REGIO - In een paar dagen tijd zijn er voor de kust meerdere zwemmers in dusdanige problemen gekomen dat ze gered moesten worden. Is de zee momenteel extra gevaarlijk of is er iets anders aan de hand? En: wat kan je doen om veilig de Noordzee in te gaan? De belangrijkste vuistregels zijn volgens Marc van der Jagt van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM): weet hoe goed je kan zwemmen, wat de omstandigheden zijn en zorg dat er ogen op je gericht zijn.
Er blijkt geen simpel advies te geven voor de hele Noordzeekust, voor iedereen. Het is vooral ook een kwestie van je situatie kennen en eigen verantwoordelijkheid nemen. 'Daar speelt de verstandigheid van de mensen ook een rol bij', zegt Marc.
'Ga nooit alleen! Gaan zwemmen in zee zonder toezicht is altijd onverstandig', benadrukt hij. 'Wanneer de reddingspost niet bezet is, zorg dan dat er mensen zijn die je vanaf het strand in de gaten houden en alarm kunnen slaan.'
Hij wijst erop dat de drenkelingen van deze week ook gezien zijn door mensen vanaf het strand, die vervolgens hulp in hebben geschakeld. De KNRM heeft ook dit jaar weer de campagne Wie checkt jou?, waar het belang van toezicht onderstreept wordt.
Daarnaast is het belangrijk dat je je informeert over de omstandigheden van de zee op de plek waar je gaat zwemmen op dat moment en dat je een goede inschatting maakt van je eigen zwemvaardigheid. Uit recente CBS-cijfers bleek dat er de laatste jaren meer ouderen verdrinken.
'Dat komt voornamelijk na een val. Maar mensen overschatten ook wel hun zwemvaardigheid op latere leeftijd wanneer ze het een tijdje niet gedaan hebben. Of ze overschatten hun zwemconditie.'
Deze week moesten er op meerdere dagen mensen gered worden, waarbij er soms zelfs gereanimeerd moest worden en mensen in het ziekenhuis belandden.
De reddingsbrigade had woensdag de gele vlag al gehesen, wat betekent dat de zee gevaarlijk is.
Donderdagmiddag is die vervangen door de rode vlag, wat inhoudt dat mensen eigenlijk niet de zee in mogen. Ook deze vrijdag wappert de rode vlag op de stranden.
'We zien de laatste jaren al dat er meer belangstelling is voor watersport op open water. Dat zijn ook kiters, surfers en suppers.'
Ook voor hen kan de zee gevaarlijk zijn, maar ze hebben een groot voordeel op de zwemmers: 'Zij hebben in ieder geval nog iets waar ze zich aan vast kunnen houden tot er hulp is.'
Die vraag is volgens de reddingsbrigade niet te beantwoorden. Het verschilt per dag, per plek en per tijdstip. Lokale reddingsbrigades maken telkens de afweging.
'Er is niet iets specifieks aan de hand', weet Marc van der Jagt van de KNRM. 'We hebben al een paar dagen vrij harde wind en hoge golfslag. Dat heeft invloed op de veiligheid voor zwemmers.'
'Daarnaast hebben ook de verschillen in temperatuur, warm en koud weer, invloed op de zee. Maar het is niet zo dat er een bijzonder weerfenomeen aan de hand is voor de kust.'
'Wel wordt er gewaarschuwd voor verraderlijke muistromen. Die kunnen heel plaatselijk zijn en dan waarschuwt de ook de plaatselijke reddingsbrigade die de zee in dat gebied goed kent daarvoor. Dat kan soms zelfs per golfbreker gedaan worden.'
Een muistroom is een stroming in het water nabij de kust, die zeewaarts gericht is. De stroming vindt met name plaats in de openingen tussen de zandbanken of de diepere gedeeltes op het strand.
De stroming wordt veroorzaakt doordat water zich achter banken of andere obstakels kan ophopen en via de diepste plekken een weg terug naar zee zoekt via de mui, ook wel suatiegeul genoemd.
Een mui brengt mensen en andere drijvende voorwerpen voorbij de zone van de brekende golven. De stroming kan een snelheid bereiken van tien kilometer per uur, waardoor een zwemmer die in de muistroom terecht komt niet terug kan zwemmen naar de kust.
'Wat gevaarlijk kan zijn aan de Nederlandse situatie, is dat we hele lange stranden hebben waar niet altijd toezicht kan zijn. En langs die lange kust gaan dan plukjes mensen de zee in.' De posten van de reddingsbrigade worden bezet door vrijwilligers en zijn dus niet altijd bemand.
'Er is niet iets uitzonderlijks of specifieks aan de hand met de zee op dit moment', herhaalt de woordvoerder van de KNRM. Wat zwemmen in zee gevaarlijk maakt, zijn niet eens zo zeer de omstandigheden op het water.
'Maar dat mensen erin gaan zonder goed te kunnen zwemmen, zonder de situatie goed te kennen en zonder dat iemand ze in de gaten houdt, somt hij op.
'De incidenten van de afgelopen dagen konden ook gebeuren omdat het doordeweekse dagen waren. Dan zijn niet alle posten van de reddingsbrigade bezet. Daardoor duurt het langer voordat zwemmer in nood opgemerkt worden en ook hulp is dan langer onderweg.'
'Dat verschilt de hele tijd', antwoordt Marc. 'De zee verandert continu onder water en daarmee verplaatsen muien zich bijvoorbeeld ook. En de wind heeft een belangrijke invloed, bijvoorbeeld wanneer die aflandig is.'
'De lokale reddingsbrigades kennen de lokale en regionale situatie en waarschuwen daar dan ook voor. Met vlaggen op het strand en bijvoorbeeld via de website.'
'Wel is het zo dat zwemmen in de buurt van vaargeulen voor de scheepvaart, extra gevaar met zich meebrengt. Maar ook in de buurt van obstakels als golfbrekers, strekdammen en havens kan de stroming ineens anders en sterker zijn. Ook schuimvorming kan een situatie gevaarlijk maken.'
Bekijk hier hoe de waarschuwingsvlaggen eruit zien:
Source: Omroep West Den Haag