Hoelang kan een outsider zichzelf een outsider blijven noemen? Schrijver en presentator Özcan ‘Eus’ Akyol liet in de eerste Zomergasten van dit seizoen in ieder geval geen mogelijkheid onbenut om te benadrukken dat hij afkomstig is uit de sociale onderklasse.
Eus begon niet voor niets met een (heerlijk) fragment van Jan Cremer, óók zo’n ultieme outsider. Want als ‘een man uit Enschede’ literair Nederland kon veroveren, dan kon die ‘stoute’ jongen uit Deventer dat misschien ook wel, toch?
Over de auteur
Alex Mazereeuw schrijft voor de Volkskrant over film en televisie en is eens in de vijf weken tv-recensent.
Zoals Eus het zelf samenvatte: ‘Je kiest er niet voor om de outsider te zijn, of te opereren in een onderklasse. Wat je wel kunt doen, is je positie omarmen, en daar iets moois van maken.’
Dat is Akyol in ieder geval goed gelukt, want ‘Eus’ zijn is haast een beroep op zich geworden, met zeven columns per week, lezingen, talkshowoptredens en het presenteren van meerdere tv-programma’s. Alles om ‘sleur en verveling te voorkomen’. De outsider is inmiddels zo alomtegenwoordig dat hij zelfs een eigen scheurkalender heeft.
Dat succes heeft ook een keerzijde, want we weten inmiddels behoorlijk veel van de totale Eus, wiens levensverhaal al vaak werd opgetekend, verteld aan talkshowtafels, en later dit jaar ook door hemzelf wordt opgediend in een theatervoorstelling.
In dat opzicht hielp het niet altijd dat Eus in Zomergasten erg strak de controle hield: we zagen vooral een beroepsmatige interviewer die zelf niet echt geïnterviewd hoefde te worden, maar vooral ongestoord wilde oreren. Alsof het theatercollege over zijn leven alvast was begonnen.
Dit alles speelde zich af tegen een postapocalyptisch Intratuin-decor, waarin presentator Griet Op de Beeck (in glitterrijke outfit) haar debuut maakte. Die maakte een wat matte indruk, en stelde zich vooral dienstbaar op, waarbij chemie en luchtigheid ver te zoeken waren.
Toch ging Op de Beeck na twee uur ineens ‘aan’, toen Eus een fragment liet zien van Chris Brown, waarna het ging over het loskoppelen van een problematische artiest en diens kunst.
En toen was daar de olifant in de loods in de naam van Matthijs van Nieuwkerk. Die had Eus ooit ‘groot gemaakt’ bij DWDD, totdat Van Nieuwkerks misdragingen achter de schermen naar buiten kwamen, en Eus zijn vriend volgens critici wel erg makkelijk liet vallen aan de talkshowtafels.
‘We gaan even een blokje RTL Boulevard doen?’, reageerde Eus snedig, want deze schurende terzijde paste duidelijk niet in het ideaalbeeld van zijn avond. Op de Beeck probeerde even door te bijten, maar volgens Eus waren het maar dagkoersen, waarna hij weer veilig plaatsnam in de bestuurdersstoel.
Het paste goed in het beeld dat Eus zorgvuldig had gebeeldhouwd tijdens zijn Zomergasten-avond: dat van een solist die groepen ‘doodeng’ vindt, en zo autonoom mogelijk wil opereren in zijn zoektocht naar rust, geluk en acceptatie. De outsider behield de controle, ons restte niets anders dan luisteren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant