De lezersbrieven, over massaal brieven sturen naar Netanyahu, de erkenning van Palestina, de rol van God, het empathisch vermogen van de mens, AI en de modewereld, investeren in het vrouwenvoetbal en het idealisme van Derk Sauer.
Die machteloosheid, dat gevoel medeschuldig te zijn aan iets vreselijks, met dat gevoel kunnen we heel veel bereiken. Én we zijn met veel, dat maakt ons machtig.
Inderdaad, massaal brieven schrijven naar de Israëlische premier Benjamin Netanyahu (dank voor deze tip!), de politieke partijen in Nederland bestoken met mails, producten uit Israël boycotten, ook bedrijven die daar (fout) actief zijn (zie boycott-israel.org), de Palestijnen op heel veel verschillende manieren steunen (voor allerlei tips zie planteenolijfboom.nl), en artsen kunnen medische adviezen geven via WhatsApp.
We hoeven dus niet te wachten op Den Haag, we kunnen het zelf!
Yvonne Warmerdam, Heeze
Zoals velen voelen ook wij ons machteloos bij alle leed in Gaza. Dank daarom voor de brief ‘Laat onze krant zich onderscheiden’ van Peter Bakens en Margriet Scholtens met het adres van Netanyahu (The Prime Minister’s Office, Public Enquiries Department, Kiryat Ben Gurion, Building C, Jerusalem 91950, Israël) voor een stroom van protestbrieven.
Wij hebben er direct een geschreven en gaan die zo posten. Als onze bijdrage aan een hopelijk enorm brievenbombardement.
Christine Sijbesma en Jan van den Berg, Den Haag, Voorhout
Peter Bakens en Margriet Scholtens roepen lezers op de Israëlische regering te bombarderen met protestbrieven. Daarnaast willen ze dat in de brievenrubriek van ‘hun’ krant alleen nog brieven over de genocide in Gaza worden geplaatst. Ik wil in de brievenrubriek van ‘mijn’ krant ook graag verhalen over picknickbankjes, lieve honden en poezen en zeker grapjes over politici. Licht en humor bieden het hoofd even ontspanning; ze zorgen ervoor dat je niet murw wordt voor alle gruwelijkheden.
Heleen den Beer Poortugael, Soest
Peter en Margriet roepen op alleen nog maar maar brieven en opiniestukken toe te laten vanuit verontwaardiging over de situatie in Gaza. Ik stel liever voor, aangezien hier erg weinig publieke aandacht voor is, dat we als Volkskrant-lezers massaal brieven en opiniestukken aan Hamas gaan schrijven met het dringende verzoek om de gijzelaars vrij te laten en zich te ontwapenen en zo de bevolking van Gaza hun vrijheid terug te geven zodat de oorlog en mensonterende situatie in Gaza sneller zal stoppen.
Lisa Meijer, Utrecht
Nederland is voorstander, zelfs pleitbezorger, van een tweestatenoplossing voor Israël en Palestina. Is het dan niet raar dat je de ene staat, Israël, wél erkent en de andere staat, Palestina, níet? Hoe geloofwaardig is je pleidooi voor een tweestatenoplossing dan nog?
Volg Frankrijk en erken Palestina. En bedrijf de diplomatie om heel Europa en de EU daarachter te krijgen. Een ‘bevriend’ staatshoofd, Netanyahu, moet merken en voelen dat hij geen steun heeft voor zijn ongebreidelde oorlogszucht.
Jan Lantink, Nijmegen
Mijn maag sloeg om toen ik las dat de Palestijnse journalist en activist Awdah Hathaleen is vermoord. Normaal gesproken lees ik over de berichtgeving van dit conflict heen. Niet uit onverschilligheid, maar uit onmacht. Uit zelfbescherming tegen de overdaad aan treurige ontwikkelingen. Maar dit bericht kwam anders binnen. Want Awdah heb ik ooit ontmoet.
Als student kreeg ik in 2018 de kans om Israël en Palestina te bezoeken. Een vriendin was op uitwisseling in Tel Aviv, ik zou een paar dagen de toerist spelen: het bruisende nachtleven van Tel Aviv, een korte culturele stop in Jeruzalem en een avontuurlijke tocht naar een bedoeïenendorp in Umm al-Khair.
Het dorpje, dat minder inwoners telde dan het aantal economiestudenten in Amsterdam, lag in de woestijn in het zuiden van de Westelijke Jordaanoever, tegen de grens met Israël. Een grens die alsmaar leek te schuiven. Wat heeft een student daar te zoeken?
Een Palestijnse activist had het idee om toerisme in de regio aan te wakkeren. Om zijn bedoeïenencultuur levend te houden, om de verborgen schoonheid van het woestijnlandschap dat hij thuis noemde te tonen, en om aandacht te vragen voor de escalerende spanningen met nabijgelegen kolonisten.
Deze activist was Awdah.
Op zo’n reis wordt je mensbeeld rijker. Eerst zie je vooral verschillen. Het land en de mensen voelen ver en vreemd. Maar zodra je ontbijt op het tapijt, voetbal speelt met de dorpskinderen of mierzoete thee krijgt ingeschonken rond een kampvuur, dan vallen de verschillen even weg en zie je vooral je medemens.
Het verschil zit dan nog alleen in de confronterende omstandigheden van die medemens. Bijvoorbeeld, het keer op keer moeten heropbouwen van je woning en gemeenschap omdat deze telkens weer worden vernietigd. Moeten oppassen voor stenen die zomaar uit de lucht komen vallen. Beschoten worden door een extremist... Dat is waar de wezenlijke verschillen zitten.
Wat mij opviel was het mededogen en de nuance in het verhaal dat Awdah vertelde. De woede en het onbegrip die hem in zijn jeugd overspoelden hadden plaatsgemaakt voor zachtheid en vastberadenheid. In zijn woorden klonk nog pijn, maar vooral ook hoop. Hij schoor Palestijnen noch Israëliërs over één kam. Hij geloofde dat pacifisme de enige uitweg kon zijn. Zelf had ik het conflict tot dan beschouwd als een onoplosbare strijd: een eeuwenoude bloedvete tussen twee volkeren. Awdah brak dat beeld open.
Tijdens de reis had ik zowel Israëliërs als Palestijnen ontmoet die niets liever wilden dan vrede. Ik had van ieder de gastvrijheid ontvangen waarvan ik hoopte dat die ook tussen hen bestond.
Sinds het begin van deze oorlog is die hoop helaas steeds verder afgestompt. Dagelijks worden we geconfronteerd met nieuwe gruwelen. Je voelt je een treurige toeschouwer die in onmacht alleen nog maar kan kiezen tussen toekijken of wegkijken.
Meestal houd ik me afzijdig van commentaar op internationale conflicten. Ik ben onderdeel van het stilzwijgende midden. Zwijgend om niet iets verkeerds te zeggen over een onderwerp waar ik me niet voldoende over geïnformeerd heb.
Maar dit is geen opinie, dit is een rouwbrief. De moord op Awdah, een mens dat ik heel even heb mogen kennen, raakt me diep. Awdah is er niet meer. Maar zijn hoop op vrede moet in leven worden gehouden.
Ruben Apuzzo, Amsterdam
Naar aanleiding van de column van Max Pam, ‘Precies op de plek waar drie godsdiensten samenkomen, waren honger, dood en verderf rond’, dringt een gedachte zich bij mij op: waren er maar geen godsdiensten ontstaan, dan spraken wij ook niet van al die verschillende belangen die joden, moslims of christenen, et cetera maar blijven najagen.
Bij de ene groep is het beloofde land toegezegd en bij het andere geloof weer iets anders. Of het nu veertig maagden zijn in het hiernamaals, voor mijzelf blijven het allemaal sprookjes. En met de voorgeschreven naastenliefde gaat het al evenmin de goede kant op onder die gelovigen.
Godsdiensten brengen over en weer veel te veel leed met zich mee om in die goed bedoelde geschriften te kunnen blijven geloven. Daarom is mijn adagium: ‘geloof maakt meer stuk dan God je lief is’.
Ronald Motta, Velddriel
God, goede God! Laat ik me richten tot U. U hebt in het monotheïsme het alleenrecht gekregen om te doen en laten wat U wilt. U staat voor rechtvaardigheid, verdraagzaamheid, gelijkheid, voor alles wat maar goed genoemd kan worden. Waar komt deze enorme puinzooi dan vandaan?
Uit Uw naam doet het zogenaamde uitverkoren volk precies wat het zelf ooit overkwam. En in het land waar dat gebeurde maakt de regering zich wederom schuldig aan genocide door veto’s uit te spreken. Wat is de logica van Uw beleid? Of beleidt U helemaal niet?
Dus God, hoe denkt U nu te reageren op al die smeekbeden om water en eten? Of wedt U gewoon op de sterkste?
Reina Merhottein-de Haan, Gokceovacik (Turkije)
In haar ingezonden brief vertelt Cathy van Beek dat ze ergens heeft gelezen dat dieren geen empathisch vermogen hebben in tegenstelling tot mensen. Dat moeten oude boeken of tijdschriften zijn geweest.
In diverse boeken en essays schreef de Nederlands-Amerikaanse bioloog Frans de Waal in de laatste paar decennia over het empathisch vermogen van dieren. De eerste bewijzen daarvoor dateren van rond 1960. De mens is daarin dus niet onderscheidend.
Dieren moorden soms de hele familie van soortgenoten uit, maar het uitmoorden van tienduizenden of miljoenen soortgenoten is, voor zover mij bekend, alleen bij de mens beschreven. Zijn we toch nog uniek!
Ad van Vuuren, Lelystad
Moeder aarde piept en kraakt, trilt, schudt en beeft onder alle geopolitieke verschuivingen, een veranderende wereldorde, conflicten en oorlogen. Zij schrikt wakker. Nu de wereld nog.
Natuurlijk is het geen symbool, de aarde bekommert zich niet om geopolitiek en beschikt niet over een ‘wetend veld’ dat volgens sommigen zou bestaan, er schuiven af en toe gewoon aardplaten over elkaar heen. Dat doen ze ook als het overal pais en vree is.
Maar met een beetje goeie wil zouden we het als een metafoor kunnen zien.
Ruud Joppen, Nijmegen
Nieuwe democratie? Het kan een stuk eenvoudiger. Rechts wil het geld weghalen bij de inwoners, links bij de ondernemers, het midden eet van beide walletjes. Waar blijven de drie politieke partijen Rechts, Links en Midden Nederland? Die schrijven samen een verkiezingsprogramma, de kiezer stemt en krijgt alles gerealiseerd uit zo’n programma. Waar voor je geld, dus! Weg eenmanspartijtjes, weg compromissen, weg onvrede, weg te lage opkomst. Pas dan kun je met recht zeggen: ‘het volk heeft gekozen’.
Wim van Oudheusden, Loosdrecht
Ophef in de modewereld nadat in Vogue foto’s hadden gestaan, van met AI gemaakte modellen. Oneerlijke concurrentie, broodroof, en niet-natuurlijk en niet-authentiek.
Maar wat is er authentiek aan levende modellen van wie de natuurlijke schoonheid ‘verbeterd’ is door verhullende en ondersteunende kleding, cosmetica, digitale fotografische filters, plastischchirurgische correcties van borsten, billen, lippen, neus en oogleden door bevoegde en hopelijk bekwame artsen, vocht afdrijvende en andere gewicht verminderende medicijnen?
Wat mij betreft, mag AI worden toegepast in de modewereld op voorwaarde dat de training is gebeurd met op rechtmatige en rechtvaardige wijze verkregen informatie, en dat de modemagazines volledig transparant zijn als ze AI-modellen toepassen.
Voor levende modellen betekent dit uiteraard minder opdrachten, maar ook in de modewereld geldt de economische wet van Joseph Schumpeter, die van technologische vooruitgang en creatieve destructie. Of moeten magazines, net als kolenstokers op elektrische treinen, verplicht worden modellen te blijven inhuren, ook als ze AI toepassen?
Wat natuurlijke schoonheid betreft, als levende modellen nu ook nog transparant willen zijn over alle mogelijke ingrepen die zij hebben laten verrichten, concurreren AI en modellen op een gelijk speelveld. Of is dit laatste (nog) een brug te ver, en maakt dit inbreuk op de privélevenssfeer van levende modellen? En voor modefotografen geldt, dat ze andere objecten zullen moeten zoeken.
Hans Moonen, Utrecht
Aisha Dutrieux adviseert in haar column om te investeren in het vrouwenvoetbal. Leuk idee, maar hoe mooi zou het zijn als er juist eens niet (extra) wordt geïnvesteerd in voetbal, maar juist in andere sporten. De recentelijke mededeling van het stoppen van de ‘medaillebonus’ door sportkoepel NOCNSF geeft al aan dat er geen sprake is van geld in overvloed. Door juist te investeren in andere sporten, krijgen zij de aandacht die ze verdienen.
Micha Hoogewoud, Hoofddorp
Elke donderdag kijk ik trouw uit naar de rubriek De bewust digibete burger van Olaf Tempelman. Voor wat betreft de laatste column: mijn vader rookte altijd. Toen ik een jaar of 9 à 10 was, stak hij, toen ik wilde weten hoe het was, pardoes een sigaret in mijn mond. Ik vond dat toen zó vies dat ik nooit meer een sigaret heb aangeraakt. Helaas zal die tactiek bij het gebruik van smartphones wel niet werken.
Coen van den Heuvel, Eindhoven
Het gezegde luidt, dat een ongeluk in een klein hoekje zit en zelfs fataal kan zijn. Dat zien we bij de dood van Derk Sauer, overleden na een incident op zijn zeilboot. Zo ongelukkig kan het dus lopen.
Ik was klasgenoot van Derk op het Casimir Lyceum in keurig Amstelveen in de jaren zestig en zat vaak naast hem. Net als hij toen was ik ook erg kritisch op de school en op de kapitalistische maatschappij. Derk was meer van de acties, ik meer van de discussie. Na school hebben wij geen contact meer gehad.
Later heb ik me wel eens afgevraagd hoe hij zijn socialistische idealen kon combineren met de publicaties van bladen als Cosmopolitan, die ik zie als uithangborden van de kapitalistische consumptiemaatschappij. Maar goed, hij zal er zijn motieven voor hebben gehad.
Zelf heb ik geprobeerd mijn geweten en PSP-idealen van toen trouw te blijven. Daardoor alleen in de marge meegedaan met de maatschappij, door soms werken voor geld af te wisselen met vrijwilligerswerk en meer van de wereld te zien en te leren kennen.
En gelukkig heb ik als 67+-Nederlander nu het voorrecht AOW te mogen ontvangen. Voortgekomen uit het socialistische, solidaire gedachtengoed van Willem Drees.
Ik hoop dat het idealisme van de Derk van toen en de wijsheid van Drees terug zullen komen in de Nederlandse maatschappij. Dat is hoognodig.
Wouter Schuitemaker, Amsterdam
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans te worden gepubliceerd. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks worden ongeveer vijftig brieven geselecteerd. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant