Energiedeskundigen maken gehakt van de deal die de Europese Unie zondag sloot met de Verenigde Staten. Europa moet de komende drie jaar in totaal 750 miljard dollar aan olie en gas inkopen in de VS. Maar dat bedrag is volstrekt onhaalbaar, denken ze.
Binnen de energiesector zullen velen van hun stoel zijn gevallen toen details van het Amerikaans-Brusselse akkoord naar buiten kwamen. De EU moet de komende drie jaar telkens 250 miljard dollar (bijna 219 miljard euro) uitgeven aan olie en gas uit de VS. Althans, dat is de bedoeling.
Maar marktvolgers zijn het erover eens dat dat nooit gaat gebeuren. "Het bedrag van 250 miljard is echt absurd. Dat is gewoon niet mogelijk", stelt gasexpert Jilles van den Beukel van onderzoeksinstituut HCSS.
"We importeren als Europa jaarlijks grofweg 70 tot 80 miljard euro aan energie uit de VS. Dat zou de komende jaren misschien kunnen groeien naar 100 miljard, maar daar blijft het bij."
Ook wijst Van den Beukel erop dat energie niet wordt gekocht door de EU of de lidstaten, maar door commerciële bedrijven zoals Shell, Total of Trafigura. Die kijken vooral naar de prijs en niet naar afspraken die overheden met elkaar maken.
"We hebben ook helemaal geen 250 miljard euro aan energie nodig", stelt energie-expert Martien Visser. "Daar komt bij dat we zelf wat aardgas produceren en we veel uit Noorwegen halen."
Als het om gas gaat, koopt Europa in de VS vooral veel vloeibaar aardgas (lng). "Als ik realistisch kijk naar wat we in Europa nodig hebben aan lng, kom je uit op misschien 25 miljard dollar per jaar", zegt Visser. "De overige 225 miljard dollar uit de deal zou je dan moeten uitgeven aan olie. Dat ga je in de praktijk nooit halen, ook doordat we steeds minder fossiele energie gebruiken."
Daarbij speelt mee dat de Amerikanen ook met andere landen afspraken maken over de aankoop van energie. "Dan wordt het voor de VS heel lastig om aan al die vraag te voldoen", stelt Visser, die er ook op wijst dat marktpartijen beslissen waar ze inkopen. "De markt gaat zijn eigen gang."
Hoewel de afgesproken bedragen niet haalbaar zijn, lijkt het belang van de VS als energieleverancier de komende jaren wel steeds groter te worden. Zo haalden EU-landen in het eerste kwartaal van dit jaar meer dan de helft (50,7 procent) van hun vloeibare aardgas uit de VS. Ook voor olie zijn de Amerikanen de belangrijkste bron, met een aandeel van 15 procent.
De vrees bestaat dat de afhankelijkheid van de Amerikanen net zo groot wordt als bij defensie. Op dat gebied heeft Europa lang gesteund op veiligheidsgaranties van de VS en zijn eigen krijgsmacht deels verwaarloosd. Maar onder president Donald Trump zijn die Amerikaanse garanties minder zeker.
Daardoor moet Europa plotseling honderden miljarden uittrekken om de eigen veiligheid op orde te krijgen. "We moeten oppassen dat we niet hetzelfde doen met energie", zegt Gerben-Jan Gerbrandy, Europarlementariër voor D66.
"De afhankelijkheid op energiegebied hebben we deels zelf gedaan, doordat we van Russisch gas af wilden. Dat moet je dan ergens anders vandaan halen en de alternatieven zijn dungezaaid. Als de ene kraan dichtgaat, moet de andere wel open."
Maar voor de langere termijn pleit Gerbrandy voor grote investeringen in Europese energieproductie. "Anders blijf je heel erg afhankelijk."
Ook NSC en CDA sluiten zich daarbij aan. "Want dan zit je in de toekomst sterker aan onderhandelingstafels", stelt CDA-Europarlementariër Tom Berendsen. "Het liefst wil je het geld natuurlijk uitgeven in Europa. Maar dat gaat niet met alles. Lng hebben we niet zelf, dus dat moeten we importeren."
Source: Nu.nl economisch