Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Poolse en geallieerde vliegtuigen zijn in de nacht van zondag op maandag opgestegen om de veiligheid van het Poolse luchtruim te waarborgen. Dit gebeurde na een grote raketaanval van Rusland op Oekraïne. Ook de luchtverdedigings- en radarsystemen zijn in staat van paraatheid gebracht, zo hebben de Poolse strijdkrachten bekendgemaakt op X.
De operaties zijn preventief van aard en hebben als doel het luchtruim veilig te stellen en burgers te beschermen, vooral in gebieden die grenzen aan de Oekraïense regio’s die worden aangevallen, zo zegt het Poolse leger.
Rusland valt Oekraïne de afgelopen weken herhaaldelijk aan met uitzonderlijk veel drones. Ook vannacht was het weer raak, in het oosten en de regio rond Kyiv was het luchtalarm van kracht. Het Russische leger probeert de Oekraïense luchtverdediging daarmee zwaar te belasten. Naast drones zet het Russische leger ook raketten in.
Bij de aanvallen op Kyiv raakten acht bewoners van een appartementencomplex gewond, waaronder een 3-jarig kind, zo meldden de autoriteiten in de Oekraïense hoofdstad maandag.
Redactie
Bij een Russische droneaanval op een bus in de Noord-Oekraïense provincie Soemy zijn drie doden gevallen. Ook vielen er twintig gewonden, meldt Oleh Hryhorov, de gouverneur van Soemy. De aanval vond plaats bij het dorp Ivolzjanske, op ongeveer 5 kilometer van het front.
In de bus zaten volgens Hryhorov inwoners van dorpen in de omgeving, die eerder waren geëvacueerd naar provinciehoofdstad Soemy. Af en toe mochten zij met de bus terugkeren naar hun woonplaatsen, om voor hun huizen en tuinen te zorgen. Op Telegram schrijft de gouverneur dat de bus vaker onder vuur is genomen door het Russische leger.
Sinds dit voorjaar bezet Rusland een strook land in het noorden van de provincie Soemy, langs de Russisch-Oekraïense grens. Het Russische leger rukt langzaam op richting provinciehoofdstad Soemy, die Rusland aan het begin van de invasie in 2022 ook al tevergeefs probeerde te veroveren. Soemy, een stad met ruim 200 duizend inwoners, is regelmatig het doelwit van Russische luchtaanvallen. In april vielen bij een Russische raketaanval meer dan dertig doden.
Daan de Vries
Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissiewil dat Oekraïne de onafhankelijkheid van anticorruptieorganisaties in stand houdt. Dat heeft Von der Leyen vanmiddag gezegd tijdens een telefoongesprek met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. De Commissie sprak eerder haar zorgen uit over een wetswijziging die Zelensky’s partij dinsdag door het Oekraïense parlement loodste. De wet perkt de onafhankelijkheid van twee belangrijke anticorruptiediensten in.
Die maatregel leidde tot felle kritiek van corruptiewaakhonden, een deel van de Oekraïense oppositie en verschillende Europese politici. Ook gingen Oekraïners, voor het eerst sinds de Russische invasie, de straat op om tegen de wetswijziging te protesteren. Ondanks die kritiek zette Zelensky zijn handtekening onder de wet, maar later beloofde hij de maatregel terug te draaien. Het is nog onduidelijk hoe de president dat precies gaat doen.
In het telefoongesprek beloofde Von der Leyen dat de Commissie nog altijd achter een toekomstig Oekraïens EU-lidmaatschap staat. ‘Oekraïne heeft al veel bereikt op zijn Europese pad en kan op onze steun rekenen’, aldus Von der Leyen. De bestrijding van corruptie, waarbij onafhankelijke anticorruptiediensten een belangrijke rol spelen, is een van de voorwaarden voor Oekraïne om lid te worden van de EU.
Daan de Vries
Rusland heeft de grote jaarlijkse marineparade die vandaag zou plaatsvinden geannuleerd om ‘veiligheidsredenen’. Dat heeft het Kremlin zojuist bekendgemaakt. ‘De veiligheid is ons grootste belang’, zo zei Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov. Meer details zijn niet vrijgegeven.
Sinds 2017 organiseert Rusland jaarlijks op de Dag van van de Marine een grote parade in St.-Petersburg. Tijdens die parade toont de Russische zeemacht haar schepen en onderzeeërs.
Normaal gezien woont de Russische president Vladimir Poetin de parade elk jaar bij. Dit jaar richt hij zich in een videoboodschap tot de marine. In zijn boodschap prijst Poetin de mariniers voor hun ‘moed’ in de invasie van Oekraïne.
Onduidelijk is of er sprake is van Oekraïense dreiging. Een Oekraïense drone-aanval vannacht verstoorde het functioneren van de luchthaven Pulkovo in Sint-Petersburg.
Dylan van Bekkum
Het Oekraïense leger heeft vannacht een grootschalige droneaanval uitgevoerd op Russisch grondgebied. De Russische luchtmacht stelt alleen al 291 drones boven 12 regio’s te hebben onderschept. In verschillende delen van Rusland richtten drones die niet onderschept werden schade aan.
Zo raakte een van de droneaanvallen de stroomvoorziening van de treininfrastructuur in de regio Volgorad. De treinen kunnen daar nu niet rijden, zo melden regionale autoriteiten. Ook zijn de luchthavens in de regio voorlopig gesloten, uit voorzorg.
In de grensregio Koersk leidde de aanval tot één dode, zo meldt de gouverneur op Telegram. De drone sloeg in in het dorpje Obesta, vlak bij een nachtclub. Ongeveer een jaar geleden verraste het Oekraïense leger met een inval in de regio. De troepen zijn inmiddels goeddeels door Rusland teruggedrongen.
Dylan van Bekkum
In de nacht van vrijdag op zaterdag is een nieuwe, hevige golf van luchtaanvallen losgebarsten tussen Rusland en Oekraïne. Aan beide zijden vielen doden. Rusland lanceerde 208 drones en 27 raketten op Oekraïens grondgebied, meldde Kiev zaterdag. De Oekraïense luchtverdediging wist volgens eigen zeggen 183 drones en 17 raketten neer te halen, maar desondanks vielen er slachtoffers.
In de regio Dnipropetrovsk kwamen minstens drie mensen om het leven en raakten zes anderen gewond, aldus gouverneur Serhi Lysak. In Zmivv, bij Charkiv in het noordoosten, raakten drie mensen gewond bij een Russische aanval.
Ook Rusland zelf werd getroffen door Oekraïense drones. In de regio Rostov, aan de grens met Oekraïne, kwamen twee mensen om toen een voertuig vlam vatte na een aanval, meldt gouverneur Joeri Sljoesar. Volgens het Russische ministerie van Defensie werden in totaal 54 drones onderschept, waarvan 24 boven de regio Briansk.
Zaterdagochtend bevestigde de Oekraïense president Zelensky op X de Russische aanvallen. Hij zei dat deze niet onbeantwoord zullen blijven en wil de druk opvoeren met langeafstandsdrones.
Redactie
In de nacht van vrijdag op zaterdag voerden Russische troepen een gecombineerde aanval uit met ballistische raketten en drones op steden langs de lijn Sumy-Charkiv- Dnipro. Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky vielen er doden en gewonden. Hij sprak op X zijn dank uit aan de hulpdiensten en waarschuwde dat zulke aanvallen niet onbeantwoord zullen blijven.
Zelensky meldde dat Oekraïne met langeafstandsdrones de druk opvoert op Russische doelen. 'Onze precisiedrones zorgen dagelijks voor een tastbare tegenreactie', aldus de president. Doelen als Russische wapenfabrieken, logistieke knooppunten en militaire vliegvelden worden volgens hem steeds vaker geraakt.
Intussen beweert het Russische leger dat het opnieuw terrein heeft gewonnen, ditmaal in de oblast Dnipropetrovsk. Het dorp Maliivka zou zijn ingenomen, de tweede Russische ‘verovering’ in deze regio sinds het begin van de oorlog. Oekraïne ontkent de inname, maar als het klopt zou dat een symbolische tegenslag betekenen. Moskou kondigde begin juli al de verovering van Datchnoye aan, eveneens in deze regio.
De diplomatieke impasse blijft voortduren. De vredesbesprekingen in Istanbul brachten geen doorbraak. Rusland eist onder meer het afzien van Navo-lidmaatschap door Oekraïne, maar vindt daarbij geen gehoor.
Twitter bericht wordt geladen...
Redactie
Bij Russische aanvallen op de Oekraïense regio's Donetsk en Zaporizja zijn vrijdag zeker drie burgers gedood. Zeven mensen raakten bij de aanvallen gewond, zo meldden de gouverneurs van de regio's op de berichtendienst Telegram.
Volgens The Kyiv Independent viel er ook een dode bij een Russische aanval met een zweefbom op de stad Charkiv. Zeventien anderen raakten bij die aanval gewond. Ook een medische faciliteit, een huis en twee voertuigen werden getroffen.
Volgens de Oekraïense president Zelensky wordt er vooral hevig gevochten rond de stad Pokrovsk in het oosten van het land. Russische troepen proberen al maanden om de stad in te sluiten, omdat het een strategisch weg- en spoorknooppunt is. De stad is bijna volledig verwoest. Alle 60.000 inwoners van de stad zijn al lang geleden geëvacueerd.
Belga, Redactie
Een direct gesprek tussen Poetin en Zelensky komt er voorlopig niet. Volgens het Kremlin is een ontmoeting tussen de twee presidenten pas de laatste stap van de onderhandelingen. Oekraïne had een ontmoeting eind augustus te organiseren.
Vredesgesprekken tussen Rusland en Oekraïne, waar de VS zo op aandringen, komen nauwelijks van de grond omdat het Kremlin irreële eisen blijft stellen. Gesprekken tussen de delegaties van beide landen liepen gisteren nergens op uit. Trump heeft gedreigd met sancties tegen Rusland als er in september nog geen akkoord is.
Dylan van Bekkum
Het Oekraïense leger wil uiteindelijk beschikken over tien extra Patriot-luchtverdedigingssystemen. Dat meldt president Zelensky. De Oekraïense regering heeft nu genoeg budget voor drie systemen en zal die gaan aanschaffen. Volgens Zelensky is Trump al akkoord met de levering van deze drie Amerikaanse afweersystemen.
De rest moet komen van extra hulp van bondgenoten, zo is de Oekraïense hoop. Het leger heeft momenteel al de beschikking over zes luchtverdedigingssystemen. Ze zijn belangrijk in de onderschepping van de Russische raketaanvallen waar de Oekraïense luchtmacht iedere nacht mee te maken krijgt.
President Donald Trump kondigde vorige week aan Oekraïne meer van de schaarse Patriots en andere wapens te willen leveren. Europese bondgenoten zouden daar dan voor moeten betalen.
Dylan van Bekkum
Een van de twee Oekraïense corruptiewaakhonden die zijn onafhankelijkheid bedreigd zag worden, stelt tevreden te zijn met de maatregelen van president Volodymyr Zelensky die dat moeten goedmaken. Met de nieuwe wet die Zelensky het parlement heeft voorgelegd, stelt NABU op Telegram weer onafhankelijk te kunnen werken.
Met de reparatiewet wil Zelensky de demonstranten in Kyiv en internationale bondgenoten tegemoetkomen, nadat zij de afgelopen dagen fel protesteerden tegen het inperken van de onafhankelijkheid van corruptiebestrijdingsdiensten NABOe en SAP. Die zouden voortaan onder de door Zelensky benoemde procureur-generaal vallen, waardoor de regering zich met corruptiezaken zou kunnen bemoeien.
Het nieuwe wetsvoorstel dat de regering haastig heeft ingediend, ‘herstelt alle procedurele bevoegdheden en waarborgen voor onafhankelijkheid’ van beide diensten, stelt het NABU. De diensten zouden bij het schrijven van het wetsvoorstel ook zijn geraadpleegd. Details over de wet zijn nog niet bekendgemaakt.
Dylan van Bekkum
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt dat de onafhankelijkheid van de Oekraïense anticorruptie-instanties gewaarborgd blijft. Dat moet geregeld worden middels een nieuwe wet die de macht van het Oekraïense handhavingssysteem vergroot en tegelijk de anticorruptiediensten moet beschermen. Zelensky zegt zijn handtekening onder de wet te hebben gezet, die nu naar het Oekraïense parlement is gestuurd.
Details over de wet zijn nog niet bekendgemaakt. Ook is niet duidelijk hoe de onafhankelijkheid van de diensten moet worden gewaarborgd. De Oekraïense president zegt op X alleen dat de wet ‘goed uitgebalanceerd is’.
De Europese Unie had zijn tevredenheid over Zelensky’s belofte al uitgesproken. De EU zegt dat de waarborging van de onafhankelijkheid van dergelijke instellingen in Oekraïne essentieel is voor een eventuele toetreding tot de EU.
Begin deze week stemde het Oekraïense parlement nog in met een wet die de twee anticorruptiediensten onder toezicht van de procureur-generaal te plaatsen. Volgens critici was er sprake van een machtsgreep van Zelensky: de procureur-generaal valt weer onder de president. Bovendien liep er onderzoek van de instanties naar vertrouwelingen van Zelensky.
Zelensky zei dat de maatregel noodzakelijk was om Russische spionage bij de diensten tegen te gaan. De Oekraïense autoriteiten hebben zonder toestemming van een rechter invallen gedaan bij de instanties en mensen gearresteerd die ze verdenken van banden met Rusland.
De ontwikkelingen leidden ook tot onvrede onder de inwoners van Oekraïne, die deze week voor het eerst sinds de Russische invasie in 2022 de straat op gingen tegen de eigen regering. Volgens tegenstanders trekt Zelensky de macht naar zich toe met de wet en ontneemt hij het land daarmee de kans om toe te treden tot de EU.
Yassin Boutayeb
Lees ook: Straatprotesten in Oekraïne tegen Zelensky. Wat wil hij met zijn aanpak van anticorruptiediensten?
Bij een Russische raketaanval op een appartementencomplex in Charkiv zijn 33 mensen gewond geraakt, onder wie kinderen. Dat melden lokale autoriteiten. De gouverneur van Charkiv, Oleh Syniehubov, zegt dat er nog mensen onder het puin liggen. Bij een aparte aanval op een industrieel complex in de stad is volgens de gouverneur brand ontstaan.
Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft gereageerd op de aanval. Zelensky noemt het een ‘compleet nutteloze aanval zonder militair doel’. ‘Het is duidelijk dat de Russen alleen maar mensen willen doden’, aldus de president. Zelensky benadrukte het belang van westerse steun om voldoende luchtverdedigingssystemen te kunnen plaatsen.
Charkiv is de tweede stad van Oekraïne, er wonen 1,4 miljoen mensen. De stad, die op zo’n twintig kilometer afstand van de Russische grens ligt, is de afgelopen tijd in toenemende mate doelwit van Russische luchtaanvallen met drones en raketten. Ook Oekraïense dorpen in de regio Charkiv worden regelmatig aangevallen door de Russen.
Yassin Boutayeb
Rusland en Oekraïne hebben een gevangenenruil uitgevoerd. Dat hebben het Russische ministerie van Defensie en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky bekendgemaakt. De ruil vond plaats op dezelfde avond als de derde gespreksronde tussen Oekraïense en Russische onderhandelaars, in de Turkse hoofdstad Istanbul.
Sinds de tweede bijeenkomst in Istanbul, op 2 juni, hebben Rusland en Oekraïne elk meer dan duizend krijgsgevangenen vrijgelaten, verspreid over negen ruilmomenten. De reeks gevangenenruilen is het meest concrete resultaat van de gesprekken. Ook hebben de twee landen elkaar de lichamen van gesneuvelde militairen teruggegeven. Hoeveel Russische en Oekraïense krijgsgevangenen vanavond zijn vrijgekomen, is niet bekendgemaakt.
Daan de Vries
Twitter bericht wordt geladen...
De onderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland zijn voorbij. De twee delegaties hebben minder dan een uur met elkaar gesproken. Volgens het Russische staatspersbureau Tass is opnieuw een gevangenenruil het belangrijkste resultaat: beide landen zouden hebben toegezegd om ongeveer 1.200 krijgsgevangenen vrij te laten.
De uitkomst is daarmee vergelijkbaar met die van de twee eerdere gesprekken tussen Oekraïense en Russische onderhandelaars in Istanbul, in mei en juni. Voorafgaand aan de recentste bijeenkomst temperden beide landen de verwachtingen over de gespreksronde. Men ging er al niet van uit dat de delegaties stappen zouden zetten richting een staakt-het-vuren.
Daan de Vries
Voor de tweede dag op rij zijn Oekraïners de straat opgegaan om te protesteren tegen president Volodymyr Zelensky. Ze stellen dat Zelensky zwaarbevochten anti-corruptiebeleid terugdraait. Ook de Europese Unie uit ongekende kritiek.
Het is de eerste keer sinds de Russische invasie van 2022 dat er straatprotesten zijn in Oekraïne. Tot nu toe ging alle energie naar de verdediging tegen de Russische aanvallen op de Oekraïense democratie. Maar nu, zeggen deelnemers aan de protesten, bedreigt ook president Zelensky de democratische toekomst van Oekraïne.
Zelensky ondertekende dinsdag een wet die een einde maakt aan de onafhankelijkheid van twee agentschappen die grootschalige corruptie bestrijden. Hij plaatste de organisaties onder controle van de Oekraïense procureur-generaal. En aangezien die door de president wordt aangesteld, grijpt Zelensky zelf de controle over de anti-corruptieorganisaties, aldus de critici.
Lees hier het hele artikel van buitenlandredacteur Tom Vennink.
Oekraïne en Rusland zijn in Istanbul een nieuwe ronde gesprekken begonnen. Het is de derde keer dit jaar dat Oekraïense en Russische onderhandelaars elkaar treffen in de Turkse hoofdstad. In aanloop naar het gesprek hebben beide landen benadrukt dat de kans klein is dat een staakt-het-vuren of een vredesakkoord vanavond dichterbij komt. Oekraïne zei dat deze gespreksronde vooral is gericht op de uitwisseling van krijgsgevangenen en de vrijlating van gedeporteerde Oekraïense kinderen.
De afgelopen maanden leidden de Russisch-Oekraïense gesprekken tot een reeks grote gevangenenruilen en de teruggave van lichamen van gesneuvelde militairen. De Oekraïense delegatie hoopt daarnaast dat de gesprekken de opmaat zullen vormen voor onderhandelingen op hoger niveau.
Momenteel wordt de vertegenwoordiging aan Oekraïense kant geleid door Roestem Oemjerov, het hoofd van de Oekraïense veiligheidsraad en voormalig defensieminister. Het hoofd van de Russische delegatie is opnieuw Vladimir Medinski, een adviseur van de Russische president Vladimir Poetin.
Daan de Vries
Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen maakt zich ‘ernstige zorgen’ over de wetswijziging die gisteren is aangenomen door het Oekraïense parlement. De wetswijziging plaatst twee belangrijke Oekraïense anticorruptiediensten onder het gezag van de Oekraïense procureur-generaal, die rechtstreeks wordt benoemd door de president. Het besluit leidde tot felle kritiek van anticorruptie-activisten, Europese politici en een deel van de oppositie. Zij vrezen dat de corruptiewaakhonden door de nieuwe wet niet langer kunnen functioneren als onafhankelijke organisaties.
Von der Leyen heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky om uitleg gevraagd, meldt haar woordvoerder Guillaume Mercier. ‘Het respecteren van de rechtsstaat en de strijd tegen corruptie zijn kernwaarden van de Europese Unie’, aldus Mercier. ‘Als kandidaatlid (van de EU, red.) moet Oekraïne zich daaraan houden.’ In verschillende Oekraïense steden demonstreerden gisteravond duizenden mensen tegen de maatregel. Een van de organisatoren van het protest heeft opgeroepen om vanavond om 20.00 uur opnieuw de straat op te gaan.
Ondanks de kritiek zette Zelensky gisteren zijn handtekening onder de wet, die in het parlement was ingediend door zijn eigen partij. Vanavond beloofde de Oekraïense president in zijn dagelijkse videotoespraak dat hij met een nieuwe wet wil komen om de onafhankelijkheid van anticorruptiediensten alsnog te garanderen. Hoe die wet eruit moet komen te zien en wat dat zou betekenen voor de twee corruptiewaakhonden, is onduidelijk.
Daan de Vries
De Russische regeringspartij wil dat dienstplichtigen vanaf 1 januari gedurende het hele jaar kunnen worden opgeroepen. Tot nu toe kende Rusland twee perioden, in de lente en de herfst, waarin een deel van de dienstplichtige mannen een oproep kreeg.
De Russische autoriteiten willen het werk van rekruteringsambtenaren gelijkmatiger verdelen en de registratie van dienstplichtigen efficiënter maken. De wetswijziging moet dit najaar nog worden goedgekeurd door het Russische parlement.
De dienstplicht geldt in Rusland voor mannen tussen de 18 en 30 jaar. Elk jaar bepaalt president Vladimir Poetin op 1 april en 1 oktober hoeveel dienstplichtigen zich in de drie maanden daarna moeten melden. Dat quotum moet vanaf 2026 voor het hele jaar worden vastgesteld. De registratie van rekruten en medische en psychologische controles kunnen dan op elk moment in het jaar plaatsvinden. Wel beginnen dienstplichtige mannen hun dienstperiode, die een jaar duurt, nog altijd op 1 april of 1 oktober.
Opgeroepen dienstplichtigen mogen volgens de Russische wet niet worden ingezet aan het front in Oekraïne, hoewel dit met name in de eerste maanden van de invasie wel gebeurde. Ook zetten Russische officieren dienstplichtigen soms onder druk om een contract te tekenen bij het leger, waarna ze alsnog naar Oekraïne kunnen worden gestuurd. Bij de strijd in de Russische grensprovincie Koersk, waar Oekraïne vorig jaar binnenviel, zijn tientallen dienstplichtigen omgekomen.
De Russische autoriteiten maken het dienstplichtigen steeds moeilijker om rekrutering te ontlopen. Het leger stuurt de oproep sinds 2023 via een digitaal portaal. Eerder moest een dienstplichtige de oproepbrief persoonlijk in ontvangst nemen, waardoor veel mannen zich in de lente en herfst verstopten voor rekruteringsambtenaren.
Nu kunnen mannen die de oproep negeren een boete krijgen en opgespoord worden. Daarnaast zijn de regels voor vrijstelling van dienstplicht aangescherpt. Afgelopen voorjaar riep Poetin 160 duizend Russen op, het hoogste aantal in meer dan tien jaar.
Daan de Vries
Delegaties van Oekraïne en Rusland ontmoeten elkaar vanavond in Istanbul voor een derde gespreksronde sinds afgelopen mei. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei gisteren dat de vrijlating van krijgsgevangenen en het terugbrengen van ontvoerde Oekraïense kinderen op de agenda staan. Ook ‘voorbereidingen voor een ontmoeting tussen leiders’ moeten aan bod komen, aldus Zelensky.
De Oekraïense delegatie wordt aangevoerd door Roestem Oemjerov, de kersverse secretaris-generaal van de nationale veiligheidsraad. Oemjerov leidde begin juni ook de vorige delegatie, destijds in de rol van defensieminister. Daarnaast zullen hooggeplaatste legerleiders en regeringsfunctionarissen afreizen naar Istanbul, blijkt uit een decreet dat Zelensky vanochtend tekende.
Wie er in de Russische delegatie zitten, heeft het Kremlin vooralsnog niet bekendgemaakt. Bij eerdere ronden stuurde Moskou relatief lage functionarissen naar Istanbul. Ook heeft Vladimir Poetin eerdere uitnodigingen van Zelensky voor een direct gesprek afgewezen.
De voorgaande gespreksronden leverden tweemaal een grootschalige gevangenenruil op. Over een mogelijke vrede staan de partijen echter lijnrecht tegenover elkaar. Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov temperde gisteren opnieuw de verwachtingen voor de aankomende onderhandelingen: ‘Er is geen reden om een miraculeuze doorbraak te verwachten’, zei hij.
De omstandigheden voor Poetin zijn echter enigszins veranderd ten opzichte van de voorgaande twee ronden. Anderhalve week geleden draaide de Amerikaanse president Donald Trump plotseling de duimschroeven aan, omdat zijn geduld met de Russische leider begint op te raken. Trump dreigde met importheffingen van 100 procent als Rusland niet binnen vijftig dagen akkoord gaat met een vredesverdrag. Of Poetin zich iets zal aantrekken van dat dreigement, is zeer de vraag.
Dana Holscher
Kyrylo Boedanov, de baas van de Oekraïense militaire inlichtingendienst, waarschuwt voor verdeeldheid in Oekraïne. Dit naar aanleiding van de goedkeuring dinsdag van een omstreden wet door het Oekraïense parlement. De wet ontneemt twee belangrijke anti-corruptiediensten hun onafhankelijkheid.
‘Landen die worden verscheurd door interne strijd, zullen verliezen’, schrijft Boedanov in een bericht op Telegram. ‘We hebben één gemeenschappelijk probleem, één vijand. Daarom moeten interne tegenstellingen worden opgelost door middel van een open dialoog om één gemeenschappelijk doel te bereiken: ons land verdedigen.’
Met de nieuwe wet komen de diensten Naboe en Sap onder het gezag van de procureur-generaal te staan. Die wordt benoemd door de Oekraïense president. In Kyiv, Lviv, Dnipro en Odesa leidde de instemming van het parlement met het wetsvoorstel gisteravond tot de grootste protesten tegen de overheid sinds Oekraïne in oorlog raakte met Rusland.
Ook de Europese Commissie heeft zich kritisch uitgelaten over de omstreden wet: ‘Het ontmantelen van Naboe is een flinke stap in de verkeerde richting’, aldus Eurocommissaris Marta Kos.
De wet is afkomstig uit de koker van de regeringspartij Dienaar van het Volk, de partij van president Volodymyr Zelensky. Toen hij in 2019 de presidentsverkiezingen won, was het bestrijden van corruptie zijn grootste belofte aan het Oekraïense volk. Critici vrezen dat de president op basis van de omstreden wet steeds meer macht naar zich toe zal trekken. Zelensky heeft zich nog niet publiekelijk uitgelaten over de nieuwe wet of de protesten daartegen.
Dana Holscher
Oekraïne heeft dinsdag voor het eerst een Frans gevechtsvliegtuig verloren tijdens een missie. De piloot maakte gebruik van de schietstoel om de Mirage 2000 te verlaten, zo meldde president Volodymyr Zelensky in een toespraak op televisie. Volgens de Zelensky heeft de piloot de crash overleefd.
Honderden Oekraïners demonstreerden dinsdagavond in de hoofdstad Kyiv, in het westelijke Lviv en in de zuidelijke havenstad Odesa tegen een wet die de onafhankelijkheid van twee belangrijke anticorruptiediensten beperkt. Sinds de Russische invasie in Oekraïne gaan mensen nauwelijks meer de straat op om te demonstreren tegen de regering.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft de wet, die in het parlement met grote meerderheid werd aangenomen, dinsdag ondertekend. Critici zeggen dat dit de regering in staat stelt om zich te bemoeien met corruptiezaken op hoog niveau.
Het gaat om de opsporingsdienst NABU en de vervolgingsinstantie SAPO. Ze worden volgens de wetswijziging onder direct gezag geplaatst van de procureur-generaal. Die wordt door president Volodymyr Zelensky benoemd.
De Europese Unie heeft de wet een 'serieuze stap achteruit' genoemd.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft het wetsvoorstel ondertekend dat de onafhankelijkheid van twee anticorruptie-organen inperkt. Corruptiewaakhonden Naboe en Sap komen daarmee onder gezag te staan van de procureur-generaal, die rechtstreeks door de president wordt benoemd. Zelensky’s partij loodste het voorstel eerder vandaag met een versnelde procedure door het Oekraïense parlement.
De Europese Unie, anticorruptie-organisaties, Oekraïense media en een deel van de oppositie riepen Zelensky daarna tevergeefs op om zijn veto in te zetten en de wet tegen te houden. Zij vrezen dat Naboe en Sap door de wetswijziging onder politieke controle komen te staan van de Oekraïense regering en daardoor niet langer in staat zullen zijn om die regering kritisch te bevragen. Dmytro Koeleba, tot september vorig jaar de Oekraïense buitenlandminister, spreekt van een ‘slechte dag voor Oekraïne’. ‘De president staat voor een keuze’, schreef Koeleba op Facebook. ‘Of hij staat aan de kant van het volk, of niet.’
Ook onder de Oekraïense bevolking bestaat veel weerstand tegen de maatregel. In Oekraïense steden als Kyiv en Lviv vinden vanavond de grootste demonstraties tegen Zelensky’s regering plaats sinds het begin van de Russische invasie. Corruptiebestrijding was de belangrijkste verkiezingsbelofte van Zelensky toen hij in 2019 werd verkozen. Bovendien is het bestaan van onafhankelijke corruptiewaakhonden een voorwaarde voor een toekomstig Oekraïens EU-lidmaatschap. Marta Kos, de Eurocommissaris voor EU-uitbreiding, heeft haar zorgen uitgesproken over de wetswijziging.
Daan de Vries
Lees hier meer over de omstreden wet.
In verschillende Oekraïense steden wordt geprotesteerd tegen de inperking van de onafhankelijkheid van twee belangrijke anticorruptieorganisaties, NABOe en SAP. Het Oekraïense parlement stemde vanmiddag in met een wetsvoorstel dat de corruptiewaakhonden onder het gezag plaatst van de procureur-generaal, die wordt benoemd door de president.
De maatregel was een initiatief van de partij van president Volodymyr Zelensky. Toen hij in 2019 werd verkozen, was corruptiebestrijding Zelensky’s belangrijkste verkiezingsbelofte. Dat juist zijn partij nu de onafhankelijkheid van anticorruptiediensten aan banden legt, heeft bij veel Oekraïners kwaad bloed gezet. ‘Jullie hebben onze stem verraden’, staat op het protestbord van een van de demonstranten in Kyiv. Deelnemers aan het protest roepen leuzen als ‘Oekraïne is geen Rusland’.
NABOe en SAP werden opgericht in de nasleep van de Maidanrevolutie, die in 2014 de pro-Russische Oekraïense president Viktor Janoekovytsj ten val bracht. De bestrijding van corruptie was een van de speerpunten van de hervormingen die Oekraïne na 2014 doorvoerde. Ook is corruptiebestrijding een belangrijke voorwaarde voor een toekomstig Oekraïens EU-lidmaatschap. In Brussel is het afschaffen van de onafhankelijkheid van NABOe en SAP met grote zorgen ontvangen. Eurocommissaris voor EU-uitbreiding Marta Kos noemde de maatregel op X een ‘flinke stap in de verkeerde richting’.
Daan de Vries
Twitter bericht wordt geladen...
Nikolaj Simonenko, de vicegouverneur van de Russische grensregio Brjansk, is door het Russische OM aangeklaagd voor corruptie. Hij zou zichzelf verrijkt hebben met geld dat bedoeld was om de grens met Oekraïne beter te beveiligen. Dat meldt het Russische staatspersbureau Tass.
Door de corruptie zou de grens mogelijk niet goed genoeg versterkt zijn, aldus het persbureau. De autoriteiten hebben onder meer Simonenko’s woning en kantoor doorzocht. Er zou omgerekend zo’n 9 miljoen euro verduisterd zijn.
Oekraïne heeft Brjansk meerdere malen door de lucht aangevallen sinds het begin van de Russische invasie. Ook viel het leger vorig jaar de provincie Koersk binnen, die aan Brjansk grenst.
Eerder deze maand werd de minister van Transport, Roman Starovojt, dood aangetroffen nadat hij eerder die dag door president Poetin was ontslagen. Voor zijn ontslag werd geen formele reden gegeven, maar Russische media linkten het ontslag aan een corruptiezaak uit de tijd dat Starovojt nog gouverneur was van Koersk. Er zou omgerekend zeker 10 miljoen euro zijn verduisterd bij de bouw van verdedigingswerken aan de grens van Koersk met Oekraïne.
Dylan van Bekkum
Het Oekraïense parlement heeft ingestemd met een wetsvoorstel dat twee belangrijke anticorruptiediensten hun onafhankelijkheid ontneemt. De diensten komen onder toezicht te staan van de procureur-generaal, die op zijn beurt wordt benoemd door de president. In het parlement kreeg het wetsvoorstel onder meer steun van de regeringspartij van president Volodymyr Zelensky. De Oekraïense ngo Anti-Corruption Action Center, die niet door de maatregel wordt getroffen, spreekt van een ‘ongekende poging om de onafhankelijke corruptiebestrijding te vernietigen’.
De maatregel volgt op een hoog oplopend conflict tussen de Oekraïense autoriteiten en de onafhankelijke corruptiewaakhonden NABOe en SAP. Gisteren deden de Oekraïense veiligheidsdiensten een reeks invallen bij medewerkers van NABOe. De binnenlandse veiligheidsdienst beschuldigt een hooggeplaatste medewerker van de corruptiewaakhond ervan banden te hebben met de Russische geheime dienst.
De NABOe hekelde de invallen, die volgens de organisatie plaatsvonden zonder huiszoekingsbevelen en met ongeoorloofde inzet van geweld. Bovendien hebben de autoriteiten nu mogelijk toegang tot gevoelige dossiers van de anticorruptiedienst, wat de onafhankelijkheid van lopende onderzoeken in gevaar brengt. NABOe vermoedt dat de invallen een vergeldingsactie zijn voor een corruptiezaak tegen voormalig vicepremier Oleksi Tsjernysjov, een bondgenoot van president Zelensky.
In het parlement voegde Zelensky’s partij vervolgens een amendement toe aan een wetsvoorstel, dat de onafhankelijkheid van NABOe en SAP zou afschaffen. Vandaag is dat voorstel met een versnelde procedure door het parlement geloodst, tot afschuw van een deel van de oppositie. Zij zien de maatregel als een teken dat Zelensky steeds meer macht naar zich toe trekt. De vrees is dat de corruptiewaakhonden, wanneer zij onder gezag van de procureur-generaal vallen, minder geneigd zullen zijn om corruptieonderzoek te doen naar leden van de regering en andere hooggeplaatste politici.
Daan de Vries
De Russische Staatsdoema heeft een nieuwe wet goedgekeurd die het zoeken naar en lezen van ‘extremistische’ teksten op het internet strafbaar maakt. Extremisme wordt in Rusland al langer gebruikt als een koepelterm voor onderwerpen als LHBTI-activisme en oppositie tegen de regering van president Vladimir Poetin.
Russen kunnen de nieuwe wet overtreden als ze opzettelijk zoeken naar onderwerpen die op een vijfhonderd pagina’s tellende zwarte lijst staan van het ministerie van Justitie. Overtredingen worden bestraft met boetes van hoogstens 53 euro.
De wet brengt ook de legaliteit van WhatsApp in het geding: Anton Gorelkin, lid van het Russische lagerhuis, stelde vorige week dat de chatapp binnenkort hoogstwaarschijnlijk op de zwarte lijst komt te staan.
Frank Rensen
Roestem Oemjerov, tot voor kort de Oekraïense minister van Defensie, gaat woensdag de Oekraïense delegatie leiden tijdens gesprekken met Rusland in Istanbul. Hij zal daar praten over een mogelijk einde van de oorlog, meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Oemjerov werd vorige week aangewezen als de nieuwe secretaris-generaal van de nationale veiligheidsraad.
Oemjerov zal onder meer worden bijgestaan door vertegenwoordigers van de inlichtingendienst en het ministerie van Buitenlandse Zaken, aldus Zelensky. De bijeenkomst van woensdag is de derde gespreksronde tussen Oekraïne en Rusland in enkele maanden tijd.
Zelensky zegt dat Oekraïne klaarstaat om te praten over de vrijlating van gevangenen, de terugkeer van ontvoerde kinderen en een ontmoeting tussen hemzelf en de Russische president Vladimir Poetin. Ook rept Zelensky over het einde van de oorlog, hoewel het niet waarschijnlijk lijkt dat de gesprekken van woensdag daartoe kunnen leiden.
Zo staat Rusland er ten minste in: ‘Er is geen reden om wonderbaarlijke doorbraken te verwachten’, zei Dmitri Peskov, woordvoerder van het Kremlin. De vorige twee gespreksrondes leidden alleen tot omvangrijke gevangenenruilen. Het is nog niet duidelijk wie Rusland naar Istanbul gaat sturen.
Frank Rensen
In Oekraïne is een kind gedood bij een Russische luchtaanval. Dat meldt Vadym Filashkin, gouverneur van de regio Kramatorsk, waar de aanval plaatsvond. Verschillende Oekraïense regio’s werden doelwit en ten minste drie mensen werden gedood, volgens plaatselijke autoriteiten. Ook raakten 45 mensen gewond.
Rusland stuurde volgens de Oekraïense luchtmacht 42 Shahed-drones richting Oekraïne. De Oekraïense luchtafweer kon er 26 daarvan neerschieten en zeven onschadelijk maken. In totaal werden acht Oekraïense provincies getroffen, waaronder de grensregio’s Donetsk, Soemy, Kherson en Charkov.
Het gaat om de eerste Russische luchtaanvallen nadat het land instemde om komende woensdag gesprekken te voeren met Oekraïne. Deze gesprekken zullen plaatsvinden in de Turkse stad Istanbul, waar Russische en Oekraïense gezanten elkaar al twee keer eerder troffen. Die gesprekken leverden alleen gevangenenruilen op.
Frank Rensen
Duitsland en de Verenigde Staten hebben een akkoord bereikt om ‘zo snel mogelijk’ vijf Patriot-luchtafweersystemen aan Oekraïne te leveren. Dat vertelde de Duitse minister van Defensie Boris Pistorius tijdens een vergadering van de Ukraine Defense Contact Group, meldt nieuwssite European Pravda.
Pistorius reisde vorige week af naar Washington om met zijn Amerikaanse ambtgenoot Pete Hegseth te onderhandelen over de aankoop van Patriot-systemen. Het leek toen te gaan over twee systemen, nu blijkt dat het er vijf worden. De Noorse premier Jonas Gahr Støre vertelde dat Noorwegen de systemen zal helpen financieren.
Ook Nederland gaat de Patriots helpen financieren, vertelde minister van Defensie Ruben Brekelmans. ‘De Russische terreurcampagne door de lucht heeft de afgelopen tijd dagelijks nieuwe dieptepunten bereikt’, schrijft Brekelmans in een verklaring. ‘Het Russische doel is simpel: het op de knieën krijgen van de standvastige Oekraïners. We mogen dit niet laten gebeuren.’
Oekraïne heeft een sterke behoefte aan extra luchtafweergeschut. Rusland schroefde in de afgelopen maanden het luchtoffensief aanzienlijk op met het doel de Oekraïense verdediging te overbelasten. Rusland vuurt op sommige aaneengeschakelde nachten honderden drones af op Oekraïne, waarvan er steeds meer door de afweersystemen heen schieten.
Frank Rensen
• Rusland heeft afgelopen nacht een grootschalige luchtaanval op Oekraïne uitgevoerd. Volgens de Oekraïense luchtmacht zijn er 426 drones en 24 raketten afgevuurd op verschillende delen van het land. Daarmee behoort de aanval tot een van de zwaarste sinds de Russische invasie van 2022.
• Russische en Oekraïense onderhandelaars voeren woensdag voor de derde keer vredesonderhandelingen in de Turkse stad Istanbul. Dat zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Waarover precies zal worden onderhandeld, is nog niet duidelijk. Zelensky zegt dinsdag meer duidelijkheid te geven over de ontmoeting.
• Het Verenigd Koninkrijk heeft vandaag 135 Russische olietankers toegevoegd aan zijn sanctielijst. Het gaat onder meer om schepen van de grote Russische oliemaatschappij LLC. Volgens het VK vervoerden de 135 schepen sinds 2024 voor 24 miljard dollar aan olie. De oliehandel is een belangrijke slagader van de Russische economie.
Russische en Oekraïense onderhandelaars voeren woensdag voor de derde keer vredesonderhandelingen in de Turkse stad Istanbul. Dat zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Waarover precies zal worden onderhandeld, is nog niet duidelijk. Zelensky zegt dinsdag meer duidelijkheid te geven over de ontmoeting.
Afgelopen mei en juni kwamen onderhandelaars van de twee landen ook al bijeen om te praten over een duurzame wapenstilstand. Die gesprekken vonden plaats onder druk van de Amerikanen, maar leverden geen significante resultaten op; het leidde alleen tot de uitwisseling van gevangenen. Het was tevens de eerste keer sinds het uitbreken van de oorlog dat de strijdende partijen direct met elkaar aan tafel gingen.
Het lijkt erop dat een gevangenenruil er in ieder geval weer zal komen. Zelensky zegt dat de ontmoeting gericht zal zijn op het ruilen van gevangenen, het terugbrengen van Oekraïense kinderen en het organiseren van een directe ontmoeting tussen Zelensky en zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin. Ook wil Zelensky dat er een volledig staakt-het-vuren van dertig dagen komt.
Maar de kans dat die doelstellingen worden behaald, is klein. De woordvoerder van het Kremlin, Dmitri Peskov, zegt dat Rusland openstaat voor nieuwe gesprekken, maar dat de delegatie hetzelfde zal zijn als bij de vorige ontmoetingen. Ook stelt Peskov dat er nog geen definitieve datum is afgesproken voor de gesprekken en dat de Russische oorlogsdoelen hetzelfde zijn gebleven.
De Turkse president Recep Erdogan zei vorige maand nog dat Turkije bezig is met het laten plaatsvinden van een directe ontmoeting tussen Zelensky, Poetin en de Amerikaanse president Donald Trump.
Yassin Boutayeb
Het Verenigd Koninkrijk heeft vandaag 135 Russische olietankers toegevoegd aan zijn sanctielijst. Het gaat onder meer om schepen van de grote Russische oliemaatschappij LLC. Volgens het VK vervoerden de 135 schepen sinds 2024 voor 24 miljard dollar aan olie. De oliehandel is een belangrijke slagader van de Russische economie.
Het gaat om schepen van de zogenoemde Russische schaduwvloot, Russische tankers die onder valse vlaggen varen om westerse sancties te omzeilen. Zo laat LLC zijn tankers met een Gabonese vlag varen. De oliemaatschappij verdient op die manier jaarlijks 10 miljard dollar, stelt het VK. De Britse minister van Buitenlandse Zaken David Lammy zegt dat de nieuwe sancties, die onder meer haven- en exportverboden omvatten, de Russische oorlogskas zullen raken.
Rusland heeft nog niet gereageerd op de nieuwe sancties. Afgelopen vrijdag kondigde de Europese Unie ook al nieuwe sancties aan tegen Rusland, onder meer tegen de olie- en energie-industrie van het land. Volgens het VK hebben westerse sancties sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 al geleid tot significante afname van de Russische olie- en gaswinsten.
Yassin Boutayeb
Een optreden van de Russische dirigent Valeri Gergiëv, aanstaande zondag op een festival in de Italiaanse stad Caserta, gaat niet door. Na veel kritiek op zijn komst heeft de organisatie besloten de uitnodiging in te trekken.
Gergiëv dirigeerde jarenlang orkesten over de hele wereld. Naast het Mariinski Theater in Sint-Petersburg was hij onder meer verbonden aan het Rotterdams Philharmonisch Orkest en het Münchner Philharmoniker. Maar hij geldt ook als vertrouweling van de Russische president Poetin, en nadat hij in 2022 had geweigerd zich uit te spreken over de oorlog in Oekraïne, verbraken veel westerse muziekinstellingen de banden met Gergiëv.
Dat de dirigent deze week toch leiding zou geven aan een orkest in Italië, stuitte op verzet. Onder meer Joelia Navalnaja, de weduwe van oppositieleider Aleksej Navalny, sprak zich uit tegen de komst van Gergiëv. Ze noemde hem in de Italiaanse krant La Repubblica een ‘medeplichtige van Poetins misdaden’ en stelde dat een optreden van Gergiëv in Italië ‘cadeau voor de dictator’ zou zijn. Ook de Italiaanse minister van Cultuur, Alessandro Giuli, was tegen de komst van Gergiëv.
De organisatie van het festival, de regio Campanië, verdedigde in eerste instantie de keuze om Gergiëv uit te nodigen. Hem uitsluiten zou ‘niet bijdragen aan vrede’, was de uitleg van regiopresident Vincenzo De Luca. Maar uiteindelijk gaf de organisatie toch gehoor aan de protesten, en is Gergiëv komend weekend dus niet welkom.
Jasper Daams
Lees ook dit profiel over Gergiëv uit 2022: Topdirigent Gergjev moet kiezen tussen Poetin en het Westen
Rusland heeft afgelopen nacht een grootschalige luchtaanval op Oekraïne uitgevoerd. Volgens de Oekraïense luchtmacht zijn er 426 drones en 24 raketten afgevuurd op verschillende delen van het land. Daarmee behoort de aanval tot een van de zwaarste sinds de Russische invasie van 2022.
In de hoofdstad Kyiv is een dode gevallen, meldt burgemeester Vitali Klitsjko op Telegram. Zeker zeven mensen zouden gewond zijn geraakt, onder wie een kind. Volgens Timoer Tkatsjenko, het hoofd van het militaire bestuur van de stad, is er brand uitgebroken in onder meer een kinderdagverblijf en een supermarkt. Ook in het oostelijke Charkiv, de tweede stad van het land, hebben lokale autoriteiten meerdere aanvallen gemeld.
Rusland meldt op zijn beurt afgelopen nacht 74 Oekraïense drones te hebben neergeschoten, waarvan ruim 20 boven de hoofdstedelijke provincie Moskou. Van slachtoffers is vooralsnog geen melding gemaakt.
De Oekraïense droneaanvallen hebben geleid tot een verstoring van het burgerluchtverkeer. De Russische luchtvaartautoriteit Rosaviatsia legde in de nacht korte tijd vliegbeperkingen op bij de belangrijkste luchthavens van Moskou. Daardoor strandden volgens Russische media duizenden reizigers door heel het land.
Thom Canters
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• Vladimir Poetin is niet bereid tot serieuze concessies om vrede te sluiten met Oekraïne. ‘Het belangrijkste is voor ons het bereiken van onze doelen. En onze doelen zijn duidelijk’, zei Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov zondag tegen de Russische staatstelevisie. Hij reageerde hiermee op de uitnodiging van de Oekraïense president, die had opgeroepen tot een directe dialoog tussen Poetin en hemzelf.
• De Amerikaanse president Donald Trump heeft voor het eerst sinds zijn aantreden als president nieuwe wapenleveranties aangekondigd voor Oekraïne. Trump zei ‘heel, heel ontevreden’ te zijn met de manier waarop Rusland onderhandelt.
• Oekraïne heeft officieel een nieuwe premier, nu het parlement met de benoeming van Joelia Svyrydenko heeft ingestemd. Zij neemt het stokje over van Denys Smyhal, de tot nu toe langstzittende premier in de geschiedenis van Oekraïne. De vervanging van de Oekraïense premier is onderdeel van een herschikking van het Oekraïense kabinet door Zelensky.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant