‘Onbevredigend’, ‘onaanvaardbaar’ en ‘bijzonder pijnlijk’: het Nederlandse bedrijfsleven staat niet te juichen om het zondag gesloten handelsakkoord tussen de EU en de VS. Toch is er opluchting: de wispelturigheid van president Trumps handelsbeleid lijkt in ieder geval voor even beteugeld.
is economieredacteur van de Volkskrant.
Met het akkoord ‘komt er een voorlopig een einde aan de onzekerheid voor bedrijven’, stelt werkgeversorgansiatie VNO-NCW tevreden vast. Sinds Donald Trump op 2 april invoerheffingen voor vrijwel de hele wereld presenteerde, wisselden de percentages elkaar af: van 20 naar 10, met daarna dreigementen van 30 of zelfs 50. Dankzij het akkoord landt het balletje uiteindelijk op een heffing van 15 procent op alle Europese producten die de Verenigde Staten binnenkomen.
Dat is nog altijd ‘een bijzonder pijnlijke maatregel voor ondernemers’, aldus VNO-NCW. De werkgeversorganisatie noemt het daarom belangrijk dat de EU in gesprek blijft met de VS over ‘verdere verlaging van de tarieven en verbeterde handelsafspraken voor belangrijke Nederlandse sectoren en bedrijven’.
Evofenedex, branchevereniging voor logistiek en internationale ondernemingen, spreekt van een ‘onbevredigend compromis’. ‘Het is voor de voorspelbaarheid en stabiliteit fijn dat er een akkoord is, maar een heffing van 15 procent is nog steeds heel hoog’, zegt Casper Roerade, beleidsadviseur internationale supply chains. Hij wijst erop dat de EU andersom geen heffingen hanteert. ‘We hadden gehoopt dat er meer wederkerigheid in de deal zou zitten.’
Daarnaast is veel nog altijd onduidelijk, stelt Roerade. De partijen spreken elkaar op enkele punten tegen en een definitieve akkoordtekst is er nog niet. De meeste bedrijven die hij spreekt reageren daarom afwachtend. ‘The devil is in the details.’
Tegelijkertijd noemt Roerade dit akkoord ‘gezien de politieke context in Washington het hoogst haalbare’. ‘Men is daar vastberaden om heffingen voor een langere duur in te zetten.’
Zeker dat het handelsconflict tussen de EU en VS hiermee ten einde komt, is Roerade niet. De Amerikanen zinspelen nog op heffingen op geneesmiddelen en halfgeleiders. ‘Als die er komen, zou Europa moeten overwegen steviger voor zichzelf op te komen’, denkt Roerade. De EU heeft vergeldingspakketten samengesteld die uiteindelijk nooit zijn ingezet, om de onderhandelingen niet te torpederen. ‘Maar als deze deal niets waard blijkt te zijn, is het misschien beter om met meer daadkracht te reageren.’
De sector die het hardst wordt geraakt door het akkoord, is de Europese staal- en aluminiumindustrie. Die krijgt een hoog tarief van 50 procent opgelegd. ‘Een forse domper voor Nederlandse bedrijven’, aldus brancheorganisatie FME. ‘We hebben een conflict vermeden, maar wel tegen een veel te hoge prijs’, zegt voorzitter Theo Henrar. ‘Dit is geen handelsafspraak tussen gelijken, dit is toegeven aan de grootste bully op het schoolplein. En dat is onaanvaardbaar.’
Voor de farmaceutische sector is de onduidelijkheid na zondag alleen maar groter geworden. Waar Europese Commissievoorzitter Von der Leyen stelde dat geneesmiddelen onder het tarief van 15 procent vallen, stelt Trump dat ze geen onderdeel zijn van het akkoord. Trump klaagt al langer over het feit dat veel geneesmiddelen in Europa goedkoper zijn dan in de VS.
‘Dit illustreert de toenemende geopolitieke druk op een sector die juist vraagt om stabiliteit en langetermijnbeleid’, zegt Carla Vos, algemeen directeur van de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen. ‘Op geneesmiddelen zouden nooit invoerrechten moeten worden geheven.’
Voor de Nederlandse landbouw is met het akkoord erger voorkomen, aldus Klaas Johan Osinga van brancheorganisatie LTO. Een aantal producten zijn uitgezonderd van heffingen, voor andere – zoals Edammer en Goudse kaas – gold al een heffing van 15 procent.
Op bloemen, aardappels en groenten komt wel een nieuwe heffing, maar Osinga verwacht dat Amerikaanse klanten ze blijven kopen. Belangrijk is ook dat de Europese vergeldingsmaatregelen tegen bijvoorbeeld Amerikaanse maïs en soja van tafel zijn. Die zouden pijnlijk zijn voor Europese veehouders. ‘Wat dat betreft is het goed nieuws’, aldus Osinga.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant