Door klimaatverandering weten kleurrijke vogels als de bijeneter, hop en steltkluut Nederland steeds beter te vinden. Liefhebbers kijken hun ogen uit, maar of het goed nieuws is? "Er zit natuurlijk een schaduwkant aan."
Met een knalgele keel, groenblauwe borst en roodbruine kruin doet de bijeneter tropisch aan. Hetzelfde geldt voor de bijna oranje hop, met zijn opvallende kuif met zwarte puntjes. Of neem de steltkluut: een spierwit met zwart lijf en daaronder opvallend lange roze poten.
Het zijn vogels die door klimaatverandering steeds vaker in Nederland worden gezien. Ons land wordt steeds geschikter voor hen om te broeden. Of hun oorspronkelijke leefgebied is dat door verdroging steeds minder.
De bijeneter is de opvallendste van de nieuwkomers in Nederland. "Een prachtbeest. Absoluut mijn favoriete vogel", zegt Hilbert Folkerts, medeoprichter van de Werkgroep Bijeneters Nederland. Die houdt het aantal broedparen in Nederland bij en helpt waar nodig bij het inrichten van broedlocaties.
Dit jaar was een topjaar voor de bijeneter in Nederland, met zeventien of achttien broedparen. Ze broedden dit jaar in de provincies Gelderland, Zuid-Holland, Noord-Holland en Zeeland. Uit angst voor een massale toestroom van fotografen houdt Hilberts de exacte locaties geheim. Met zijn felle kleuren is de bijeneter inderdaad behoorlijk fotogeniek.
Dat de bijeneter het zo naar zijn zin heeft in Nederland, komt door de steeds warmere zomers. Grote insecten als bijen en hommels zijn dan makkelijker te pakken. En daaruit bestaat - de naam verraadt het al - het grootste deel van zijn voedsel.
De hop (de rechtervogel op de foto boven dit artikel) is eigenlijk ook een zuidelijke soort, zegt Gert Ottens van Vogelbescherming Nederland. De met kuif getooide vogel broedde tot begin vorige eeuw in Nederland, maar wel altijd in de zuidelijke provincies.
Door steeds groter geworden boerenbedrijven is het landschap eentoniger geworden. Veel bomen, heggen en struiken zijn weggehaald, waar de hop juist van houdt. "Die schaalvergroting is alleen maar verder toegenomen. Dat de hop hier toch weer broedt, komt deels doordat het hier warmer is geworden", legt Ottens uit.
Dat al die bonte vogels Nederland steeds beter weten te vinden, is mooi voor vogelliefhebbers. Maar ze komen hier meestal niet heen uit weelde. Dat laat de steltkluut (middelste foto hieronder) bijvoorbeeld zien.
Het aantal broedende steltkluten is de laatste jaren enorm toegenomen in Nederland, blijkt uit het net verschenen jaarlijkse broedvogelrapport van Sovon. Om hun voedsel te vinden, hebben ze ondiep water nodig. Door droogte is dat er niet altijd in Spanje, waar ze het meeste voorkwamen.
"Er is een heel duidelijk verband te zien tussen het aantal steltkluten hier en de hoeveelheid neerslag in Spanje in het voorjaar", vertelt Sovon-woordvoerder Albert de Jong. "Zeker de laatste jaren is het heel droog geweest in Spanje." Vanuit hun overwinteringsgebieden in Afrika trekken ze dan door naar Nederland, waar nog wel voldoende water is.
Aan het aantal zwarte ibissen is eveneens te merken hoe droog het in Spanje is. Broeden doet de zwarte ibis (op de foto hieronder rechts) hier nog niet, maar volgens De Jong is dat een kwestie van tijd.
Van een afstandje lijkt de zwarte ibis zijn naam eer aan te doen. Maar als je de vogel van dichterbij ziet en de zon schijnt erop, dan blijkt dat zwarte en bruine lijf ineens voor een deel ook groen te zijn.
Ook de koereiger lijkt ogenschijnlijk saai: volledig wit en een oranje snavel. Maar wacht maar tot het broedseizoen. Dan heeft de koereiger ineens een oranje-bruine borst en een flinke kuif in dezelfde kleuren, zoals links op de foto hieronder is te zien.
Dat is in Nederland steeds meer te zien, want het aantal broedende koereigers neemt de laatste jaren flink toe. De Jong: "Ze profiteren van de zachtere winters hier. Ze trokken in de winter altijd naar het zuiden, maar steeds meer vogels blijven hier."
Naast de zwarte ibis broeden ook de slangenarend, orpheusspotvogel, roodstuitzwaluw en roodkopklauwier (foto hieronder) hier niet. Nog niet, denkt Ottens. Want voor veel van deze soorten is het een kwestie van tijd. "Klimaatverandering speelt daar bij de meerderheid een rol."
Ottens is er niet over uit of hij blij moet zijn met de kans om al die kleurrijke vogels in Nederland te zien. "Als vogelaar vind ik het heel mooi om die vogels te zien. Maar er zit natuurlijk ook een schaduwkant aan."
Ook De Jong staat er zo in. "Het is een prachtig gezicht, een verrijking voor de Nederlandse natuur. Maar bijvoorbeeld die steltkluten, die hierheen komen omdat Spanje verdroogt, geven wel een signaal af. Dat is echt problematisch."
Source: Nu.nl algemeen