In navolging van enkele andere westerse landen heeft ook Nederland twee Israëlische ministers de toegang tot het land ontzegd. Wie zijn Itamar Ben-Gvir en Bezalel Smotrich, de radicaalste stemmen binnen de regering van Benjamin Netanyahu?
Overal waar hij gaat, neemt Itamar Ben-Gvir controverse met zich mee. Hij werd veroordeeld voor het aanwakkeren van racisme, zag zijn dienstplicht geweigerd worden omdat hij te extremistisch was, en had een tijdlang een portret aan de muur van Baruch Goldstein, de Joodse terrorist die in 1994 29 Palestijnen doodde in een moskee in het bezette Hebron op de Westelijke Jordaanoever.
Toch staat Ben-Gvir nu als minister van Binnenlandse Veiligheid aan het hoofd van de Israëlische politie. Bij zijn aantreden in 2022 werden de bevoegdheden van het ministerie zelfs uitgebreid, waardoor ook de grenspolitie op de Westoever onder Ben-Gvirs gezag valt. Die tak van de politie moet onder meer optreden tegen Joodse nederzettingen die volgens de Israëlische wet illegaal zijn, maar in de praktijk komt daar weinig van terecht. En dat is sinds het aantreden van Ben-Gvir, die zelf in zo’n nederzetting woont, alleen maar minder geworden.
In aanloop naar de verkiezingen die hem zijn ministerschap opleverden, liet Ben-Gvir zich als lijsttrekker van de uiterst rechtse partij Joodse Kracht graag een gematigder imago aanmeten. Maar tijdens zijn ministerschap is daar weinig van over. Ben-Gvir fantaseert openlijk over de inlijving van de Palestijnse gebieden bij Israël en ziet het leger het liefst veel verder gaan in de oorlogvoering tegen Hamas.
Afgelopen week zei hij nog dat er ‘geen echte hongersnood’ is in Gaza. ‘Als ze honger hadden, zouden ze de gijzelaars naar huis hebben gestuurd.’ Een jaar eerder noemde hij het ‘aanmoedigen van emigratie’ – volgens critici een eufemisme voor etnische zuivering – de ‘meest ethische’ oplossing voor het conflict.
Ben-Gvir werd geboren in een gematigd religieus gezin, maar radicaliseerde eind jaren tachtig tijdens de eerste intifada, de Palestijnse opstand tegen de Israëlische bezetting. De jonge Itamar liet zich inspireren door de extremistische rabbijn Meir Kahane en sloot zich aan bij diens politieke partij Kach. Nadat Kach de aanslag van Goldstein in Hebron had vergoelijkt, werd de partij door Israël bestempeld als terroristisch en verboden. Toch liet Ben-Gvir het kahanisme niet los.
Zijn denkbeelden vertalen zich ook in beleid. Ben-Gvir is een groot voorstander van wapenbezit en deelt sinds zijn aantreden vergunningen uit aan kolonisten in de bezette gebieden. Naar eigen zeggen om de veiligheid van de Joodse bevolking te garanderen, maar de kolonisten gebruiken de wapens ook voor aanslagen op Palestijnen en hun bezittingen. Ook haalde Ben-Gvir de broekriem aan in Israëlische gevangenissen, waar Palestijnse gevangenen nog slechter worden behandeld dan voor 7 oktober, tot martelingen aan toe.
Begin dit jaar stapte Ben-Gvir met zijn partij uit het kabinet, uit onvrede over het overeengekomen staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas. Daarbij legde hij ook zijn werkzaamheden als minister naast zich neer. Nadat het Israëlische leger enkele weken later met nieuwe aanvallen op Gaza een einde had gemaakt aan het bestand, keerde Ben-Gvir tevreden terug. Zijn ministerspost lag nog op hem te wachten.
Bezalel Smotrich verkondigt samen met Ben-Gvir het extreemste geluid binnen de regering van premier Benjamin Netanyahu. De extreemrechtse minister van Financiën is uitgesproken voorstander van een ‘Groot-Israël’. Hij vindt dat de Joden het goddelijke recht hebben op het gebied waaruit Israël volgens de Bijbel bestaat, zelfs tot aan de Syrische hoofdstad Damascus. ‘We nemen geen vreemd grondgebied in, maar de nalatenschap van onze voorouders’, zei Smotrich nadat het kabinet in mei groen licht had gegeven voor 22 nieuwe Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever.
Gezien zijn afkomst is Smotrichs heilige geloof in de uitbreiding van de Israëlische nederzettingen niet verrassend. Hij werd in 1980 geboren op de Golanhoogten, een gebied dat Israël in 1967 heeft veroverd op Syrië. Tegenwoordig woont hij, net als geestverwant Ben-Gvir, in een nederzetting op de Westoever.
De binnenlandse veiligheidsdienst Shin Bet arresteerde Smotrich, samen met vier andere rechtse activisten, in 2005. Uit protest tegen het voornemen van de toenmalige regering om de Israëlische nederzettingen in Gaza te ontruimen, zou Smotrich van plan zijn geweest een snelweg te blokkeren. Daarvoor had het vijftal 700 liter olie en benzine bij zich. Smotrich kwam na drieënhalve week vrij, zonder veroordeling.
Na zijn entree in de Knesset in 2015 werkte Smotrich zich op tot de hoogste echelons van de Israëlische politiek. Toen Netanyahu hem in 2022 polste voor zijn nieuwe regering, wilde hij eigenlijk defensieminister worden. Omdat de Verenigde Staten daar niet mee konden leven, moest Smotrich genoegen nemen met het ministerie van Financiën. Wel kreeg hij de leiding over het burgerlijke bestuur in de bezette gebieden, voor zowel de kolonisten als de Palestijnen.
Smotrich raakt veelvuldig in opspraak vanwege zijn extreme uitspraken. Uitspraken die hij en Ben-Gvir deden, worden door onder meer Zuid-Afrika bij het Internationaal Gerechtshof aangevoerd als bewijs dat Israël genocidale intenties heeft.
Zo noemde hij het vorig jaar ‘rechtvaardig en moreel verantwoord’ om de twee miljoen Palestijnen in Gaza uit te hongeren totdat de Israëlische gijzelaars worden vrijgelaten. ‘Maar niemand in de wereld zou ons dat laten doen.’ Ook heeft hij gezegd dat er ‘niet zoiets bestaat’ als een Palestijns volk.
Als minister van Financiën zet hij die woorden kracht bij in de vorm van beleid. Zo ziet hij er hoogstpersoonlijk op toe dat de Palestijnse Autoriteit (PA) honderden miljoenen euro’s aan belastinggeld misloopt. Als onderdeel van de Oslo-akkoorden (1993) int Israël de belasting op goederen die via Israël de Palestijnse gebieden binnenkomen. Het geld moet vervolgens worden gestort op de rekening van de PA, maar na de aanval van Hamas op 7 oktober 2023 draaide Israël deze geldkraan dicht.
De orthodox-joodse Smotrich richt zijn pijlen ook met enige regelmaat op de lhbti-gemeenschap. Waar vrijwel iedere politicus zich fel zou verzetten tegen de aantijging ‘fascistische homofoob’, gebruikte Smotrich de term twee jaar geleden om zichzelf te omschrijven. Daaraan voegde hij toe dat hij homo’s niet zou stenigen, mits ze zijn religie ook respecteren.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant