Na enkele geruchtmakende moorden op vrouwen door hun (ex-)partner meldt de organisatie Veilig Thuis in juni een recordaantal telefoontjes te hebben gekregen. In Rotterdam zijn activisten van de Dolle Mina’s zondag de straat opgegaan om aandacht te eisen voor femicide.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Veilig Thuis, landelijk advies- en meldpunt voor huiselijk geweld, werd in juni maar liefst 25.127 keer gebeld met vragen hoe om te gaan met stalkende en gewelddadige (ex-)partners of familieleden. Dat is 31 procent meer dan in dezelfde maand een jaar geleden. Dit blijkt uit cijfers opgevraagd door de NOS.
Volgens Veilig Thuis weten slachtoffers het meldpunt steeds beter te vinden. ‘De afgelopen periode hebben we flink ingezet op het wegnemen van misvattingen rond Veilig Thuis’, zegt een woordvoerder. Zo zijn veel vrouwen bang zijn dat een telefoontje direct leidt tot een registratie.
Ook leeft bij slachtoffers van huiselijk geweld ten onrechte de angst dat een melding bij Veilig Thuis terechtkomt bij Jeugdzorg en leidt tot een uithuisplaatsing van de kinderen. ‘We hebben die vrouwen duidelijk gemaakt dat anoniem ook écht anoniem is’, aldus Veilig Thuis.
Het meldpunt is voorzichtig tevreden dat steeds meer mensen Veilig Thuis weten te vinden en dat er meer aandacht is voor vrouwenhaat, geweld tegen vrouwen en femicide. Recente partnerdodingen, zoals vorige maand in Gouda en Vlijmen, tonen aan dat er meer nodig is.
Femicide, moord op een vrouw omdat ze een vrouw is, is een wereldwijd probleem dat de laatste jaren langzaam aan erkenning wint. In Nederland worden jaarlijks meer dan veertig vrouwen het slachtoffer van femicide. In bijna 60 procent van de gevallen is de dader een (ex-)partner of een familielid, vrijwel altijd een man.
Volgens Veilig Thuis gaat het vermoedelijk om nog veel meer slachtoffers. ‘Bijvoorbeeld vrouwen die de psychische terreur van hun (ex-)partner niet meer aankunnen en zelfmoord plegen, of alle mishandelingen en mislukte moordpogingen.’ Deze zaken worden in Nederland nog niet goed geregistreerd.
Het is voor de Dolle Mina’s, de feministische protestbeweging die stamt uit de jaren zeventig en sinds kort weer terug is, aanleiding om zondag de straat op te gaan. ‘Elke acht dagen wordt in Nederland een vrouw vermoord. Thuis, op straat, op het werk en in de seksindustrie’, staat op de flyer.
Tijdens de protestmars in Rotterdam eisen zij dat er meer institutionele erkenning komt voor femicide. Moord op vrouwen vanwege hun vrouw-zijn moet in de wet worden opgenomen als gendergerelateerd geweld, vindt de actiegroep, waarbij wordt erkend dat er sprake is van femicide. Nu kan een rechter enkel oordelen dat er sprake is van ‘doodslag’ of ‘moord’.
Ook moet er volgens de Dolle Mina’s een Nederlandse variantkomen van Clare’s Law, een Britse wet die vrouwen de mogelijkheid geeft bij de politie na te vragen of hun partner een gewelddadig verleden heeft.
Daarnaast moeten vrouwen beter worden beschermd. Veilig Thuis kampt op dit moment met een tekort aan opvangplekken voor slachtoffers van huiselijk geweld die bescherming nodig hebben. Volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) zijn er slechts duizend opvangplaatsen in plaats van de 1.800 die Nederland volgens het Verdrag van Istanbul, het vrouwenrechtenverdrag tegen geweld tegen vrouwen, zou moeten hebben. ‘In circa 40 procent van de gemeenten hanteren organisaties voor vrouwenopvang een wachtlijst’, constateert de VNG.
In de Tweede Kamer hebben D66 en GroenLinks-PvdA herhaaldelijk op meer urgentie aangedrongen. Kamerlid Hanneke van der Werf (D66) lanceerde in 2023 een strijdplan tegen femicide om het onderwerp op de politieke agenda te krijgen. In datzelfde jaar leidde een motie van Groenlinks-PvdS en SP tot een eerste plan van aanpak van het kabinet-Rutte IV, genaamd Stop Femicide. Maar in het hoofdlijnenakkoord van PVV, VVD, NSC en BBB ontbrak het onderwerp vervolgens, en in het uitgewerkte regeerprogramma is er evenmin aandacht voor femicide.
Op initiatief van GroenLinks-PvdA-Kamerlid Songül Mutluer maakte de Tweede Kamer eenmalig 10 miljoen euro extra vrij voor de bestrijding van vrouwenmoord. Dat geld kunnen justitie en politie volgens Mutluer goed gebruiken voor trainingen om femicide eerder te herkennen en voor het vrijmaken van meer capaciteit.
Mutluer diende daarnaast ook een initiatiefnota over femicide in. Met de nota wil ze meer aandacht voor de bestrijding van het hardnekkige misverstand dat mannen rechten en privileges hebben ten opzichte van vrouwen, wat hen ertoe kan brengen ‘om vrouwelijk gedrag dat als onacceptabel wordt gezien te voorkomen, ontmoedigen of bestraffen’. Concreet moet de nota onder meer leiden tot een strafrechtelijke erkenning van femicide als apart misdrijf naast moord en doodslag, en tot het structureel vrijmaken van meer geld om femicide te bestrijden.
Met de verkiezingen op komst hoopt Veilig Thuis dat partijen in hun verkiezingsprogramma’s de slachtoffers van huiselijk geweld niet vergeten.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant