Israël heeft dit weekend ‘tactische’ gevechtspauzes ingesteld in drie delen van Gaza. Elke dag wordt daar tien uur lang niet geschoten. Die pauzes moeten hulpkonvooien gelegenheid geven eten te brengen. De eerste vrachtwagens kwamen zondag binnen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Ondanks de Israëlische toezeggingen vielen zondag 53 doden in Gaza. De meesten, 32 van hen, werden doodgeschoten toen Israëlische militairen het vuur openden op mensen die bij Khan Younis in zuidelijk Gaza op weg waren naar een voedseluitdeelpunt. De gevechtspauzes gelden voor delen van Gaza-Stad, voor Deir al-Balah en al-Mawasi.
Israël heeft ook besloten hulp vanuit de lucht toe te staan. Zondagmiddag werd 25 ton aan hulppakketten gedropt door vliegtuigen van Jordanië en de Verenigde Arabische Emiraten. Zaterdag wierp ook een Israëlisch militaire vliegtuig hulpgoederen af boven Gaza.
Israël hoopt met de maatregelen een einde te maken aan de aanzwellende kritiek dat het de Palestijnen in Gaza doelbewust laat verhongeren. Zondagochtend maakten de gezondheidsautoriteiten in Gaza bekend dat opnieuw zes Palestijnen door honger zijn overleden. In totaal zouden inmiddels 133 Palestijnen, onder wie 87 kinderen, zijn verhongerd.
Israël heeft ‘veilige routes’ aangewezen die hulpkonvooien kunnen volgen. Tientallen vrachtwagens werden gesignaleerd op de wegen naar de grensovergangen Zikim, Kissufim en Kerem Shalom, die toegang geven tot noord-, midden- en zuid-Gaza. De gevechtspauzes duren van tien uur ’s ochtends tot acht uur ’s avonds en moeten tot nader order elke dag standhouden. De routes zijn open van zes uur ’s ochtends tot elf uur ’s avonds.
Honger leidt in Gaza steeds vaker tot chaotische taferelen. Nieuwe hulpkonvooien werden zondagmiddag belaagd door wanhopige Palestijnen. Zeker vier vrachtwagens met meel werden geplunderd toen ze het noorden van Gaza binnenreden. Volgens het Wereld Voedsel Programma (WFP) lijden de meeste Palestijnen honger. Eenderde van alle 2,1 miljoen inwoners van Gaza zou al zeker drie dagen niets meer te eten hebben gehad, aldus het WFP.
De voedseldroppings zullen daar weinig aan veranderen, zeggen critici. Volgens een Israëlische legerwoordvoerder werden zaterdag zeven grote pakketten gedropt met meel, suiker en ingeblikt voedsel. Deze ene Israëlische dropping was volgens The Washington Post de eerste keer dat Israël zelf hulp bood aan Palestijnen in Gaza. De hoeveelheid was minder dan wat doorgaans in één vrachtwagen zit.
Volgens hulporganisaties is voedselvoorziening vanuit de lucht inadequaat, duur en gevaarlijk. Dit bleek bij een eerdere poging in Gaza. Pakketten vielen toen op gebouwen en mensen, andere kwamen in zee terecht. Omdat de distributie op de grond niet goed was geregeld, leidde de landing van de pakketten bovendien vaak tot chaotische taferelen.
Zondag kwamen veel pakketten terecht in gebieden die eerder door het Israëlische leger waren ontruimd. Volgens Imad Kudaya, een lokale journalist die door de BBC werd geïnterviewd, is het levensgevaarlijk om je in zulke ‘gemilitariseerde’ gebieden te begeven.
Hoeveel vrachtwagens zondag noord-Gaza hebben bereikt is niet duidelijk. Al Jazeera meldt dat de Israëliërs ‘zeven tot tien’ trucks hebben doorgelaten en meldt elders dat ‘vier trucks met meel’ door wanhopige Palestijnen zijn leeggehaald.
Om de bevolking van de verwoeste enclave één maaltijd per dag te brengen zijn 120 vrachtwagens nodig – of, berekent de BBC, 160 hulpvluchten, een hoeveelheid waarbij de paar droppings van zaterdag en zondag volkomen in het niet vallen. Ook de 120 vrachtwagens worden nog bij lange na niet gehaald. Volgens het World Food Programme van de Verenigde Naties heeft Israël afgelopen week 85 vrachtwagens per dag Gaza binnengelaten.
De internationale druk op Israël blijft groeien. De Britse premier Keir Starmer en de Franse president Macron hebben in hun kritiek gezelschap gekregen van de Duitse bondskanselier Friedrich Merz. Die heeft, volgens een eigen mededeling op X, de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in een telefoongesprek gezegd dat hij alles moet doen om de humanitaire hulp daadwerkelijk en ‘zonder verder oponthoud’ bij de ‘hongerende burgerbevolking van Gaza’ te krijgen.
Netanyahu heeft zondag gezegd dat de gevechtspauzes en de voedselvoorziening geen verschil uitmaken voor zijn strategische plan. Door ‘een minimale hoeveelheid humanitaire hulp door te laten’ kan de VN niet langer volhouden dat Israël alle hulp blokkeert en de Palestijnen in Gaza doelbewust uithongert, citeert de Israëlische krant Haaretz hem. BBC-commentator Jeremy Bowen noemt zondag de gedeeltelijke openstelling van Gaza ‘een gebaar aan bondgenoten die vol afschuw kijken naar beelden van de honger in Gaza’.
Israël heeft Gaza in maart volledig afgesloten van de buitenwereld. Geen hulptransport kwam de strook meer in, geen voedsel, geen medicijnen. Als reden voor deze totale blokkade heeft Israël altijd Hamas genoemd: de terreurorganisatie zou stelselmatig hulpkonvooien van de Verenigde Naties beroven en het voedsel gebruiken voor zichzelf. Om daar een einde aan te maken besloot Israël naar eigen zeggen om dan maar alle hulp aan Gaza te blokkeren.
Vrijdag publiceerde Reuters een onderzoek waaruit zou blijken dat die redenering nergens op is gebaseerd. Volgens informanten van Reuters, onder wie leden van het Israëlische leger, was de verdeling van hulp door de hulporganisaties van de VN juist goed georganiseerd en is er helemaal geen sprake geweest van ‘systematische diefstal’ door Hamas.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant