is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Gelijkgezinde EU-landen moeten desnoods zelf in actie komen, de Georgische democratie hangt aan een zijden draad.
Met de maandenlange gevangenisstraffen voor zeven Georgische oppositiepolitici hebben de machthebbers in Georgië opnieuw een stap gezet richting verdere ‘russificering’ van de Georgische politiek. Dat proces is alarmerend en voltrekt zich heel snel – sneller helaas dan de EU erop reageert.
In december 2023 vierden Georgiërs in Tbilisi massaal dat het land kandidaat-lid was geworden van de Europese Unie. Maar daarna deelde Georgische Droom, de machtspartij van oligarch Bidzina Ivanisjvili, een mokerslag uit aan de Europese aspiraties van de grote meerderheid van het volk én aan de democratie zelf.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Eerst werd ondanks massale straatprotesten een strenge ‘buitenlandse agent’-wet naar Russisch model aangenomen, die de staat een instrument in handen gaf om het maatschappelijk middenveld te kortwieken. Daarna haalde Georgische Droom bij parlementsverkiezingen alle trucs uit de kast om de uitslag te manipuleren en de verkiezingen te ‘winnen’.
Veel Georgiërs blijven hiertegen met ongelooflijke taaiheid protesteren, maar hun vreedzame acties worden met veel geweld onderdrukt. De oppositie erkende de verkiezingsuitslag niet en boycotte het nieuwe parlement. Nu hangt de Georgische democratie aan een zijden draad, met lokale verkiezingen gepland voor dit najaar.
De Russische hand is herkenbaar in propaganda die wordt gebruikt om machtsmisbruik goed te praten. Dat is onder andere zichtbaar in de campagne, actief ondersteund door de Georgische orthodoxe kerk, dat het Westen erop uit is ‘niet-traditionele’ en ‘on-Georgische’ waarden op te leggen. Ivanisjvili zelf beschuldigde de oppositie er in april 2024 van deel uit te maken van een ‘mondiale oorlogssamenzwering’, gesteund vanuit het Westen, die erop gericht is zijn bewind omver te stoten. Sindsdien is alles geoorloofd in de strijd tegen de oppositie, inclusief het gebruik van grof geweld, marteling, en celstraffen.
Georgië werd in 2008 binnengevallen door Rusland, dat de facto al twee Georgische gebieden heeft opgeslokt. Maar de Europese oriëntatie van de bevolking is 22 jaar na de vreedzame Rozenrevolutie vrijwel onaangetast. Dat maakt het des te schrijnender dat sinds Georgië kandidaat-lid werd van de EU, Rusland alles op alles lijkt te zetten om de democratie en de Europese oriëntatie van het land voorgoed de nek om te draaien. Terwijl Russische invloed juist afneemt in buurlanden Armenië en Azerbeidzjan, ruikt het Kremlin in Georgië succes.
Salomé Zoerabisjvili, de eerste vrouwelijke president van Georgië (die haar afzetting in 2024 onrechtmatig noemt) roept de EU op klare wijn te schenken over de ‘autoritaire machtsovername’ in het land. Uitstel van een duidelijke Europese stellingname komt neer op ‘zwichten voor autoritaire en Russische ondermijning’, stelt ze in een brief aan EU-buitenlandchef Kaja Kallas.
Haar noodkreet is begrijpelijk, gezien de afwezigheid van een krachtige Europese reactie. Europa zou veel meer moeten doen om de democratische krachten in het land te ondersteunen (zeker nu Amerikaanse hulp wegvalt) en de pijlen te richten op Georgische Droom en de kongsi van politici, rechters en zakenlieden die de democratie de nek omdraait. Gelijkgezinde EU-landen moeten desnoods zelf in actie komen, want zolang de EU van binnenuit wordt gesaboteerd door leiders als Viktor Orbán, straalt de Unie extern te vaak zwakte en verdeeldheid uit.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant