De NS heeft het afgelopen half jaar opnieuw een verlies gedraaid van tientallen miljoenen. Het aantal reizigers groeide wel, maar het zijn er nog steeds minder dan gehoopt. Dat heeft onder meer in combinatie met de hoge inflatie geleid tot verlies.
De eerste jaarhelft draaide de NS een operationeel verlies van 60 miljoen euro, een kleine verbetering ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Toen was het verlies 65 miljoen euro. "Nog steeds overduidelijk onvoldoende voor een financieel gezond NS", schrijft het spoorbedrijf in het rapport dat dinsdagavond verscheen.
Het verlies komt niet als een verrassing, zegt woordvoerder Oscar van Elferen tegen NU.nl. "Sinds de coronatijd is het aantal reizigers ingestort." Het afgelopen half jaar verkocht het spoorbedrijf door kortingstickets en campagnes wel meer kaartjes, maar het is nog niet op hetzelfde niveau als voor de pandemie.
"En dat gaat waarschijnlijk ook niet meer gebeuren, aangezien veel mensen regelmatig thuiswerken." In de afgelopen zes maanden vervoerde het bedrijf 93 procent van het aantal reizigers van 2019. Gemiddeld is slechts 30 procent van de stoelen in de trein bezet.
Verder heeft het spoorbedrijf last van de bezuinigingen op het openbaar vervoer en de lagere overheidsbijdrage voor de ov-studentenkaarten. Op jaarbasis scheelt dat ongeveer 97 miljoen euro.
Een andere belangrijke oorzaak voor het verlies is het "inflatiegat", zegt Elferen. "De inflatie heeft ook voor de NS alles duurder gemaakt, maar die hebben we niet altijd doorberekend in de prijs van treinkaartjes." Het verschil tussen de werkelijke inflatie en de doorberekende inflatie is 11 procent.
"We moeten dus iets doen aan de kostenkant om ervoor te zorgen dat we de kosten niet hoeven door te berekenen aan de reizigers. Helaas is dat niet altijd haalbaar." Eerder deze maand maakte demissionair staatssecretaris Thierry Aartsen (Openbaar Vervoer) bekend dat treinkaartjes volgend jaar 6 tot 9 procent duurder worden.
Ook op andere punten kunnen reizigers last krijgen van het verlies. Zo wordt volgend jaar minder materieel ingezet, waardoor de kans op een zitplaats kleiner wordt. Vooral in de spits op de drukke dinsdagen en donderdagen wordt het moeilijker om aan een zitplaats te komen. Verder blijven verstorende werkzaamheden aan de orde van de dag.
Vanaf 2028 wil het spoorbedrijf dat de structurele kosten met 200 miljoen euro, ongeveer 5 procent van de totale kosten, zijn gedaald. Dat wil het bedrijf onder meer doen door het hoofdkantoor te laten krimpen en te besparen op inhuur, IT en huisvestingskosten. Naar verwachting is aan het einde van dit jaar 50 miljoen euro aan structurele jaarlijkse besparingen doorgevoerd.
In de halfjaarcijfers heeft de NS rekening gehouden met een loonsverhoging die mogelijk met terugwerkende kracht moet worden uitbetaald. De precieze loonsverhoging moet nog worden vastgesteld in het cao, waardoor het effect ervan op de kosten van het spoorbedrijf nog niet helemaal duidelijk zijn. Over de eisen van de vakbonden en mogelijk nieuwe stakingen lees je meer in onderstaand artikel.
Mogelijk wordt ook in het cao opgenomen dat meer personeel vervroegd met pensioen kan gaan door het uitbreiden van de zwaarwerkregeling. Daarvoor moet de NS dan nog eens 200 miljoen euro vrijmaken.
Source: Nu.nl economisch