Het imago van de Amsterdamse luxesportschool Saints & Stars heeft een flinke deuk opgelopen, nu de Arbeidsinspectie onderzoek doet naar de uitbuiting van schoonmakers. Bij de vestiging in Oud-Zuid willen de meeste klanten het eigenlijk niet geloven. Maar: ‘Ik voelde dat er iets niet klopte.’
is economieverslaggever voor de Volkskrant
Liza Lebedeva (30) is er praktisch vanaf het begin bijgeweest. Sinds 2019 was ze ‘gold member’ van de Amsterdamse luxe-sportschoolketen Saints & Stars. Zes jaar lang heeft ze zich er in het zweet gewerkt. Ze stond met dumbbells te zwaaien, lag op matjes voor de buikspieroefeningen. Ze was verslingerd aan de klasjes met namen als ‘Holy Shred’ en ‘Holy Build’.
Het sportschoolabonnement overleefde haar studie, vriendschappen, haar eerste baantjes. Maar maandagmiddag trekt Lebedeva de deur van de gym voor de laatste keer achter zich dicht. Ze staat voor de locatie in Amsterdam Oud-Zuid, gevestigd in de voormalige Lutherkapel. Nog één keer heeft ze daar binnen haar schouders getraind, nu is het abonnement opgezegd. ‘Het is mooi geweest. Er zijn andere manieren om fit te blijven. Op een normale en humane manier.’
Lebedeva schrok zich rot toen ze vrijdag in Het Parool las dat de Arbeidsinspectie onderzoek doet naar haar sportschool. Saints & Stars, dat vier locaties heeft in Amsterdam, zou minstens 23 Indonesische en Filipijnse schoonmakers hebben uitgebuit.
De krant, die elf betrokkenen sprak, omschrijft hoe de schoonmakers een werkvisum werd beloofd. Maar terwijl van velen het paspoort werd ingenomen, kreeg geen van hen uiteindelijk een visum. Ook kregen ze geen arbeidscontract en werd het loon contant uitbetaald.
De schoonmakers werden geacht lange werkdagen te maken, waarbij ‘diensten tot vijftien uur per dag geen uitzondering’ waren. Hun leidinggevende dreigde per app met het inhouden van salaris. ‘Als we ook maar een enkele klacht of negatieve recensie krijgen (...) krijgt helemaal niemand die gehele maand betaald.’
Lebedeva kan het nog altijd niet bevatten. ‘Ik weet dat er aan uitbuiting wordt gedaan. Maar niet zo dichtbij. Dit is Nederland, hier stonden we met onze neus bovenop.’ Ze denkt al eerder te hebben gezien dat de schoonmakers zich niet op hun gemak voelden. ‘Ze probeerden zich klein en onzichtbaar op te stellen. Ze keken je niet aan, zeiden geen gedag terug. Ik wilde ze soms weleens een omhelzing geven, omdat ik al voelde dat er iets niet klopte. Dat blijkt nu inderdaad zo te zijn.’
De onthulling leidde tot veel beroering. Verschillende influencers die in het verleden reclame maakten voor het bedrijf, keerden de sportschool de rug toe. Zondagochtend werd de ingang van de locatie in Amsterdam-West besmeurd en beplakt met afbeeldingen van de Filipijnse vlag.
Bezoekers willen maandagmiddag veelal niet geassocieerd worden met de sportschool. De meesten staan de krant niet te woord; een man dreigt met een rechtszaak zodra hij voor de deur wordt gefotografeerd. Een Engels-sprekende veertiger heeft over de gesignaleerde uitbuiting nog niets vernomen. Zodra hij de bevindingen van de Inspectie en Het Parool hoort, knikt hij kort. ‘Ik moet ervandoor.’
De sportschoolketen doet sinds zondagavond zijn best om het gebutste imago te herstellen. Topman Moos verwijt zowel Het Parool als de Arbeidsinspectie dat ze verhalen verspreiden die ‘feitelijke en juridische onjuistheden bevatten’, zegt hij in een 7-minuten durende videoboodschap. ‘Het verhaal is zeer eenzijdig en voor een heel groot deel onjuist.’ Het is onduidelijk welke beweringen er precies wel of niet kloppen. Het communicatiebureau dat Saints & Stars in de arm heeft genomen, wil maandag geen verdere vragen beantwoorden.
Medewerkers worden volgens Moos ‘bespuugd, geboycot en zelfs met de dood bedreigd’ sinds publicatie. ‘Laat onze mensen met rust.’ Hij kondigt een onafhankelijk onderzoek aan. In de tussentijd zijn de leidinggevenden van de schoonmakers op non-actief gesteld. Ook zegt de sportschooleigenaar een stichting te beginnen die zich zal inzetten tegen arbeidsuitbuiting in Nederland.
Hij benadrukt zelf nooit iets vreemds te hebben gemerkt. ‘Als ik ook maar één signaal of berichtgeving had gekregen, had ik direct actie ondernomen. (...) Ook onze schoonmakers met een niet-Nederlandse afkomst zien we echt als onze eigen familie.’
Elina Vladimirovna (37) gelooft daar weinig van. ‘Ik denk dat ze een oogje hebben dichtgeknepen, ze moeten dondersgoed geweten hebben wat er speelde.’ De ngo-medewerker heeft het hele weekend zitten tobben. ‘Het is verschrikkelijk, ik voel me een onwijze hypocriet. Ik heb zin om te sporten, maar tegelijkertijd houdt de uitbuiting me heel erg bezig.’
Vooral het filmpje schoot bij haar in het verkeerde keelgat. ‘Je wilt weten: wat is er aan de hand? En wat gaan jullie hieraan doen? Maar in het filmpje straalden ze vooral uit: wij zijn het slachtoffer.’ Haar vrienden en collega’s weten wel raad met haar morele dilemma. ‘Ze zeggen: boycotten die handel. Maar ik ben dol op de Saints. Ik houd van de luxe.’
Misschien dat ze haar abonnement binnenkort op pauze zet, in afwachting van het onderzoek. Maar in de tussentijd moet ze toch blijven bewegen. En dus stond ze maandagmiddag met een beetje buikpijn weer in de gym. ‘Ik keek om me heen dacht: ja, ik sta er weer. Maar jullie ook.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant