Israëls optreden in Gaza is zelfs voor Trumps trouwe rechtse aanhangers te extreem. Ze spreken van ‘genocide’ en keren zich tegen de Amerikaanse bondgenoot, in tegenstelling tot de regering. ‘Wat is deze unieke, vreemde, walgelijke, perverse relatie die we met Israël lijken te hebben?’
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze woont in New York.
Het ‘g-woord’ viel deze week in Washington, en vanuit een verrassende hoek. ‘Het klopt dat de terreuraanslagen van Hamas op 7 oktober verschrikkelijk waren’, schreef Congreslid Marjorie Taylor Greene op X, ‘maar dat geldt ook voor de genocide, humanitaire crisis en verhongering in Gaza.’
Dat de extreemrechtse politicus het woord ‘genocide’ in haar mond neemt, kwam hard aan in het Capitool. Onvoorwaardelijke steun voor Israël is al decennia de belangrijkste pijler van het buitenlandbeleid van de Republikeinen. Kritische Democraten worden weggezet als antisemiet of terroristenknuffelaars, in het verleden ook door Greene.
Maar terwijl de meer traditionele haviken binnen de Republikeinse Partij rotsvast achter Israël blijven staan, is de luidste radicaal-rechtse tak tot inkeer gekomen.
Nu het aantal Palestijnse doden de zestigduizend is gepasseerd en de internationale druk op Israël toeneemt, drijven prominente figuren uit Trumps Make America Great Again-beweging (Maga) hun Israël-kritiek met de dag op. ‘Israël heeft zichzelf tot de schurk van de wereld gemaakt door dit zo lang te laten duren’, waarschuwde de conservatieve radiopresentator Megyn Kelly deze week. ‘Ze hebben de steun van hun dierbaarste vrienden verloren.’
Ook partij-ideoloog Steve Bannon en conservatieve tv-presentator Tucker Carlson zien in de steun aan Israël een probleem voor Maga. Congreslid Thomas Massie, die zich vaker afzet tegen Trump en niet altijd in lijn stemt met Maga, schreef op X dat ‘de Israëlische oorlog in Gaza zo eenzijdig is dat er geen rationeel argument is dat Amerikaanse belastingbetalers ervoor moeten betalen’.
Te midden van de hongersnood in Gaza is Maga het epicentrum geworden van rechtse kritiek op de vriendschap tussen de twee bondgenoten. Zelfs voor extreme figuren in de Amerikaanse politiek is het beleid van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu te extreem gebleken.
Dat is Donald Trump niet ontgaan. ‘Mijn mensen beginnen Israël te haten’, zei de Amerikaanse president volgens The Financial Times tegen een Joodse campagnedonateur.
Aan boord van zijn Air Force One vertelde Trump verslaggevers maandag nog dat hij geen druk op Israël wil zetten om met een langetermijnoplossing te komen. ‘Zo zou je Hamas kunnen belonen.’
Maar naarmate de kritiek toenam zei Trump dat Netanyahu mogelijk liegt over de hongersnood in Gaza, waarvan de Israëlische premier had gezegd dat die er niet is. Trump had zelf de beelden van hongerige Palestijnen op tv gezien; je moet wel ‘harteloos’ of ‘gek’ zijn om dat niet verschrikkelijk te vinden, zei hij een dag later.
Hij heeft speciaal gezant Steve Witkoff en de Amerikaanse ambassadeur in Israël, Mike Huckabee, naar Israël en Gaza gestuurd om uit de eerste hand te horen over de situatie.
De kritiek van Trump is zeldzaam. Netanyahu heeft zijn Amerikaanse bondgenoot ‘de grootste vriend van Israël’ genoemd en nomineerde Trump zelfs voor de Nobelprijs voor de Vrede. Maar de Amerikaanse president, die lang de ambitie heeft uitgesproken het Midden-Oosten te willen stabiliseren, voelt zich door Netanyahu steeds verder in het nauw gedreven.
Trump beloofde op de eerste dag van zijn presidentschap de oorlog te beëindigen, maar geeft nu toe dat zijn strategie niet heeft gewerkt. De belangrijkste vraag is: durft hij hier ook consequenties aan te verbinden?
In andere landen worden inmiddels eisen gesteld aan de Israëlische regering. Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Canada besloten om de Palestijnse staat onder verschillende voorwaarden te erkennen. Trump moet hier niets van weten. Uit woede verhoogde hij zelfs de importtarieven van noorderbuur Canada.
Het sentiment in de VS is mettertijd wel gekanteld. Zes op de tien Amerikanen keuren het militair ingrijpen van de Israëlische regering in Gaza af, blijkt uit een peiling van onderzoeksbureau Gallup. Vooral jonge Amerikanen zijn kritisch op de regering van Netanyahu. Daarnaast acht de Maga-achterban militaire steun aan andere landen niet in lijn met het ‘America first’-principe.
Het besluit van Trump om mee te doen aan de Israëlische bombardementen in Iran in juni, heeft velen op de kast gejaagd. Ze klagen over hun president en zijn liefde voor Israël, met minder meel in de mond dan gewoonlijk.
‘Wat is deze unieke, vreemde, walgelijke, perverse relatie die we lijken te hebben met Israël?’, zei de populaire rechtse podcaster Candace Owens vorige week.
Toen Netanyahu aanschoof in de show van de Nelk Boys – een groep youtubers die Trump aanhangen – kregen die bakken met kritiek over zich heen omdat ze een ‘oorlogsmisdadiger’ hadden uitgenodigd. In een poging een ander geluid te laten horen, nodigden ze vervolgens een groep antisemitische influencers uit, onder wie Holocaustontkenner Nick Fuentes.
Maga-politici veranderen ook van toon omdat het geweld de christelijke gemeenschap bereikt. Zo bombardeerde de Israëlische regering twee weken terug de enige katholieke kerk in Gaza en hebben Israëlische kolonisten aanvallen uitgevoerd op christenen op de Westelijke Jordaanoever.
Bovendien omzeilen de Israëliërs de belangen van de Amerikanen in het Midden-Oosten. Zo saboteren ze afspraken om tot een staakt-het-vuren te komen met Hamas, en vallen ze tegen de wil van het Witte Huis Syrische doelen aan.
Intussen is er binnen de Trump-regering paniek over hoe ze de onvrede binnen Maga stil moeten krijgen. Tijdens een persconferentie noemde buitenlandwoordvoerder Tammy Bruce de beschuldigingen dat Israël genocide pleegt ‘schandalig’.
Ondanks de druk vanuit zijn ooit zo loyale achterban staat Trump aan het eind van de week nog precies waar hij al jaren staat. Donderdag schreef hij op Truth Social dat de snelste manier waarop de humanitaire crisis kan stoppen is ‘dat Hamas zich overgeeft en de gijzelaars vrijlaat!!!’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant