Israëlische mensenrechtenorganisaties trokken maandag aan de bel: ze beschuldigen hun eigen regering van genocide in de Gazastrook. Staat de Israëlische bevolking zelf nog wel achter zijn premier en diens beleid? Experts leggen de laatste stand van zaken uit.
Is dit een teken aan de wand dat de binnenlandse steun voor premier Benjamin Netanyahu op losse schroeven staat? De deskundigen met wie NU.nl sprak zijn duidelijk: de twee kritische mensenrechtenorganisaties zijn niet representatief voor de Israëlische bevolking.
De meerderheid van de Israëliërs is klaar met de oorlog, zegt Midden-Oostenkenner Peter Malcontent tegen NU.nl. "De oorlog zorgt ook bij Israëliërs zelf voor ellende. Ze lopen ook met vragen rond: wat is het nut om nog door te gaan? En: is Hamas niet al verslagen?"
Er zijn in Israël weliswaar demonstraties tegen het oorlogsbeleid van Netanyahu, maar die draaien niet om de honger of het geweld in Gaza, zegt Erwin van Veen, Midden-Oostenexpert aan Instituut Clingendael. "De demonstraties in Israël hebben als doel de gegijzelden vrij te krijgen. Die hebben weinig tot niets te maken met het Palestijnse leed in Gaza." Voor dat leed is in Israël weinig erkenning, zegt Van Veen.
Dat zie je terug in de peilingen. Daarin geeft 53 procent van de ondervraagde Israëliërs aan dat Gaza wat hen betreft geen humanitaire hulp mag krijgen voordat de gegijzelden vrij zijn. Een meerderheid steunt het geweld van het Israëlische leger.
Dat de Israëliërs niet bezig zijn met het leed van de Palestijnen is "heel triest, maar te verklaren", zegt Malcontent. "Een groot deel van de Israëliërs is opgevoed met het idee dat 'de Palestijn' een bedreiging vormt. En in elke Israëlische familie zit altijd minstens één persoon in het leger."
In Israël heeft het leger bovendien een bijzondere status, vanwege de dreiging van omliggende landen. "Omdat zoveel mensen in dat leger dienen, en omdat het leger die bijzondere status heeft, is het heel lastig om je daartegen te keren", zegt Malcontent.
Er is wel een kleine kritische minderheid, die voorzichtig iets lijkt te groeien. Er ontstaan kleine protesten met naast de foto's van de gegijzelden ook foto's van kinderen in Gaza. Dat is nieuw, zegt de Midden-Oostenkenner. Tot die kritische minderheid behoren ook de mensenrechtenorganisaties die zich maandag uitspraken over een genocide in Gaza.
Dat laat volgens Van Veen zien dat de achterban van die twee organisaties vooralsnog klein is in Israël. "Dat ze nu publiekelijk erkennen dat daar een genocide plaatsvindt, is zeker niet representatief voor de Israëlische bevolking. Daarnaast is deze kritiek nogal laat voor een mensenrechtenorganisatie."
Volgens Van Veen, die vorig najaar Israël nog bezocht, is het sentiment er verhard: "Ze zien zichzelf als slachtoffer en stellen Hamas gelijk aan de Palestijnen in Gaza", merkte hij toen. "Ze hebben geen empathie, besef, of inzicht van de gruwelijkheden die Israël daar aan het aanrichten is."
Op dit moment stijgt Netanyahu zelfs in de peilingen. Dat komt door de oorlog in Iran van een maand geleden. Israël voerde aanvallen uit onder het mom van zelfverdediging, vanwege de dreiging van het Iraanse nucleaire programma.
Dat had het gewenste effect voor Netanyahu, zegt Malcontent: "Leiders van allerlei landen hebben dat in het verleden gedaan. Is er binnenlandse onrust? Leid je bevolking af: start ergens anders een oorlog." Er is een risico dat dat misgaat, maar deze aanval was goed voorbereid. Daarmee maakte hij zichzelf weer de held van het volk.
Van Veen voegt daaraan toe dat het er somber uitziet: "Het gaat nog wel even duren voordat in Israël het besef indaalt wat ze in Gaza hebben aangericht en wat voor enorm moreel failliet dat betekent."
De uitspraak van de mensenrechtenorganisaties zou wel al effect kunnen hebben op het buitenland, zegt Malcontent: "De kritiek vanuit Israël kan krachtig overkomen. Daardoor kan in andere landen twijfel ontstaan over steun aan Israël."
Die twijfels bestaan al in Nederland. Maandagavond meldde demissionair premier Dick Schoof dat het demissionaire kabinet overweegt om nationale maatregelen te treffen tegen Israël. Ook in Europees verband wordt gesproken over maatregelen tegen Israël. Dat kan de populariteit van Netanyahu beïnvloeden, stelt Malcontent.
"Het geheugen van de mens is kort", zegt hij. "Zeker als de druk van de buitenwereld gaat toenemen. Europa en Nederland verschuiven al. Als er serieuze economische sancties komen, kan de populariteit van Netanyahu zo weer dalen."
Source: Nu.nl algemeen