, Booking.com, ligt ineens van alle kanten onder vuur. Aangemoedigd door de Consumentenbond hebben 250 duizend Nederlanders zich aangesloten bij de massaclaim tegen het Amerikaanse bedrijf. Daarnaast hebben ruim 10 duizend Europese hoteleigenaren zich verenigd in een massaclaim die door de Europese horeca-organisatie Hotrec wordt gesteund.
De Consumentenbond vindt dat reizigers jarenlang zijn misleid. Door te schermen met nepkortingen, nepschaarste (nog maar drie kamers!) en de prijzen te hoog te houden, zou Booking vakantiegangers keer op keer hebben verleid te veel te betalen.
De klacht van de hoteliers beperkt zich vooralsnog tot de laagsteprijsgarantie, de belofte van Booking dat kamers elders nooit goedkoper worden aangeboden. Hierdoor konden hotels reizigers niet met lagere tarieven naar hun eigen website lokken en waren ze veroordeeld om elke keer een hoge commissie (tussen de 10 en 25 procent) aan Booking af te dragen.
De hoteleigenaren voelen zich gesteund door een uitspraak van het Europese Hof van Justitie dat bijna een jaar geleden concludeerde dat deze garantie indruiste tegen de Europese concurrentieregels. Booking heeft de garantie inmiddels afgeschaft, maar de hoteleigenaren willen compensatie voor alle inkomstenderving in de jaren daarvoor, tussen 2004 en 2024.
De aanval op Booking kon niet uitblijven. Met een marktaandeel van 70 procent in de Europese hotelboekingen heeft het bedrijf een ongekende macht, die het, geheel volgens de regels van het Angelsaksische kapitalisme, zoveel mogelijk probeert te verzilveren. Booking maakt zich minder druk over de vraag of de prijs eerlijk is, waardoor het geen verbazing wekt dat de irritatie bij klanten en hoteliers snel groeit.
Booking staat hierin niet alleen. Het taxiplatform Uber ligt al langer onder vuur van ontevreden taxichauffeurs. Het zal niet lang duren dat ook de aanval op Airbnb, dat soortgelijke commissies rekent, wordt geopend.
Het onderliggende probleem is dat dergelijke platforms een feitelijk monopolie hebben. Klanten en kamerverhuurders hebben geen serieus alternatief. Zolang dat zo is, is de macht van het platform per definitie te groot en de mogelijkheid die te misbruiken ook.
De Europese Commissie doet dappere pogingen om machtsmisbruik te voorkomen. De Digital Service Act, bijvoorbeeld moet consumenten beter beschermen tegen misleiding. Maar dat is niet genoeg. Bij een dergelijke macht lijkt het inzetten van massaclaims ook onvermijdelijk. Het is de enige manier om een tegenmacht te organiseren die groot genoeg is. De vraag is wel of het Nederlandse en het Europese justitiële systeem is toegerust om dergelijke claims goed te behandelen.
Platforms als Booking hebben consument en hotelbranche veel gebracht. Het boeken van geschikte hotels is veel makkelijker geworden. Goede hotels die hun potentiële klandizie moeilijk konden bereiken, hebben een grotere overlevingskans gekregen.
Maar de commissie de ze rekenen, is eenvoudigweg te hoog. Gemiddeld 14 procent om alleen een digitale verbinding tussen klant en hotel tot stand te brengen, is exorbitant. Uiteindelijk heeft de Europese Commissie daarom geen andere keuze dan óf de marktmacht te breken óf een maximum aan de commissies te stellen, ook voor Uber en ook voor Airbnb.
Tot die tijd is het voor klanten een goed idee om Booking zoveel mogelijk te passeren en direct bij het hotel te boeken, ook al is dat vaak iets meer werk.
Source: Volkskrant