Een Russische rechtbank heeft de activist Olga Komleva veroordeeld tot twaalf jaar cel voor haar banden met een ‘extremistische’ organisatie en het verspreiden van ‘nepnieuws’. Ze was lid van de beweging van de vorig jaar overleden oppositieleider Aleksej Navalny.
is correspondent Rusland van de Volkskrant. Hij woont sinds 1992 in Moskou.
‘We zullen onze strijd voortzetten’, zei Olga Komleva (46) lachend, nadat haar in de rechtszaal handboeien waren omgedaan. Ze zat al meer dan een jaar in voorarrest. De activist wierp kushandjes naar het publiek, dat slechts bij de uitspraak aanwezig mocht zijn en haar na de uitspraak van rechter Rafis Nabiëv een staande ovatie gaf.
Het proces zelf vond plaats achter gesloten deuren, zonder pers, publiek of familieleden. Daardoor is er niets bekend over het verloop ervan, omdat ook haar advocaat er geen mededelingen over kan doen. De openbare aanklager had dertien jaar geëist, zei een glimlachende Komleva vorige week in het voorbijgaan tegen sympathisanten die naar de rechtbank waren gekomen om haar een hart onder de riem te steken.
Komleva werkte in Oefa, hoofdstad van de deelrepubliek Basjkirië, bij het kadaster en raakte nog maar vrij recentelijk geïnteresseerd in politiek. Ze was enige jaren vrijwilliger in plaatselijke afdeling van de beweging van Navalny en nam deel aan de protesten voor diens vrijlating, nadat hij begin 2021 meteen na aankomst uit Duitsland was gearresteerd. Dat was nog voordat de organisatie in het voorjaar ‘extremistisch’ werd verklaard.
Daarbij werd ze herhaaldelijk opgepakt en beboet, ook nadat ze in het voorjaar van 2022 deelnam aan straatprotesten tegen de Russische inval in Oekraïne. De boetes liepen op tot duizenden euro’s, er werd bij haar thuis huiszoeking verricht en de politie legde beslag op onroerend goed en banktegoeden. ‘Ik word gestraft voor mijn woorden, omdat ik niet zwijg’, zei ze in 2023.
Voor de nieuwssite RusNews deed Komleva later verslag van de rechtszaak tegen de plaatselijke politica Lilia Tsjanysjeva, die net als zij actief was in de organisatie van Navalny en in 2024 tot 9,5 jaar strafkolonie werd veroordeeld. Tsjanysjeva kwam op 1 augustus van dat jaar vrij bij een gevangenenruil tussen Rusland en de Verenigde Staten.
Komleva zat toen al vast. Ze werd in maart vorig jaar gearresteerd wegens ‘extremisme’, later kwam daar de beschuldiging bovenop van het verspreiden van ‘nepnieuws’, mogelijk op basis van een bericht dat ze in 2022 op Twitter (nu X) had geplaatst.
De in Rusland verboden mensenrechtenorganisatie Memorial heeft Komleva erkend als politieke gevangene, een van de meer dan drieduizend die volgens de organisatie om politieke motieven vastzitten in Rusland. ‘De belangrijkste beschuldiging tegen haar is dat ze niet van de zittende macht houdt’, zei haar man Vjatsjeslav Komlev tijdens het proces tegen RusNews.
De zware straf voor Komleva past in een trend. In 2022 werd nog geschokt gereageerd toen het Moskouse gemeenteraadslid Aleksej Gorinov zeven jaar strafkolonie kreeg wegens ‘nepnieuws’, maar rechters in Rusland hanteren geleidelijk een steeds zwaardere strafmaat, vooral als het gaat om ‘extremisme’. Gorinov kreeg er in november nog drie jaar bij wegens ‘rechtvaardigen van terrorisme’.
In april van dit jaar werden in Moskou vier journalisten veroordeeld tot 5,5 jaar, enkel voor vermeende banden met de organisatie van Navalny. Intussen worden steeds weer nieuwe mensen opgepakt onder hetzelfde voorwendsel. Dat hoeft niet altijd te eindigen met een gevangenisstraf, soms blijft het bij een boete van omgerekend enkele duizenden euro’s.
Vorige week werd in Sint-Petersburg de 58-jarige zakenman Grigori Koenis gearresteerd, omdat hij in februari 2022 een bedrag van 3.500 roebel (ruim 35 euro) had overgemaakt aan Navalny’s anti-corruptiefonds. Hij riskeert een maximale gevangenisstraf van acht jaar.
Koenis blijft in ieder geval tot 15 september in voorarrest. In Petersburg verwierf hij bekendheid als uitgever van een gratis wijkkrant en als initiator van een goedlopende delivery service, een van de eerste in Rusland.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant