Veilig Thuis, het landelijk advies- en meldpunt voor huiselijk geweld, heeft in juni een recordaantal telefoontjes ontvangen. Dat blijkt uit cijfers opgevraagd door NOS.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Het centrum werd in juni maar liefst 25.127 keer gebeld met vragen hoe om te gaan met stalkende en gewelddadige partners of familieleden. Dat is 31 procent meer dan in dezelfde maand een jaar eerder.
Volgens Veilig Thuis weten slachtoffers het meldpunt steeds beter te vinden. ‘De afgelopen periode hebben we flink ingezet op het wegnemen van misvattingen rond Veilig Thuis’, zegt een woordvoerder. Zo zijn er veel vrouwen die bang zijn dat een telefoontje direct leidt tot een registratie.
Ook leeft bij slachtoffers van huiselijk geweld ten onrechte de angst dat een melding bij Veilig Thuis leidt tot een registratie bij Jeugdzorg die de kinderen uit huis plaatst. ‘We hebben duidelijk gemaakt dat anoniem ook écht anoniem is’, aldus Veilig Thuis.
Het meldpunt is voorzichtig tevreden dat steeds meer mensen Veilig Thuis weten te vinden en dat er meer aandacht is voor vrouwenhaat, geweld tegen vrouwen en femicide. Recente partnerdodingen, zoals vorige maand in Gouda en Uden, tonen aan dat er meer nodig is.
Femicide, het vermoorden van een vrouw ómdat ze vrouw is, is een wereldwijd probleem dat de laatste jaren langzaam aan erkenning wint. In Nederland gaat het jaarlijks om meer dan veertig vrouwen die slachtoffer zijn van femicide. In bijna 60 procent van de gevallen gaat het om een (ex-)partner of familielid, vrijwel altijd man, die de vrouw vermoordt.
Uit de Femicide Monitor van de Universiteit Leiden blijkt dat Nederland, na Finland en Zweden, op de derde plek staat van het meeste vrouwenmoorden per inwoner. Volgens Veilig Thuis gaat het vermoedelijk om veel meer slachtoffers. ‘Bijvoorbeeld bij vrouwen die het de psychische terreur van hun (ex-)partner niet meer aankunnen en zelfmoord plegen, of de mishandelingen en mislukte moorden.’ Deze zaken worden in Nederland nog niet goed geregistreerd.
Het is voor de Dolle Mina’s, de feministische protestbeweging die terug is, aanleiding om zondag de straat op te gaan. ‘Elke 8 dagen wordt er in Nederland een vrouw vermoord. Thuis, op straat, op het werk en in de seksindustrie’, staat op de flyer.
Tijdens de protestmars in Rotterdam eisen zij dat er meer institutionele erkenning voor femicide komt. Moord op vrouwen vanwege hun vrouw-zijn moet in de wet opgenomen worden als gendergerelateerd geweld waarbij erkend wordt dat er sprake is van femicide.
Nu kan een rechter enkel oordelen dat er sprake is van ‘doodslag’ of ‘moord’. Ook moet er een Nederlandse variant van de Britse Clare’s law komen, een wet die het vrouwen mogelijk maakt bij de politie navraag te doen over een eventueel gewelddadig verleden van hun partner.
Daarnaast moeten vrouwen beter beschermd worden. Veilig Thuis kampt op dit moment met een tekort aan opvangplekken voor slachtoffers van huiselijk geweld die bescherming nodig hebben. Volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten zijn er slechts 1.000 opvangplaatsen in plaats van de 1.800 die Nederland volgens het Verdrag van Istanbul, het vrouwenrechtenverdrag tegen geweld tegen vrouwen, moet hebben. ‘In circa 40 procent van de gemeenten hanteren organisaties voor vrouwenopvang een wachtlijst’, constateert de VNG.
Vanuit de Tweede Kamer hebben D66 en GroenLinks-PvdA vaker gevraagd om meer urgentie op dit thema. Kamerlid Hanneke van der Werf (D66) lanceerde in 2023 een strijdplan tegen femicide om het onderwerp op de politieke agenda te krijgen. In datzelfde jaar leidde een motie van Groenlinks-Pvda en SP tot een eerste plan van aanpak van het kabinet-Rutte IV, genaamd Stop Femicide. In het hoofdlijnenakkoord van PVV, VVD, NSC en BBB was het onderwerp vervolgens afwezig en ook in de uitwerking naar het regeerprogramma is er geen aandacht geweest voor femicide.
Op initiatief van GroenLinks-PvdA-Kamerlid Songül Mutluer maakte de Tweede Kamer eenmalig 10 miljoen euro extra vrij om te investeren in de bestrijding van vrouwenmoord. Dat geld kunnen justitie en politie volgens Mutluer goed gebruiken om trainingen om femicide eerder te herkennen en capaciteit vrij te maken.
Mutluer diende daarnaast ook een initiatiefnota Femicide in. Met de nota wil ze meer aandacht en erkenning voor de hardnekkige notie dat mannen bepaalde rechten en privileges hebben ten opzichte van vrouwen en genderrollen afdwingen ‘om vrouwelijk gedrag dat als onacceptabel wordt gezien te voorkomen, ontmoedigen of bestraffen.’ Concreet moet de nota onder meer leiden tot een strafrechtelijke erkenning van femicide naast moord en doodslag en moet er structureel meer geld worden vrijgemaakt.
Met de verkiezingen op komst hoopt Veilig Thuis dat partijen in hun verkiezingsprogramma’s de slachtoffers van huiselijk geweld niet vergeten.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant