DEN HAAG - In de jaren vijftig en zestig leerden Surinamers Nederlands op school, maar toch is hun taal Sranantongo blijven bestaan. Inmiddels zijn er zelfs meerdere boeken in de taal geschreven. Krofaya Kromanti, de vrouw die de meeste romans in het Sranantongo op haar naam heeft staan, woont in Den Haag.
Krofaya heeft een grote passie voor het Sranantongo. 'Ik voel de taal dieper dan mijn teennagels', zegt ze. 'Als ik mijn ogen sluit, dan voel ik de taal. Dan heeft de taal voor mij een gedaante.'
Die passie is terug te zien in haar werk. 'Ik heb zeven boeken geschreven in het Sranantongo. Ik noem ze ook mijn kindjes.' Daarnaast schreef ze meerdere gedichten. 'Als ik ze teruglees, sta ik er gewoon versteld van dat ik dat heb geschreven, al die mooie woorden.'
In deze video laat Krofaya haar passie voor de taal zien:
Het schrijven in Sranantongo is een uitdaging, want pas in 1986 wordt een officiële spelling vastgesteld. Ook is er niet voor alle begrippen een woord.
'Die woorden zijn er al wel, maar ze zitten diep', zegt Krofaya. 'De kunst is dat wij die woorden naar boven halen.'
Krofaya heeft inmiddels al meer dan vijfhonderd woorden gemaakt in het Sranantongo. 'Daar ben ik heel trots op', vertelt ze.
Ze maakte bijvoorbeeld ook het woord voor 'mondkapje'. 'Daar hadden we nog geen woord voor in Suriname, dus ik bedacht mofopangi. Pangi is een soort beschermdoek en mofo is je mond. Daar hoefde ik niet lang over na te denken.'
De hele kamer van Krofaya is ingericht op Suriname en het Sranantongo. Daar haalt ze ook inspiratie en kracht uit voor haar werk.
In de kamer staan bijvoorbeeld beelden van haar voorvaderen. 'Dit zijn krachten die ze mij geven om de taal te begrijpen, te voelen en te dansen.'
'Het schrijven in het Sranantongo is als het ware eerherstel voor mijn voorvaderen', vervolgt ze. Het Sranantongo werd vroeger namelijk gezien als een slaventaal en het gebruik ervan was verboden.
Daarom is het voor Krofaya nu belangrijk om in de Surinaamse taal te schrijven. 'Om zo de pijn die ze hebben geleden ietwat te verzachten. Daarom schrijf ik in die taal en houd ik van die taal.'
Dit jaar is het precies 50 jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd en veel Surinamers naar Den Haag kwamen. In de serie Fawaka Mi Mati laat presentator en programmamaker Sharma Chin a Foeng zien wie deze mensen zijn, waar ze vandaan komen en wat ze hebben meegebracht. De vierde aflevering over de Surinaamse taal kijk je hier of hieronder.
Source: Omroep West Den Haag